Susan Sontag, Pedro Páramo: Một cuốn sách đi ra từ im lặng

21/01/2019

Rulfo nói ông đã mang theo Pedro Páramo bên trong mình trong nhiều năm trời rồi mới biết phải viết nó thế nào. Đúng hơn, ông viết ra hàng trăm trang để rồi vứt đi – ông từng gọi tiểu thuyết là một bài tập lược bỏ. “Việc viết các truyện ngắn đã rèn giũa cho tôi,” ông nói, “và làm tôi thấy được sự cần thiết của việc biến mất và để cho các nhân vật tự do muốn nói gì thì nói, khiến cho tác phẩm xem ra thì thiếu cấu trúc. Nhưng trong Pedro Páramo có cấu trúc, một cấu trúc đi ra từ im lặng, những manh mối lơ lửng, những cảnh bị cắt đi, nơi mọi thứ diễn ra trong một thời gian đồng thời, tức là phi-thời gian.”

Amos Oz, Chuyện kể về tình yêu và bóng tối (trích)

21/01/2019

Quả đồi là láng giềng sát vách nhà chúng tôi, một ông láng giềng đồ sộ, ủ ê, khép kín, một quả đồi già buồn rầu với nền nếp sinh hoạt cố định như mọi gã không vợ khác, một quả đồi mùa đông im lìm gà gật, không bao giờ kéo bàn ghế hay đón tiếp khách khứa, không bao giờ gây ồn ào hay làm phiền chúng tôi, nhưng giống như một thứ mùi mốc thoảng nhẹ nhưng dai dẳng, cái im lặng và ẩm ướt lạnh và tối mịt của ông hàng xóm u sầu ấy vẫn ngày đêm rỉ ra qua bức tường.
Khách đến nhà hay nói: nhà này cả giữa đợt gió nóng vẫn thật là thoải mái, mát mẻ dễ chịu, se lạnh là khác, nhưng đến mùa đông thì anh chị làm sao? Tường này không bị thấm ẩm à? Cả nhà không thấy buồn thảm ư?

Đọc Lưng rồng – Bóng đè và những truyện mới… theo công thức toán!

21/01/2019

Hai thập niên trở về trước, phê bình văn chương tại Việt Nam thực sự là một công việc đơn giản khi một tác phẩm hay thường gắn liền với một vài cụm từ không mấy đẹp đẽ như “kiểm duyệt”, “cấm xuất bản”, “thu hồi”. Tính thuyết phục của những con chữ ấy còn được tăng lên đáng kể nếu vị tác giả “bị kết án” được thể nghiệm sáng tác trong các không gian mới như: nhà tù, chốn lưu vong hoặc giản đơn là “được” giam lỏng trong căn nhà của họ.

César Aira, “Bộ Não Phát Nhạc”

21/01/2019

Khi khởi hành tôi biết cả nhà sắp đi đâu, nếu chịu chú ý một tí, nhưng vừa leo lên xe tải một cái, thể nào mẹ cũng lại nổi hứng tò mò về một cái gì đó và sẽ yêu cầu bố đi vòng lại đầu đường hay sang đường khác để bà có thể nhìn một ngôi nhà, một cửa hàng, một cái cây, hay một tấm biển nào đó. Ông thì lại đã quen chiều lòng bà, và điều đó có nghĩa là thay vì chỉ chạy khoảng vài trăm mét theo đường thẳng, chúng tôi sẽ lái xe khoảng năm dặm, đi theo một lộ trình ngoằn ngoèo như mê cung. Đối với mẹ tôi, người chưa bao giờ rời khỏi Pringles, đó là cách để mở rộng thị trấn từ bên trong.

Pablo Neruda, “Thơ ca”

21/01/2019

Tôi trả lời: “Tôi rất sợ mất một người bạn đọc của mình. Tôi chăm mãi mới được đấy. Ông ấy thuộc đến từng nếp thơ của tôi… Mà Eliot đến là lắm tài… Ông ấy biết vẽ này… Lại viết tiểu luận này… Nhưng tôi muốn nâng niu, gìn giữ ông ấy với tư cách là một bạn đọc, chăm nom ông ấy như chăm một giống cây quý hiếm… Ông hiểu tôi mà, Fraser…”

“Đốn hạ”: Buổi hoàng hôn của những thần tượng

21/01/2019

Đọc Bernhard luôn có liên tưởng về một người sơn nền nhà. Người đó lê chổi sơn tới tất cả mọi hóc hẻm trong căn phòng, và đến cuối cùng, tự nguyện nhốt chính mình vào một góc phòng, hai chân đứng trên diện tích tối thiểu sơn chưa quét tới, và để rốt ráo, tự quét sơn lên chính mình, chấp nhận mọi sự khó chịu nhất để hạ nhục bản thân. Dường như tất cả những hằn học nhằm vào người khác chỉ là nền để sỉ vả bản thân, rằng: anh thậm tệ ghê tởm cùng cực nhưng tôi còn buồn nôn hơn cả anh.

Horacio Quiroga, “Con gà bị chặt đầu”

21/01/2019

Khi mặt trời dần khuất bóng và biến mất đằng sau bức tường, chúng mới thường cảm thấy vui sướng. Ánh sáng chói mắt luôn là thứ đầu tiên thu hút sự chú ý của chúng, mắt chúng sáng lên từng chút một, và cuối cùng, chúng cất tiếng cười điên dại, đứa nào cũng như bị nhiễm cùng cái cảm giác vui mừng phấn khích đó khi nhìn chằm chằm vào mặt trời xế chiều với niềm vui như con thú nhìn thấy con mồi, như thể mặt trời là một món ngon hấp dẫn.

Phan Ta Di, “Vagina Dentata: a tribute”

21/01/2019

Đêm đó tắt đèn, nàng bắt đầu kể chuyện. Nàng tiên, mà chúng ta sẽ gọi là Scheherazade vì đằng nào liên văn bản cũng huỵch toẹt ra rồi, có giọng nói hết sức kỳ diệu, không du dương mà đều đều như tụng kinh, nhưng cách nào đó vẫn gọi lên những tình cảm cực kỳ tinh tế trong lòng người nghe. Nàng cất giọng, nhà vua tưởng như trước mắt mình là những chấm bướm nối nhau thành những đường quấn quýt bay qua mặt hồ phẳng lặng, soi xuống hồ thành những ảnh tượng, lâu đài, đồng xanh, đại dương sóng cồn và tóc thề thiếu nữ.

Jorge Luis Borges, “Tấm gương và chiếc mặt nạ”

21/01/2019

Các vì sao trên trời trở lại với hành trình sáng rõ của chúng. Một lần nữa sơn ca hót trong những cánh rừng Saxon và nhà thơ quay lại với bản thảo của mình, ngắn hơn lần trước. Y không ngâm nó từ trí nhớ, mà đọc với sự bất an thấy rõ, đôi khi bỏ qua một đoạn như thể y cũng không hiểu hay không muốn làm ô uế những đoạn thơ đó. Bài thơ rất lạ. Nó không phải là một bản mô tả về trận chiến mà nó chính là trận chiến.

Susan Sontag, Thư gửi Borges

21/01/2019

Vì văn chương của ông luôn được đóng dấu ấn của vĩnh cửu, viết cho ông một lá thư xem ra không đến nỗi quá kỳ quặc. (Borges, năm nay là 10 năm rồi!) Nếu trong thời đại này có người được định sẵn để trở nên bất tử trong văn học, đấy phải là ông.

1 2 3