Bàn tròn Budapest

Theo một luận điểm thường xuyên được đưa ra, “Trung Âu” là một ý niệm nhân tạo, bởi lẽ các quốc gia quy tụ dưới cái tên này vẫn mong mỏi trở thành một phần của Tây Âu và chỉ vậy thôi. Trong nhận định ấy có một phần sự thật, nhưng những người ủng hộ nó lại bỏ qua những sự việc nhất định và một vài sang chấn chưa nguôi ngoai. Continue reading Bàn tròn Budapest

Clarice Lispector, Giờ khắc của vì sao ấy (trích)

Tôi viết vì tôi không có gì khác để làm trên đời này: tôi bị thừa ra trên mảnh đất con người. Tôi viết bởi tôi cùng quẫn và tôi mệt, tôi không thể chịu nổi sự nhàm chán phải làm mình và nếu không phải nhờ có viết, cái luôn luôn mới mẻ ấy, tôi sẽ chết mỗi ngày, ấy là nói biểu tượng thế. Nhưng tôi đã sẵn sàng lẻn đi qua cửa sau. Tôi đã trải nghiệm hồ như tất thảy, kể cả đam mê và sự khốn cùng của đam mê. Giờ tôi chỉ muốn có cái tôi đã có thể là mà chưa bao giờ là. Continue reading Clarice Lispector, Giờ khắc của vì sao ấy (trích)

Pedro Páramo: Một cuốn sách đi ra từ im lặng

Rulfo nói ông đã mang theo Pedro Páramo bên trong mình trong nhiều năm trời rồi mới biết phải viết nó thế nào. Đúng hơn, ông viết ra hàng trăm trang để rồi vứt đi – ông từng gọi tiểu thuyết là một bài tập lược bỏ. “Việc viết các truyện ngắn đã rèn giũa cho tôi,” ông nói, “và làm tôi thấy được sự cần thiết của việc biến mất và để cho các nhân vật tự do muốn nói gì thì nói, khiến cho tác phẩm xem ra thì thiếu cấu trúc. Nhưng trong Pedro Páramo có cấu trúc, một cấu trúc đi ra từ im lặng, những manh mối lơ lửng, những cảnh bị cắt đi, nơi mọi thứ diễn ra trong một thời gian đồng thời, tức là phi-thời gian.” Continue reading Pedro Páramo: Một cuốn sách đi ra từ im lặng

Anna Burns, Người đưa sữa (trích)

Ông ta chẳng hứng thú gì với chạy. Mục đích của quãng đường chạy bộ dọc theo hai hồ chứa nước ở cái nơi tôi chưa bao giờ thấy ông ta đi chạy này không phải là để chạy. Mà mục đích của nó là vì tôi. Nói chuyện với tôi, ông ta ra cái điều lý do ông ta giảm tốc độ là để điều hoà lại, nhưng tôi biết điều hoà là thế nào và với tôi, đi bộ trong lúc chạy không phải điều hoà. Nhưng tôi không thể nói vậy, vì không lý gì tôi lại khoẻ hơn người đàn ông này, hiểu biết về chế độ tập của bản thân hơn người đàn ông này, vì cái nhìn về nam với nữ ở đây sẽ không bao giờ cho phép điều đó. Chúng ta lại đã sa vào địa hạt “tôi là đàn ông còn cô là đàn bà”. Nó là những gì ta có thể nói ra nếu ta là một đứa con gái nói chuyện với một đứa con trai, một người phụ nữ với một người đàn ông, hoặc một đứa con gái với một người đàn ông và những gì ta không được phép nói ra – ít ra thì là theo kiểu chính thức, giữa chốn đông người, và nhiều hơn một lần. Là việc một vài đứa con gái nhất định sẽ không được dung thứ nếu bị xem là không chịu phục tùng đàn ông, không chịu công nhận sự vượt trội của đàn ông, thậm chí còn đi xa đến mức dám bật lại đàn ông, mà về cơ bản là những đứa con gái cứng đầu, một giống loài xấc láo và quá đinh ninh về mình. Continue reading Anna Burns, Người đưa sữa (trích)

Günter Grass, Nghệ thuật Tiểu thuyết số 124

Ngày còn bé tôi nói dối rất tài. Được cái may là mẹ tôi thích nghe những chuyện tôi bịa ra. Tôi hứa với bà đủ thứ điều hay ho. Năm tôi mười tuổi, mẹ gọi tôi là Peer Gynt. Peer Gynt này, bà bảo tôi, nghe con nói mà xem, giờ con đang kể cho mẹ đủ những chuyện hay ho về cái lúc nhà mình sẽ đến đi du lịch đến Naples… Chẳng mấy mà tôi bắt đầu viết lại những chuyện mình bịa ra. Và giờ đây tôi vẫn vậy! Continue reading Günter Grass, Nghệ thuật Tiểu thuyết số 124