Nádas Péter, “Kẻ nói dối”

Không có dấu hiệu của bất cứ náo động nào phía bên kia cửa. Một cuộc trò chuyện tĩnh lặng. Như thể cô giáo tôi không hề có ở đó. Kể cả cô có ở đó, cuộc trò chuyện nghe chẳng khác gì các cuộc trò chuyện buổi tối khác. Một cuộc trao đổi êm ả, thư thái. Theo kiểu có thể đưa bạn vào giấc ngủ bởi vì nghe như một chuyện cổ tích đang được kể. Tôi khe khẽ kéo tay nắm cửa xuống. Nheo mắt, tôi bước vào căn phòng đầy ánh sáng. Continue reading Nádas Péter, “Kẻ nói dối”

Advertisements

Danilo Kiš, “Tử toàn thư (Trọn một đời người)”

Kể từ đó, với điếu thuốc vắt vẻo trên môi, ông vẽ cả ngày không biết mệt. (Và trong không gian tĩnh lặng, chúng tôi có thể nghe được tiếng ông thở khò khè như kéo bễ.) Ông vẽ những loại hoa có nét hao hao hoa thật, vẽ khắp mấy cái rương gỗ trầy xước cũ, vẽ trên các chao đèn sứ, những vỏ chai rượu cognac, những lọ hoa thủy tinh trơn, mấy hũ Nescafe, và trên những hộp chứa xì gà làm bằng gỗ. Continue reading Danilo Kiš, “Tử toàn thư (Trọn một đời người)”

Milorad Pavić, Từ điển Khazar (trích)

Đêm đêm nàng mang trên mỗi mí mắt một chữ cái, giống như những chữ cái người ta thường viết lên mí mắt ngựa trước cuộc đua. Đó là những chữ cái trong bảng mẫu tự bị cấm của người Khazar, kẻ bất hạnh nào đọc những chữ cái đó sẽ chết tức khắc. Các chữ cái này do người mù viết, còn vào buổi sáng, trước khi công chúa rửa mặt, các tì nữ nhắm nghiền mắt trong khi phục vụ công chúa. Làm thế là để bảo vệ công chúa trước kẻ thù trong khi nàng ngủ. Continue reading Milorad Pavić, Từ điển Khazar (trích)

Franz Kafka, Quan sát (trích)

Giá như ta là một người da đỏ, ngay tức khắc có thể khởi hành, đu lên lưng một con ngựa phi nước đại, cúi rạp mình trong gió, chốc chốc lại thoáng rùng mình trên mặt đất rúng động, cho tới lúc nới lỏng đinh thúc ngựa, bởi nào có đinh thúc ngựa, cho tới lúc quẳng dây cương, bởi nào có dây cương, và chưa kịp thấy đồng cỏ đã phát quang hiện lên thì trước mắt đã chẳng còn cổ ngựa và đầu ngựa. Continue reading Franz Kafka, Quan sát (trích)

Franz Kafka, “Đương khi xây Vạn Lý Trường Thành”

Nếu đã vậy, sao chúng tôi vẫn rời bỏ nhà cửa, bỏ dòng suối với cây cầu bắc ngang, bỏ lại mẹ cha, bỏ lại những người vợ than khóc, bỏ lại đàn con cần được chăm lo, đi về một miền xa để được dạy việc, với tâm trí luôn nghĩ về bức tường thành phương Bắc, thậm chí còn xa hơn? Tại sao? Hãy hỏi những thượng quan. Continue reading Franz Kafka, “Đương khi xây Vạn Lý Trường Thành”

Stefan Zweig, Bí mật tày trời (trích)

Rất nhỏ nhẹ, nàng gọi món, khiển trách con không được nghịch nĩa – mọi hành xử của nàng rõ ràng là chả bận tâm gì đến những cái liếc ngầm ý tứ của Nam Tước, dường như nàng cũng không mảy may để ý đến chàng, mặc dù chỉ bởi có sự rình quan sát của chàng thì nàng mới kiểm soát hành xử của mình kỹ càng đến vậy. Continue reading Stefan Zweig, Bí mật tày trời (trích)

Tận thế hay không khi loài vật lên ngôi?

Chưa ở đâu, quy luật của “tận thế” lại được diễn giải một cách giản dị và tự nhiên như vậy. Từ đầu đến cuối, mạch truyện cứ tự nó phát triển theo đúng trật tự logic của nó, không bất ngờ, không giật gân. Không có một chi tiết, sự kiện đặc biệt nào làm tụi độc giả vô can với tận thế đột nhiên cảm thấy: “Ồ, biến cố này lớn, chính nó đã làm nên tận thế”. Continue reading Tận thế hay không khi loài vật lên ngôi?

Isaac Bashevis Singer – Người kể chuyện tài hoa cho trẻ nhỏ

Cả hai nhân vật này đều là những người luôn mong muốn trở thành người kể chuyện sau khi trải qua nhiều sóng gió của cuộc đời: “Khi một ngày trôi qua, nó không còn đó nữa. Vậy thì nó còn lại gì? Không gì hơn một câu chuyện. Nếu như những câu chuyện không được kể lại hoặc những cuốn sách không được viết ra, con người sẽ sống như những con vật, chỉ sống cho hết ngày”. Continue reading Isaac Bashevis Singer – Người kể chuyện tài hoa cho trẻ nhỏ

Văn học dịch quý I 2019: Văn chương cái sự đọc thật khó nói

Sách vở vẫn thì bạt ngàn như đồng ruộng, như tài nguyên đất nước mà bài học vỡ lòng năm nào chúng tôi được nhồi đầy: ưỡn ngực: hào sảng: cò bay gãy/mỏi cánh: không hết: Pulitzer, có Pulitzer, Goncourt, có Goncourt, Mỹ La tinh, có Mỹ La tinh, gaylit, có gaylit. Éo le nhiều nỗi, nhiều là thế nhưng không phải cuốn nào cũng hợp tạng, mà cuốn hợp tạng thì không phải có bao trang đều hợp tạng ngần ấy trang. Đọc với điếc gần như là vờn đuổi, nơi độc giả và văn bản dằn mặt, khích lệ, cắn xé nhau, làm nhau hưng phấn, làm nhau thất vọng, đôi khi nói lời cay đắng. Continue reading Văn học dịch quý I 2019: Văn chương cái sự đọc thật khó nói

Tàn Tuyết, Những chuyện tình thế kỷ mới (trích)

Sau khi nếm mùi thất bại, Long Tư Hương bắt đầu động não. Chị đắn đo không biết mình đi làm điếm liệu có được không. Nhưng điếm không phải cứ muốn mà làm được, đầu tiên phải có phòng riêng, sau đó phải được dẫn mối, ngoài ra còn phải bắt quen với công an. Đây đều là chướng ngại vật chị không vượt qua nổi.
Lại thêm hai năm nữa, trong những ngày tăm tối không thấy mặt trời, hai người phụ nữ gần như đã sắp tuyệt vọng với cuộc đời. Song đúng lúc này, nghề bán hoa trong thành phố lại dần khởi sắc. Thoạt đầu là lén lút, về sau ngày càng trắng trợn ngang nhiên. Nữ công nhân trong xưởng lần lượt gia nhập ngành này, đặc biệt là những cô trẻ trung lại có chút nhan sắc. Continue reading Tàn Tuyết, Những chuyện tình thế kỷ mới (trích)

Mishima Yukio, Kịch Noh hiện đại

Mishima đã “cải biên” một cách tài tình hai vở kịch Noh truyền thống nổi tiếng, đặt chúng vào bối cảnh thế kỷ hai mươi, với ít nhiều thay đổi trong thành phần nhân vật, cốt truyện. Hạt nhân hay mô-típ chủ đạo của câu chuyện, cũng như cốt cách và phong vị của kịch Noh truyền thống hầu như vẫn nguyên vẹn, và đồng thời đấy là kịch của thời nay, rộng mở cho những phương pháp biểu đạt khoáng đạt, phóng túng nhất của sân khấu hiện đại. Continue reading Mishima Yukio, Kịch Noh hiện đại

Kawabata Yasunari, “Đôi mắt mùa xuân”

Đã vậy, cả hai lần đều tình cờ chạm mặt Kurimoto Chikako khiến anh nghĩ chuyện không đơn giản. Như thể bị những ân oán trong quá khứ hay vong linh nào đó theo ám. Nhưng, thật ra, từ sau ngày cưới Yukiko về, không một lần nghĩ đến việc mời cha vợ đến nhà chơi thì Kikuji mới đúng là có vấn đề. Kikuji biết rõ Yukiko đang giả vờ, nhưng tự thân anh cũng không tài nào biết được độ sâu vực thẳm vốn đang bị sự tăm tối của vẻ giả tạo ghê gớm của bản thân bao bọc. Và Kikuji cũng không thể biết được người con gái trinh nguyên như Yukiko tiếp nhận sự giả dối của tình yêu bạc nhược của anh ra sao? Continue reading Kawabata Yasunari, “Đôi mắt mùa xuân”

Những cuộc chiến tranh của Bảo Ninh

“Các nhà văn chỉ biết viết thôi. Tôi viết cho những người lính, về cuộc Chiến tranh Việt Nam, từ quan điểm của một Việt Cộng, tức những người lính Bắc Việt. Vào thời kỳ đó, những người lính được đọc những thứ rất nực cười. Tôi muốn viết cái gì đó cho những người lính Bắc Việt, một cái gì đó thật gan ruột đối với họ.” Continue reading Những cuộc chiến tranh của Bảo Ninh

Trần Vũ: Một thiếu quê hương

Như vậy, nét độc đáo từ Phép tính của một nho sĩ nằm ở việc cuốn sách khiến người đọc có cảm giác luyến tiếc về… những tác phẩm chưa “được xuất bản tại Việt Nam” của Trần Vũ. Nó hé lộ ra những chân trời bị kiểm duyệt mà người đọc buộc phải vượt qua những tường lửa, tiếp xúc chúng một cách vụng về trong miền văn chương “không biên giới nào đó”. Sự chắp ghép rời rạc của tập sách bắt buộc người đọc phải chạy theo các chỉ dấu, sắp xếp chúng theo một trật tự có logic, đưa ra nhận định và hoài vọng về một tư tưởng… đôi khi chính tác giả cũng không lường đến. Trong “chiếc bình của Nhã Nam”, truyện ngắn Trần Vũ đã đến Việt Nam theo một cách kỳ quặc và đánh đố người đọc như vậy. Continue reading Trần Vũ: Một thiếu quê hương

Trong chiếc bình Nhã Nam: Đọc Trần Vũ

Sân khấu tạo ra một thế giới, một vũ trụ biệt lập, hai “cánh gà” của nó cho phép quá khứ đi vào một bên, tương lai đi vào từ phía bên kia, gặp nhau ở thời khắc hiện tại với phông nền giàu sức biểu tượng, nặng nề mà dễ vụn vỡ bởi các chiều thời gian, trung tâm sân khấu là các nhân vật và những hình tượng kì vĩ có khả năng cứ lớn lên mãi như sau một tấn kịch rực rỡ, như vũ trụ sau một vụ bigbang. Continue reading Trong chiếc bình Nhã Nam: Đọc Trần Vũ

Kafka của Hàn Quốc? Chủ nhân giải thưởng Man Booker Han Kang giải thích vì sao cô ấy biến một người phụ nữ thành một cái cây

Tôi nhớ rất rõ cái hàng dài dằng dặc những người muốn hiến máu cho những nạn nhân sau vụ nổ súng hàng loạt. Hai câu hỏi này đã hằn sâu trong tâm trí tôi. Tôi không chỉ muốn viết về vụ thảm sát. Tôi muốn đào sâu vào ý nghĩa của tồn tại nhân sinh. Continue reading Kafka của Hàn Quốc? Chủ nhân giải thưởng Man Booker Han Kang giải thích vì sao cô ấy biến một người phụ nữ thành một cái cây