Văn học Đông Nam Á: Những mảnh đời riêng trong lịch sử rối ren

Nhà nghiên cứu châu Á Benedict Anderson từng băn khoăn, suốt hơn 110 năm qua, khu vực Đông Nam Á chưa bao giờ có một nhà văn nào được nhận giải Nobel, trong khi các khu vực khác lần lượt đều có người đạt giải. Dẫu chưa được biết đến rộng rãi ở phương Tây, văn chương hiện đại của Đông Nam Á đã sản sinh ra những tác phẩm xuất sắc, động chạm đến những chủ đề lớn lao của nhân loại. Vốn cực kỳ đa dạng và khác biệt về lịch sử, chính trị, ngôn ngữ, văn hóa, … Continue reading Văn học Đông Nam Á: Những mảnh đời riêng trong lịch sử rối ren

GEORGE ORWELL REVIEW “CHÚNG TÔI” CỦA Yevgeny Zamyatin

  Mấy năm sau khi nghe biết có nó trên đời, cuối cùng tôi cũng sờ được vào cuốn Chúng tôi của Zamyatin, đấy thật là một quái sự văn chương trong cái thời đại đốt sách chôn học trò này. Giở cuốn Hai mươi năm văn học Nga Xô viết của Gleb Struve, tôi tìm được lịch sử của nó như sau: Zamyatin, tuy chết ở Paris năm 1937, là một tiểu thuyết gia kiêm nhà phê bình Nga đã cho xuất bản một số đầu sách cả trước lẫn sau cái mốc Cách mạng tháng Mười. Chúng tôi … Continue reading GEORGE ORWELL REVIEW “CHÚNG TÔI” CỦA Yevgeny Zamyatin

JOSEPH CONRAD: TẠI SAO TÔI LẠI VIẾT BẰNG TIẾNG ANH?

Vương Minh Thu dịch Nhà Z biên tập Nói đúng ra, việc tái bản cuốn sách này dưới một hình thức mới thì không cần lời tựa khác làm gì nhưng bởi đây vốn là nơi để thể hiện những ý kiến cá nhân nên tôi sẽ nhân cơ hội này mà đề cập đến, trong phần “Ghi chú của tác giả” này, hai điều trong những nhận xét về chính bản thân tôi mà tôi thấy trên báo chí trong những ngày gần đây. Một trong hai điều đó là vấn đề về ngôn ngữ. Tôi luôn thấy bản … Continue reading JOSEPH CONRAD: TẠI SAO TÔI LẠI VIẾT BẰNG TIẾNG ANH?

“Một chốn xa xôi kinh dị nào đó”: JOSEPH CONRAD VÀ Ý NGHĨA Ở NGOÀI HẠT LẠC

F.R. Leavis, phê bình gia nổi tiếng người Anh hồi đầu thế kỷ 20, khẳng định có 4 nhà văn thuộc về Truyền thống Vĩ đại của văn chương Anh, gồm 2 gái, Jane Austen, George Eliot, và 2 giai, Henry James, Joseph Conrad. Hiếm ai tưởng tượng người viết bằng ngôn ngữ thứ 3 như Conrad lại có thể được coi là một trong những nhà văn xuất sắc nhất trong văn chương Anh: Conrad, kẻ cả đời cố gắng phấn đấu trở thành nhà văn Anh, nhưng khi chết, trong bài điếu văn, Virginia Woolf lại coi ông … Continue reading “Một chốn xa xôi kinh dị nào đó”: JOSEPH CONRAD VÀ Ý NGHĨA Ở NGOÀI HẠT LẠC

Trò chuyện với Eugen Ruge, tác giả tiểu thuyết “Thời nắng lịm”: Lưu giữ lịch sử bằng nghệ thuật

Tác giả Eugen Ruge (bên trái) và dịch giả Hoàng Đăng Lãnh. Ảnh: Phong Thu. Eugen Ruge, sinh năm 1954, là nhà văn, kịch tác gia, dịch giả, người viết kịch bản phim người Đức. Tiểu thuyết đầu tay “Thời nắng lịm” của ông xuất bản năm 2011 ở Đức đã gây được tiếng vang lớn khi giành luôn hai giải thưởng danh giá là Giải thưởng Sách Đức và Giải thưởng Alfred Doblin. “Thời nắng lịm,” viết về những thăng trầm của một gia đình Đông Đức bốn thế hệ từ thập niên 50 của thế kỷ trước, trải … Continue reading Trò chuyện với Eugen Ruge, tác giả tiểu thuyết “Thời nắng lịm”: Lưu giữ lịch sử bằng nghệ thuật

Nghệ thuật tiểu thuyết số 51: Joseph Heller

George Plimpton phỏng vấn, số 60, mùa đông 1974, PARIS REVIEW Cuộc phỏng vấn này với Joe Heller được thực hiện ngay trong tuần lễ tiểu thuyết Something Happened được xuất bản – một sự kiện văn chương khá quan trọng bởi đây mới chỉ là cuốn sách thứ hai trong sự nghiệp của tác giả. Cuốn đầu tiên, tất nhiên, là Bẫy-22. Dường như việc mất hơn một thập kỷ mới thai nghén được một tác phẩm hư cấu thứ hai cũng không phải điều bận tâm với Heller bởi ông đã hình thành cho mình một nhịp điệu … Continue reading Nghệ thuật tiểu thuyết số 51: Joseph Heller

VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 7-2017

VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 7-2017 Chân thành cáo lỗi là tháng rồi em phải đi khách hơi nhiều, không review được cuốn nào, goodreads báo con mẹ nhà Z kia chậm tiến độ 5 cuốn đấy nhóe, mà tình hình tháng 8 chưa chắc khả quan hơn vì khách quốc tế em vẫn phải đi tơi tới. Thôi đành cống hiến cho đồng bào cái sớ sách tháng 7 này, toàn những cuốn hay lẫy lừng và gai góc, an tâm mà múc, từ nhẹ nhàng tới nặng đô, từ Á sang Âu, lại có thêm cả Nga và … Continue reading VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 7-2017

VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 6-2017

Chúng ta có một tháng không phải bán máu bán thận gì: ít sách, sách mỏng, rẻ, đọc loáng là xong. Sau mấy tháng vũ bão, may quá có tháng các anh chị xuất bản dừng chân nghỉ ngơi cho chúng em không phải chạy đua vũ trang. Nên pốt này của em ít lời thôi. GIỮA LÒNG TĂM TỐI – Joseph Conrad – Tao Đàn – Nham Hoa dịch Cuốn sách của tháng, hẳn nhiên là trong top 10 của năm nay, mua không cần băn khoăn, bao hay nhé.   MÀU CỦA NƯỚC – James McBride – NXB … Continue reading VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 6-2017

Điểm sách, “Chúa đã khước từ”, “Hãy gọi đi! Người ta sẽ trả lời anh chăng?”

Một nhóm 14 mục sư ở Bình Nhưỡng, ngay trước thềm cuộc chiến tranh Triều Tiên, bị Cộng sản Bắc Hàn quây bắt, tra tấn: 12 người bị xử bắn, 2 người sống sót quay về: 1 phát điên, 1 cương quyết không tiết lộ cho ai việc gì đã xảy ra. Nếu tóm gọn toàn bộ “Chúa đã khước từ,” của nhà văn Hàn Kiều Richard E. Kim xuất bản năm 1964, từng gây ra những cơn sóng lẫy lừng trong lòng giới phê bình và độc giả Mỹ, để rồi nhanh chóng bị quên lãng và đến tận … Continue reading Điểm sách, “Chúa đã khước từ”, “Hãy gọi đi! Người ta sẽ trả lời anh chăng?”

Những bàn tay bị chặt đứt – “Giữa lòng tăm tối”

Chào mừng “Giữa lòng tăm tối” của Joseph Conrad do Tao Đàn làm vừa được xuất bản ở Việt Nam, nhà Z sẽ chạy một loạt bài nho nhỏ về tác giả này. Đầu tiên đơn giản nhất có là là đọc về những yếu tố hoàn cảnh lịch sử ra đời của tác phẩm =))) Từ trải nghiệm thực tế tới văn chương Vốn luôn mơ ước được chu du khám phá thế giới, mà một trong những nơi đó là châu Phi, năm 1890, Joseph Conrad thông qua quan hệ mà kiếm được việc làm cho Societé Anonyme … Continue reading Những bàn tay bị chặt đứt – “Giữa lòng tăm tối”

TOP 6 VĂN HỌC DỊCH 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2107

Sáng mở mắt giật mình thảng thốt cuối tháng 6 cmnr, nhà Z bèn phải tổng kết sách hay nửa năm nghe cho nó oai, chủ yếu là để không bị lâm vào trạng thái bỏ mẹ cuối tháng 12 rồi bao sách hay chưa đọc kịp sao tổng kết cho đồng bào đây. Nào, xin thành thật đưa ra một nhận xét: cho đến thời điểm này, sách năm nay ra phải nói là khiếp đảm, tháng nào nhà Z tổng kết sách nổi bật cũng hãi hùng. Nhưng dập dìu lá gió cành chim đến khi tan khách … Continue reading TOP 6 VĂN HỌC DỊCH 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2107

Người Dublin – Trung tâm tê liệt của những cá nhân bị đè nén

“Người Dublin” là tập truyện ngắn đầu tay của James Joyce, một trong những nhà văn vĩ đại và có ảnh hưởng nhất thế kỷ XX, được viết bằng bút pháp chủ nghĩa hiện thực nghiêm ngặt nhằm phản ánh một xã hội đầy tăm tối và ngột ngạt nơi mọi cá nhân bị kiệt quệ không lối thoát, ở thành phố thuộc địa Dublin đầu thế kỷ 20. Dù đã ra đời 103 năm, “Người Dublin” vẫn luôn được đọc và diễn giải dưới nhiều góc nhìn mới, bởi những ý tưởng sâu sắc ẩn chứa trong văn bản … Continue reading Người Dublin – Trung tâm tê liệt của những cá nhân bị đè nén

Dịch giả Giáp Văn Chung – “Người Anh Hùng” của Krasznahorkai László

Chuyên mục trò chuyện với dịch giả của Bên phía nhà Z xin được tiếp tục với dịch giả Giáp Văn Chung, vốn có bằng TS về ngành Giao thông ở Hungary, hiện sinh sống tại Budapest, Hungary, và hoạt động dịch thuật như một nghề tay trái bên cạnh công việc chính là kinh doanh. Giáp Văn Chung là người đóng vai trò hơn cả cầu nối cho hai nền văn hóa Hungary – Việt Nam: ông khai sinh lại trong tiếng Việt một loạt các tác phẩm của các tác giả nổi tiếng “Cánh cửa” của Magda Szabó, … Continue reading Dịch giả Giáp Văn Chung – “Người Anh Hùng” của Krasznahorkai László

“Chiến tranh và chiến tranh”: Trong vòng vây của hiện thực điên loạn

Tiểu thuyết “Chiến tranh và Chiến tranh” của László Krasznahorkai, một trong những cây viết được coi là xuất sắc nhất của văn chương Hungary hiện đại, từng đạt giải thưởng Man Booker International năm 2005, là câu chuyện về số phận con người bị vây hãm trong sụp đổ và hủy diệt, khi chiến tranh, ở cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, liên tục bám đuổi tất cả nhân vật trong truyện. Ở vỉa tầng sâu hơn, cuốn sách còn là một ẩn dụ về vai trò của chuyện kể, được tác giả triển khai bằng một thứ văn … Continue reading “Chiến tranh và chiến tranh”: Trong vòng vây của hiện thực điên loạn

David Mitchell – TRUY VẤN NHÂN LOẠI: MỘT HÀNH TRÌNH VĂN HỌC TÀN NHẪN VÀ TỈNH TÁO

  Là nhà văn duy nhất từng lọt vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2007, và từng giành giải thưởng British Book Award và chung khảo giải thưởng Booker năm 2004, cùng vô số giải thường khác, David Mitchell là cây viết kiệt xuất đương đại Anh có những tác phẩm đồ sộ nhưng lại luôn hiện diện trong danh sách bán chạy nhất. Văn chương của ông là một thế giới đa âm cũng những chuyện kể lôi cuốn xuyên nhiều thế kỷ và lục địa, nơi tác giả tiến hành quá trình … Continue reading David Mitchell – TRUY VẤN NHÂN LOẠI: MỘT HÀNH TRÌNH VĂN HỌC TÀN NHẪN VÀ TỈNH TÁO

TRÒ CHUYỆN VỚI LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI

  Mauro Javier Cardenas, ngày 12 tháng 12 năm 2013 Vương Minh Thu dịch – Nhà Z biên tập Ngày 26 tháng 6 năm 2012, tôi cùng László Krasznahorkai đi chơi quanh San Francisco, từ tàn tích của khu bể bơi Sutro bath và Cliff House tới Chinatown. Đây là chuyến đi Mỹ đầu tiên của László, để quảng bá cho bộ phim Sátántangó và tôi đã cố gắng, hàng tháng trời trước đó, để thuyết phục Barbara Epler bên NXB New Directions cho tôi tiếp đón nhà văn trong thời gian ông ở tại Bờ Tây. Trên đường lái … Continue reading TRÒ CHUYỆN VỚI LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI

SÁCH VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 5 – 2017

Nếu chọn chủ để cho tháng 5, không phải là văn học châu Âu vì tháng nào cũng Âu cũng Mỹ rồi, thì nhà Z sẽ chọn: Văn học Hàn Quốc, vì có tới 3 cuốn có ít nhiều lan quyên. Độc giả Việt Nam nếu từng nếm chút vị văn học hiện đại Hàn Quốc như Han Kang, Kim Yong Ha, Shin Kyung-sook, Gong Ji Yong mà có chút băn khoăn muốn tìm hiểu thêm văn học dân gian và văn học cổ điển Hàn Quốc, xin hãy múc ngay hai cuốn sau đây: 1. HỢP TUYỂN VĂN HỌC … Continue reading SÁCH VĂN HỌC NỔI BẬT THÁNG 5 – 2017

Điểm sách, “Lâu đài sói”: Sự biến động bất khả nắm bắt của quyền lực

Bài này đã đăng trên tạp chí Văn nghệ quân đội. Bản dịch “Lâu đài sói” của Nguyễn Chí Hoan đạt giải thưởng dịch thuật của Hội nhà văn Việt Nam năm 2016. Tiểu thuyết lịch sử “Lâu đài sói” của Hilary Mantel là một tác phẩm đồ sộ, phác họa một cách sống động và chân thực những biến động trong đời sống chính trị và xã hội của Vương quốc Anh dưới triều đại Vua Henry đệ bát từ năm 1527 đến năm 1535. Bằng cách xoáy sâu vào cuộc đời của một nhân vật đầy mơ hồ … Continue reading Điểm sách, “Lâu đài sói”: Sự biến động bất khả nắm bắt của quyền lực

Đọc lại sách cũ, “Đổi chỗ – Đổi việc – Đổi vợ – Đổi đời”

Thật không gì thú bằng tối thứ 6 ngồi đọc lại sách cũ, của 7-8 năm trước. Và một trường lố bịch xồng xộc kéo về du hí. “Đổi chỗ” của David Lodge, với tôi, là một cuốn sách nhiều kỷ niệm, cả về mặt nghề nghiệp, lẫn sự nghiệp. Tôi đọc nó khi chưa ra nước ngoài lần nào, chưa từng kinh qua những trải nghiệm ở trường đại học mà nó miêu tả. Dẫu tốt nghiệp cử nhân văn chương, tôi chưa từng một lần học về Jane Austen, và không hiểu khóa học Ngôn ngữ và Văn … Continue reading Đọc lại sách cũ, “Đổi chỗ – Đổi việc – Đổi vợ – Đổi đời”

Theo chân chị Hoài

Đã từ lâu, khi dò dẫm vào sự nghiệp đọc, tôi phát hiện ra bí kíp: nên đọc theo lối đã phát quang của một vài người. Phạm Thị Hoài chẳng hạn. Me Hoài gối đầu giường Nabokov và Kafka. Me Hoài coi Joyce là nhà văn mà nếu không có chàng thì lịch sử văn học bị thay đổi. Me Hoài mê, như chính me nói, một loạt nhà văn viết bằng tiếng Đức mà lại là người nước ngoài “Canetti, Robert Walser, Paul Celan, Thomas Bernhard và Dürrenmatt”. Ấy vậy mà, tôi biết đến Dürrenmatt hơi bị muộn. … Continue reading Theo chân chị Hoài

Điểm sách, “Đêm núm sen,” “để con chữ tự mình làm nghĩa”

Trong Hồ sơ Nhân văn-Giai phẩm trên talawas, nhân tiện xin đặc biệt khuyến khích đồng bào nào muốn tìm hiểu về NVGP thì nên mò vào đây ngay và luôn, tiêu biểu có những bài rất mua vui, như bài đấu tố của Hoài Thanh, cả bài xin lỗi ăn năn của Hoài Thanh, có bài của Phạm Thị Hoài “Thủ lĩnh trong bóng tối”, có một câu tôi nhớ mãi: “Tôi hình dung rằng những vị tử vì đạo rất ghét kẻ nào chạy lăng xăng quanh nỗi đau của họ, ăn theo những thăng trầm của họ.” … Continue reading Điểm sách, “Đêm núm sen,” “để con chữ tự mình làm nghĩa”