Anna Burns, Người đưa sữa (trích)

Ông ta chẳng hứng thú gì với chạy. Mục đích của quãng đường chạy bộ dọc theo hai hồ chứa nước ở cái nơi tôi chưa bao giờ thấy ông ta đi chạy này không phải là để chạy. Mà mục đích của nó là vì tôi. Nói chuyện với tôi, ông ta ra cái điều lý do ông ta giảm tốc độ là để điều hoà lại, nhưng tôi biết điều hoà là thế nào và với tôi, đi bộ trong lúc chạy không phải điều hoà. Nhưng tôi không thể nói vậy, vì không lý gì tôi lại khoẻ hơn người đàn ông này, hiểu biết về chế độ tập của bản thân hơn người đàn ông này, vì cái nhìn về nam với nữ ở đây sẽ không bao giờ cho phép điều đó. Chúng ta lại đã sa vào địa hạt “tôi là đàn ông còn cô là đàn bà”. Nó là những gì ta có thể nói ra nếu ta là một đứa con gái nói chuyện với một đứa con trai, một người phụ nữ với một người đàn ông, hoặc một đứa con gái với một người đàn ông và những gì ta không được phép nói ra – ít ra thì là theo kiểu chính thức, giữa chốn đông người, và nhiều hơn một lần. Là việc một vài đứa con gái nhất định sẽ không được dung thứ nếu bị xem là không chịu phục tùng đàn ông, không chịu công nhận sự vượt trội của đàn ông, thậm chí còn đi xa đến mức dám bật lại đàn ông, mà về cơ bản là những đứa con gái cứng đầu, một giống loài xấc láo và quá đinh ninh về mình. Continue reading Anna Burns, Người đưa sữa (trích)

Advertisements

Natascha Wodin, Bà đến từ Mariupol (trích)

Suốt một thời gian rất dài trong đời tôi, tôi không hề biết mình là con của vợ chồng hai người xưa kia bị bắt đưa sang Đức cưỡng bức lao động. Không ai nói cho tôi biết điều đó, cả bố mẹ tôi, cả môi trường Đức xung quanh tôi, một môi trường không gìn giữ các kỷ niệm về đám đông những người bị cưỡng bức lao động như thế. Hàng chục năm trời trôi qua mà tôi không hề hay biết tí gì về cuộc đời của chính mình. Tôi không hề hay biết những người mà gia đình chúng tôi sống chung sống đụng hết ghetto này sang ghetto khác là những ai, không biết họ đã đến đất nước Đức này như thế nào, tất tật những người Rumani, Tiệp, Ba Lan, Bungari, Nam Tư, Hung, Lithuani, Latvia, Azerbaijan hay của nhiều đất nước khác nữa, những con người tuy bất đồng mọi đường về tiếng tăm chữ nghĩa, nhưng bằng cách nào đó, vẫn hiểu được nhau ấy. Continue reading Natascha Wodin, Bà đến từ Mariupol (trích)

Bohumil Hrabal, quá ồn một nỗi cô đơn (trích)

Đúng, đi cùng sáng tối chập choạng là vẻ đẹp. Bên ngọn lửa trong chiếc lò để mở, nàng di-gan đứng dậy, trần truồng, và trong lúc nàng di chuyển, tôi nhìn thân hình nàng hiện rõ đường nét trong hào quang vàng của lửa như vòng hào quang bao quanh tượng thánh cha Ignace de Loyola gắn cứng trên đỉnh mặt tiền nhà thờ ngoài Quảng trường Charles. Và khi thêm ít củi vào lửa rồi quay lại nằm trên người tôi, nàng quay đầu ngắm gương mặt trông nghiêng của tôi và lướt ngón tay quanh mũi miệng tôi; nàng không bao giờ hôn tôi và tôi cũng không hôn nàng, chúng tôi nói mọi điều bằng những bàn tay và rồi nằm đó nhìn những tia lửa và ánh bập bùng trong chiếc lò gang cũ méo mó, những vòng xoắn ánh sáng từ cái chết của gỗ. Chúng tôi chỉ muốn được sống như thế mãi mãi, vô cùng, chẳng khác gì chúng tôi đã nói hết mọi điều cần nói với nhau, chẳng khác gì chúng tôi đã sinh ra cùng nhau và không bao giờ chia lìa. Continue reading Bohumil Hrabal, quá ồn một nỗi cô đơn (trích)

Thuận, Thư gửi Mina (trích)

Pema bảo nó thèm những điều ngọt ngào, khi không có tình yêu thì nó yêu những cái giống như tình yêu. Rằng thật là oái oăm, càng thèm món chính thì nó càng phải ăn món tráng miệng, càng nhớ anh nhà báo chiến tranh thì nó càng có nhu cầu làm tình với thằng trai trẻ. Trên giường, chúng nó vừa làm tình vừa cầu nguyện cho Kabul. Nó, theo tôn giáo của nó. Thằng kia, theo tôn giáo của thằng kia. Mỗi đứa tin vào một Thượng Đế khác nhau, nhưng cầu nguyện là việc mà chúng nó vẫn làm. Mina, có lẽ mày không tưởng tượng được, không ai tưởng tượng được rằng giữa Sài Gòn, nguyên Ho Chi Minh city, thành phố lớn nhất, hiện đại nhất dải đất loằng ngoằng hình chữ S mấp mé bờ Đông của Thái Bình dương, từng có hai cơ thể khỏe mạnh và đẹp đẽ cứ sắp đạt cực khoái lại tự động tách khỏi nhau để thầm xin đức Phật và Chúa Giêsu hãy ra tay khiến bom ngừng rơi, máu ngừng đổ ở mảnh đất Kabul xa lắc xa lơ của chúng mày nơi cả hai chúng nó chưa đứa nào từng có kỷ niệm, thậm chí từng đặt chân. Continue reading Thuận, Thư gửi Mina (trích)

Kim Thúy, Ru (trích)

HỒI CÒN NHỎ, TÔI CỨ NGHĨ chiến tranh và hòa bình là hai từ trái nghĩa. Thế nhưng lúc Việt Nam còn khói lửa, tôi đã sống trong hòa bình, và tôi chỉ biết về chiến tranh sau khi Việt Nam xếp dọn vũ khí. Tôi nghĩ chiến tranh và hòa bình, trên thực tế, là bạn hữu và chúng cười nhạo chúng ta. Chúng đối xử với chúng ta như kẻ thù khi nào chúng thích, khi nào thấy tiện, mà chẳng thèm bận tâm đến định nghĩa hay vai trò mà chúng ta gán cho chúng. Vì thế, có lẽ không nên tin vào vẻ bề ngoài của chiến tranh hay hòa bình để chọn hướng nhìn. Tôi thật may vì ba mẹ tôi đã có thể giữ được điểm nhìn của họ bất kể cái màu của thời đại hay khoảnh khắc ấy có ra sao. Mẹ tôi thường đọc tôi nghe câu thành ngữ được viết trên bảng đen cái hồi bà lớp tám, ở Sài Gòn: Đời là chiến trận, nếu buồn là thua. Continue reading Kim Thúy, Ru (trích)

Trạch Vĩnh Minh: Nhà thơ chứ không phải nhà thơ nữ

Sự mặc khải về bóng tối tâm linh bằng ánh sáng của ngôn ngữ thể hiện thông qua hình thức tự bạch dường như là mô hình của nhiều bài thơ của Trạch Vĩnh Minh, nổi bật với các biểu tượng bóng tối, nước, trăng, người mẹ, cái chết – những nguyên lý tính âm theo quan niệm truyền thống Trung Hoa. Continue reading Trạch Vĩnh Minh: Nhà thơ chứ không phải nhà thơ nữ

Margaret Atwood, Huyễn tưởng cưỡng dâm

… Chẳng hạn khi đêm xuống, tôi đang đi dọc con phố tối mịt thì bỗng một gã nom thấp bé, xấu hoắc tiến lại túm tay tôi. Mà gã không chỉ xấu thôi đâu, mặt mũi phù nề, hệt mấy tên nhân viên ngân hàng mà bạn phải cật lực giải thích mỗi khi số dư tài khoản bị âm—đương nhiên tôi không có ý nói rằng mọi nhân viên giao dịch đều có khuôn mặt như vậy—mà khắp người còn chi chít mụn. Tôi bị gã dồn vào tường, gã tuy nhỏ con nhưng khỏe, gã bắt đầu cởi đồ và khóa quần bị kẹt. Thế đấy, trong thời khắc trọng đại nhất đời người con gái, ngang ngửa chuyện kết hôn hay sinh con, gã lại không kéo được khóa quần. Continue reading Margaret Atwood, Huyễn tưởng cưỡng dâm

Jeffrey Eugenides, Middlesex, Pulitzer 2002 (trích dịch)

Cuộc đời một đứa bé sẽ thế nào, nếu khi sinh ra được xác định là một bé gái, nhưng đến tuổi dậy thì, lại phát hiện ra mình là con trai? Middlesex, cuốn tiểu thuyết xuất sắc đạt giải Pulitzer danh giá của tác giả Jeffrey Eugenides, là một bildungsroman, lấy một nhân vật như vậy, Callie Stephanides, làm tâm điểm. Eugenides mất 9 năm để viết về một cuộc phiêu lưu của một chiếc gene gây đột biến, nơi ông kể nhiều câu chuyện của một gia đình nhiều thế hệ, trải từ Á sang Mỹ, qua 3 thế hệ với giấc mơ Mỹ, qua một cuộc hỏa hoạn thiêu rụi một thành phố, qua đại công xưởng lắp ghép và chế tạo xe ô tô của Ford, qua cuộc bạo loạn ở Detroit… Không có gì phải bàn cãi, khi giới phê bình coi Middlesex là một trong những tiểu thuyết vĩ đại của văn học Mỹ. Continue reading Jeffrey Eugenides, Middlesex, Pulitzer 2002 (trích dịch)

Ray Radbury, Rồi mưa lành sẽ tới

Trong phòng khách, chiếc đồng hồ biết nói ngân nga Tích-tắc, bảy giờ rồi, dậy đi thôi, dậy đi thôi, bảy giờ rồi! cứ như nó sợ là chẳng ai thức. Ngôi nhà buổi sáng nằm trống rỗng. Đồng hồ cứ tích tắc, lặp đi lặp lại những âm thanh máy móc trong vắng lặng. Bảy giờ chín phút, điểm tâm một chút, bảy giờ chín phút!

Trong nhà bếp, chiếc lò điểm tâm thở hắt lên một tiếng và từ cõi lòng ấm áp của nó tống ra tám lát bánh mì nướng nâu giòn hoàn hảo, tám đĩa trứng chiên, mười sáu lát thịt xông khói, hai tách cà phê và hai cốc sữa mát lạnh.

– Hôm nay là ngày 4 tháng Tám năm 2026 – một giọng nói thứ hai vẳng ra từ trần nhà bếp – ở Allendale, bang California. – Giọng nói lặp lại ngày tháng đó ba lần cho nhớ. – Hôm nay là sinh nhật ông Featherstone. Hôm nay kỷ niệm ngày cưới của Tilita. Có thể đóng bảo hiểm, cũng như đóng tiền nước, tiền ga, tiền điện. Continue reading Ray Radbury, Rồi mưa lành sẽ tới