Hong Kong bên hông COVID

Theo dõi Zzz Review năm bữa nửa tháng của chúng tôi
Thời gian đọc: 21 phút

15 tháng Ba, 2020

Compulsory Quarantine (Cách ly Bắt buộc)

Tất cả những người đến Hong Kong từ Trung Quốc, Macao hoặc Đài Loan (bao gồm người Hong Kong và người cư trú tại Hong Kong), trừ những người được miễn cách ly theo Quy định về Cách ly Bắt buộc đối với Người nhập cảnh Hong Kong, sẽ phải cách ly tại những nơi nhất định (ở nhà hoặc ở những cơ sở khác) trong thời hạn 14 ngày. Tất cả những người đến Hong Kong (bao gồm người Hong Kong và người cư trú tại Hong Kong) từ bất kì nơi nào trên thế giới trong vòng 14 ngày vừa qua đều phải thực hiện cách ly trong vòng 14 ngày, trừ những người được miễn cách ly theo Quy định về Cách ly Bắt buộc.  

16 tháng Sáu, 2020

Gửi các sinh viên quốc tế bậc cử nhân,

Văn học viện đang phối hợp với các bộ phận trung tâm của Đại học để hỗ trợ các sinh viên quốc tế được yêu cầu phải cách ly 14 ngày khi trở về Hong Kong theo quy định của Chính phủ Đặc khu Hành chính Hong Kong. Đối với các sinh viên cần theo học tại HKU vào tháng Chín 2020, trường Đại học đang thu xếp cách ly. Các chi tiết đầy đủ sẽ được công bố trong thời gian sắp tới.

Cảm ơn sự hợp tác của các em để giúp trường thu xếp giúp các em quay về Hong Kong. Chúc các em giữ gìn sức khoẻ!

Trân trọng,

Faculty of Arts

16 tháng Bảy, 2020

Quý khách đã xác nhận đặt chỗ từ Thành phố Hồ Chí Minh tới Hong Kong.

Khi hành: 12 tháng 8, 7:05 PM – SGN, Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất, Nhà ga 2
Hnh: 12 tháng 8, 10:40 PM – HKG, Sân bay Quốc tế Hong Kong, Nhà ga 1
Thi gian bay: 2 tiếng 35 phút
Hạng Phổ Thông

Khai thác bởi Cathay Pacific

11 tháng 8, 2020
Chuyến bay tới Hong Kong của quý khách đã được dời lại sang chuyến mới do những thay đổi không lường trước được của dịch COVID-19. Ngày gi khi hành mi: 19:05 thứ Sáu, 14 tháng 8 2020.

15 tháng 8, 2020

Xin cảm ơn email của quý khách.

Liên quan đến email trước đó của quý khách về tình hình lấy mẫu xét nghiệm ở sân bay, khách sạn chúng tôi sẽ hỗ trợ dời ngày đặt phòng khách sạn sang 15-29 tháng Tám 2020 với nguyên giá phòng ban đầu không tính phí chỉnh sửa là HKD ____ bao gồm 10% thuế dịch vụ, đính kèm trong email này là thư xác nhận đã chỉnh sửa lại để quý khách tham khảo thêm…

Trân trọng,

Khách sạn ____

Chuyến bay của tôi hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Hong Kong vào tầm 11 giờ đêm. Chuyến bay ghép giữa Cathay Pacific, Korean Airlines và FinnAir chỉ gần hai mươi hành khách mà quá nửa trong số đó đi tiếp để nối chuyến bay dài, còn lại chúng tôi đi thẳng vào khu vực chính trong sân bay Hong Kong. Chuyến bay lắc lư không biết có phải vì thời tiết xấu hay không mà tôi bị say máy bay không thể nào ngủ nổi bèn xem hết bộ phim Birds of Prey mà lúc công chiếu ở Việt Nam hồi tháng 2 phụ huynh không cho đi xem vì sợ COVID-19. Nghĩ bụng sao mà mấy mùa hè trước có lần bay về Hong Kong trên máy bay Vietjet qua thời tiết mưa bão tháng 8 máy bay rất êm mình ngủ ngon lành. (Bài viết này không có quảng cáo.) Máy bay cắt giảm kinh phí nên cắt luôn cả suất ăn tối, thay vào đó mỗi người được phát một túi giấy be bé xinh xinh bên trong có một pie mặn, một bánh bông lan chocolate, một hộp trái cây xắt nhỏ, một chai nước, và một hộp kem Häagen-Dazs, đặc trưng của Cathay Pacific. May mà từ ở nhà mẹ đã chuẩn bị cho con gái thêm nào là bánh mì nào là hai cái đùi gà chiên, không thì chết đói. Tôi nhớ tháng Tư 2019 lúc từ Hong Kong bay đi Tây Ban Nha còn chuẩn bị nào bánh mì nào trứng luộc thịt rán phòng khi không có cái ăn, mà Emirates chăm sóc khách hàng tốt quá ăn bao nhiêu bữa trên máy bay đến Madrid ngày thứ hai rồi vẫn còn mấy lát bánh mì Hong Kong. Tôi không nhớ mình đã đi bao bước đã đến ngay chỗ làm thủ tục cách ly, người ta cộp ngay vào tay tôi chiếc vòng theo dõi màu trắng có dòng số ký hiệu và mã QR mà tôi đã nhìn thấy trăm lần trên Instagram story của bạn bè đi cách ly ở Hong Kong. Đi được vài bước nữa thì đến quầy tải app StayHomeSafe, gỡ sim Viettel ra gắn lại sim CMHK để nhân viên gọi đến kiểm tra số này dùng được, rồi tiếp tục làm giấy tờ cách ly. Cách hoạt động của cái vòng + app đó là sau khi kích hoạt, chúng sẽ đo những tín hiệu trong không khí như sóng wifi, sóng điện thoại, data, v.v. và nếu thấy có sự chuyển dịch hay thay đổi trong các sóng này thì sẽ biết nếu người đeo vòng có bước ra khỏi chỗ cách ly hay không. Bình thường cái vòng này chịu được nước nhẹ nên có thể tắm được, nhưng không được ngâm lâu trong nước. Trong thời gian cách ly sẽ có người bên y tế gọi điện kiểm tra bất chợt để xem mình có tuân thủ cách ly hay không.

Ngộ nhận: Tôi những tưởng sân bay Hong Kong sẽ vắng lắm, vì tình hình chung thế giới là di chuyển quốc tế rất ít, ngành hàng không cắt giảm nhân lực, chuyến bay rất nhiều, nhưng so ra thì số hành khách tuy không nhiều bằng ngày thường nhưng vẫn nhiều đủ khiến xếp hàng đợi khá lâu. Một chị gái Hong Kong đợi chung với tôi than mua vé bay tối từ Thượng Hải về Hong Kong vì tưởng bay tối sẽ ít người, ai ngờ đâu đáp xuống từ 7 rưỡi tối mà đến 11 giờ vẫn đang đợi.

Lời khuyên: Tôi có một số người bạn bay đến vào ban ngày, có vẻ ban ngày lại ít người hơn và vì thế làm xét nghiệm cũng nhanh hơn và có thể đến thẳng khách sạn cách ly vào buổi tối. Và cũng tùy ngày vì có thể thứ 6 và cuối tuần sẽ có nhiều chuyến bay hơn.

Ngày trước đáp xuống sân bay chỉ cần thẳng tiến đến xếp hàng nhập cảnh nhưng giờ đây đoạn đường trước khi đến quầy nhập cảnh Liên đoàn Bệnh viện Hong Kong (Hospital Authority, HA) và Cục Vệ sinh (Department of Health) đã lập các trạm làm thủ tục cách ly. Đến lượt tôi ngồi vào bàn nhận lệnh cách ly (quarantine order), chú nhân viên hỏi tôi nói tiếng Quảng hay tiếng Anh, tôi bảo tiếng Quảng, chú nhìn thẻ cư trú Hong Kong rồi khen chà, mới ở Hong Kong hai năm mà đã biết nói tiếng Quảng rồi à, giỏi thế. Thế rồi chú đọc một tràng trên tờ lệnh cách ly mà sau hai câu tôi đã lùng bùng hết lỗ tai, tune out, rồi cứ thế nhìn theo dòng tiếng Anh và mãi đến câu cuối cùng mới lại nghe hiểu được. Lệnh xét nghiệm và cách ly như sau:

“Lưu ý rằng dưới mục 15(3) của Quy định về Phòng và Chống Dịch bệnh, nếu vi phạm bất kỳ điều kiện nào bên trên và bị kết án, người vi phạm có thể bị phạt $5,000 và ngồi tù 6 tháng.” Cuối tháng 3 đã có tin ba người bị xử phạt vì vi phạm lệnh cách ly. Đúng là không thể đùa với Hong Kong.

Chú đọc xong phát cho tôi một bao thư màu nâu để đựng giấy tờ, tôi sờ thấy có hộp gì vuông vuông bèn hỏi, chú bảo là cặp nhiệt độ để đo nhiệt độ trong thời gian cách ly đó. Tôi lại à ồ, người ta chặt chẽ đến mức cặp nhiệt độ cũng phải dùng cái của HA phát. Và dù có trầm trồ cách tác chiến của tiền tuyến y tế cỡ nào thì tôi cũng không khỏi thốt lên trong đầu rằng trời ơi thật là Kafkaesque. Không thể chỉ phát một tờ giấy rồi đẩy mình đi cách ly, người ta yêu cầu phải đi từng trạm từng trạm, ở mỗi trạm lại có những thông tin khác nhau (dù thật ra lặp đi lặp lại rất nhiều), phát giấy tờ, đóng dấu, chỉnh sửa thông tin, rồi mới cho mình đi tiếp. Cẩn tắc vô áy náy. Qua được cổng nhập cảnh rồi, tôi đi lấy hành lý rồi tiếp tục xếp hàng đợi lên shuttle bus để sang Asia World-Expo (AWE) ngay gần sân bay để lấy mẫu xét nghiệm covid-19. Lúc đó là quá nửa đêm. Điện thoại còn 23%.

Xe bus chạy sang AWE cho chúng tôi xuống chất đồ lên xe đẩy đẩy đi cất và lấy phiếu giữ đồ, rồi lại lên xe chạy tiếp đến chỗ xét nghiệm. Xuống xe, chúng tôi lại đợi trong một hàng dài mãi mới đến lượt mình vào quầy nhận đồ làm xét nghiệm. Có lựa chọn ngồi xem TV màn hình lớn hướng dẫn lấy mẫu xét nghiệm, nhưng đến lúc đó rồi đa số mọi người đi vào quầy làm xét nghiệm cho nhanh. Quan sát được quang cảnh như sau: Asia World-Expo là một trong hai trung tâm triển lãm to nhất Hong Kong, được xây dựng với vốn kinh phí 2.35 tỷ đô Hong Kong, rộng 70,000 mét vuông, cao 10 tầng tính từ mặt đất lên, trong đó có những hall có sức chứa từ 500 tới 14,000 người. Được xây ngay cạnh sân bay, AWE biến viễn tưởng “thành phố cách xa thành phố” thành hiện thực khi chỉ cần đáp xuống sân bay đi một chuyến bus ngắn là có thể đến xem trade show hay concert của BTS. Khi biến thành nơi xét nghiệm COVID-19 và bệnh viện dã chiến, HA sử dụng lại các vật liệu dựng booth (quầy) triển lãm để ngăn thành các quầy nhỏ hơn, mỗi người tự đi vào trong đó gỡ túi đồ ra rồi làm theo hướng dẫn lấy mẫu xét nghiệm trên hình: gắn cái phễu vào ống nghiệm nhỏ có sẵn nước cất, khạc đờm từ trong cổ họng vào ống qua cái phễu, đóng chặt nắp, lau tất cả mọi thứ bằng khăn tẩm cồn rồi bỏ ống nghiệm vào túi ziplock, sau đó lại bỏ vào túi ziplock thứ 2 có tờ giấy ghi thông tin của mình rồi đem ra nộp lại cho nhân viên y tế. Sau đó đi sang một hall khác để đợi.

 

 

Chuyện vui: khi ảnh bệnh viện dã chiến lên Internet, dân cư mạng la ó vì soi ra thấy có hình Nữ thần Tự do xứ Mỹ trên một tấm bạt làm quầy. Trong bối cảnh quan hệ Trung-Mỹ xấu đi từng ngày thì quả là có hơi động chạm nhau thật. Liên đoàn Bệnh viện lên tiếng, giờ mà bắt kỹ sư đến chỗ xét nghiệm gỡ ra làm lại lỡ người ta bị nhiễm COVID-19 luôn thì tội người ta.

Những cuộc chờ đợi gần như không bao giờ kết thúc. Trong cái hall lớn này có biết bao người đang ngồi đợi la liệt trong các cụm ghế khác nhau. Màn hình TV lớn thông báo kết quả xét nghiệm sẽ có từ 11 giờ trưa ngày mai. Mọi người có thể đến khách sạn Regal Oriental đợi hoặc đợi qua đêm tại Asia World-Expo, nhưng nếu đợi ở đây thì không có nhà vệ sinh, nước uống hay chỗ cắm sạc đồ điện tử gì hết, nên mọi người thường đợi qua đêm ở Regal. Người ta phát thêm giấy cho chúng tôi để điền thông tin và chọn bữa ăn rồi nộp lại, lại ra ghế ngồi đợi tới lúc người ta đọc số trên vòng cổ của mỗi người (đã đeo từ lúc ở sân bay). Lúc đó mới đi lấy hành lý rồi đẩy hành lý ra xe đi khách sạn. Đã hơn 2 giờ sáng. Điện thoại còn 15%.

Nhưng chưa hết tội tình: đợi mãi xe mới chạy mà xe chạy được 20 phút thì chết máy, bác tài lại phải nhảy xuống sửa xe gần cả tiếng đồng hồ. Từ Chek Lap Kok ở một đầu Hong Kong chạy sang Kowloon City một đầu kia trên công lộ khá xa nhưng mất bao lâu tôi không nhớ vì mệt quá lim dim ngủ rồi, dậy thì đã thấy 4 giờ hơn. Khách sạn Regal Oriental vốn 4 sao sang chảnh đẹp đẽ giờ thành trại cách ly tạm thời của chính phủ Hong Kong. Có nhân viên y tế lên chỗ chúng tôi bật phát thanh bằng ba thứ tiếng Quảng-Trung-Anh trước khi cho xuống xe lấy hành lý làm giấy tờ nhận chìa khoá phòng nhận một hộp cơm rất buồn (rất rất buồn, chỉ có cơm và rau củ xào dầu hào và một hộp nước quả) rồi lên phòng. Lúc phát thanh trong xe đã đe trước: lên phòng rồi thì ở yên trong phòng cửa tự động khoá không được phép rời khỏi phòng chừng nào chưa có điện thoại gọi ra. Sáng mai ăn sáng có người đưa đồ đến. Sợ chưa. Business chưa. (Còn có thật hay không thì tôi không dám thử dù chỉ một lần.) Chưa kích hoạt app vòng tay nhưng cũng không được và không dám đi lại lung tung nhỡ may lây nhiễm thì chết. Muộn lắm rồi. Điện thoại còn dưới 10%. Giờ này bố mẹ ở Việt Nam đã đi ngủ hết. Nhắn một cái tin cho gia đình rồi vội vàng tìm chỗ cắm sạc. Phòng tôi có hai giường rất to nhưng tôi ngủ chẳng được vì mệt nhưng lỡ quá giấc và cứ chập chờn đợi kết quả xét nghiệm mãi từ lúc 11 giờ mà 3 giờ 20 phút chiều mới có người gọi điện lên phòng bảo giờ đi được rồi đấy. Vui mừng quá lại đi thu dọn đồ đạc lôi kéo xách vác ra ngoài cửa. Mở cửa ra thấy hộp đồ ăn sáng treo lủng lẳng ở ngoài. Buồn tập 2. Xuống đến nơi lại phải làm giấy tờ (trời ơi mệt quá huhu) rồi mới ra cửa: cảnh báo sốc nhiệt. Mùa hè Hong Kong dù số chỉ 29 độ thì độ ẩm 80% nắng chang chang hấp hầm hập nhất là còn mới bước ra từ phòng rất lạnh nữa. Tôi còn định bắt MTR đến chỗ khách sạn, nhưng bê đồ ra ngoài cửa xong suýt xỉu vì mệt và nắng nóng đành leo lên một chú taxi màu đỏ chạy băng băng trên công lộ về khách sạn cách ly ở một đầu nữa của Hong Kong, chỗ này gần trường lắm rồi, đã thấy thân thương lắm rồi. Mất 500 tiền, tỷ giá 1 đô HK = 3,000 VND.

 

 

ng dn s dng app StayHomeSafe:

c 1: Chọn ngôn ngữ sử dụng và cho phép app “StayHomeSafe” gửi thông báo đến điện thoại của bạn.
c 2: Nhấn nút [Thêm Vòng Tay].
c 3: Cho phép app truy cập vào máy ảnh để quét mã QR trên vòng tay của bạn.
c 4: Nếu người thân trong gia đình bạn cũng phải đi cách ly thì quét lần lượt từng mã QR trên vòng tay mỗi người. Sau khi quét xong nhấn [Gửi].
c 5: Nhập số điện thoại bạn điền trong Lệnh Cách ly không bao gồm mã vùng và số PIN, nhấn [Đồng ý] và [Đăng ký].
c 6: Nhấn [Tôi hiện đang ở nhà] ngay sau khi về đến nhà. Cho phép StayHomeSafe truy cập Bluetooth.
c 7: Cho phép app StayHomeSafe truy cập địa điểm của thiết bị và đi vòng quanh không gian nhà ở (bao gồm phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ, nhà vệ sinh, bếp, v.v.] trong vòng 1 phút.
c 8: Nhấn [OK]. Hoàn thành kích hoạt

Chưa xong: lấy mẫu xét nghiệm một lần thôi không đủ. Vào ngày thứ 10 trong đợt cách ly lại phải nộp mẫu xét nghiệm một lần nữa. Ngày thứ 10 của tôi rơi vào Chủ Nhật, nên từ ngày thứ 2 thứ 3 tôi đã phải sime đi tìm hiểu hết công đoạn nộp mẫu. Nào là khách sạn không nhận gửi mẫu (lỡ nhân viên bị COVID thì tội người ta) nên phải lên mạng khảo sát mấy đơn vị giao hàng trên trang của chính phủ Hong Kong. Chủ Nhật thì chỉ có một bên làm việc nhận giao từ 8 giờ sáng đến 12 giờ trưa. Giá ngày thường 100 đô thì giá Chủ Nhật 150 đô, thế là tôi phải trả 150 tiền để người ta giao một mẫu xét nghiệm be bé đến cái clinic chỉ cách chỗ khách sạn cách ly chừng vài trăm mét. Thôi mùa dịch mà. Lấy mẫu lần này cũng như lần trước, có thêm là mình phải tự điền thông tin của mình vào. Sáng đó người ta đến lấy lúc 8 rưỡi sáng. Lại kể một chuyện, trước khi cách ly khách sạn có gửi tôi một cái email, nhắc phải đo nhiệt độ hai lần sáng chiều trong thời gian cách ly, nếu không có cặp nhiệt độ có thể mua từ khách sạn với giá 100 đô. Tht là tư bn đi cui giãy chết phi không nào. Tôi đi cách ly không hề chuẩn bị snack ăn vặt vì sợ béo, nên ngoài ăn cơm 3 bữa trong gói đặt phòng cũng không ăn gì thêm, khách sạn còn đe không nhận đồ gửi từ bên ngoài vào. May sao được mấy hôm thì có đàn em hotboy gửi túi đồ tiếp tế đến, người ta vẫn nhận mang lên cho, bên trong có gói bánh su kem mini, một gói kẹo dẻo trắng và một gói kẹo dẻo bé dâu hồng tròn trịa. Ngày 3 bữa cơm 3 hộp nước quả hay trà chanh, tôi uống mỗi ngày chắc được 1-2 hộp rồi cứ thế xếp thành hai hàng trên bàn, lúc xách đồ về ký túc xá xách nước quả mỏi cả tay, uống đến cuối tháng 9 mới hết. Mỗi ngày tôi cố đọc một tí, viết một tí, điền đơn apply cái này cái kia một tí, xem Netflix nhiều tí, rồi ngủ, thật ra không khác gì lúc ở Việt Nam trừ khoản thể dục thể thao hạn chế, quần áo tự giặt nước tự đun (vì khách sn s không bao gi ly thêm đưc mt đng nào tnh), nên 14 ngày đó không có gì nhiều để kể, hay đáng kể. Có hôm trời buổi chiều trước cơn mưa 3 giờ chiều trời tối mù mịt, ngẩng mặt nhìn lên Victoria Peak thấy mây mù trắng xóa che cả nhà cao tầng cao chạm mây chạm núi, tự nhiên tôi nhớ đến Sơn Tùng “Người theo hương hoa mây mù giăng lối”, bất giác thấy mình lạc trôi.

Đến 12:16 trưa ngày cuối thì có tin nhắn đến, tin nhắn như sau:

 

Thế là sáng hôm sau gọi điện xuống lễ tân người ta mở thang máy cho xuống cắt hộ cái vòng tay. Thế là lại lên thu gom dọn dẹp đồ chuyển sang phòng khách sạn khác (nốt đêm cuối). Thế là gửi email cho kí túc xá với bao nhiêu soft copy bao nhiêu cái ảnh chụp từ vé máy bay cho đến lệnh cách ly đo nhiệt độ các thứ các kiểu cho văn phòng kiểm tra đủ mới được về ở kí túc xá lại còn đe thứ 7 Chủ Nhật không được check in đâu thế là sống chết phải năn nỉ các cô cho về check in trước 5 rưỡi thứ 6. Thế là hết cách ly trong 3… 2… 1… Sau tất cả những chờ đợi và giấy tờ (2 bì thư) và rất nhiều chuẩn bị lẫn âu lo từ cửa nhà đến cửa khách sạn về đến cửa ký túc xá, nếu bạn hỏi tôi đi cách ly ở Hong Kong có cảm nhận gì, tôi phải thật lòng mà nói rằng về Hong Kong như một chuyến về nhà có lẽ là lần cuối, rằng tái hòa nhập cộng đồng còn khó hơn là cách ly, và rằng những điều bình thường mới thật không hề bình thường chút nào.

 

Lúc đợi lên máy bay ở sân bay Tân Sơn Nhất khi nghe thông báo bằng tiếng Quảng Đông của Cathay Pacific tôi đã nao nao trong lòng để rồi khi nghe giọng Hong Kong đặc trưng của tiếp viên trên máy bay thông báo máy bay sắp hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Hong Kong giờ địa phương là 10 giờ bốn mươi tối nhiệt độ ngoài trời 29 độ tôi đã oà lên khóc như một đứa trẻ con được trở về nhà, dù mình có bao giờ giỏi nói chi là thành thạo thứ tiếng trúc trắc ấy, dù mình có bao giờ là người Hong Kong. Đâu ngờ rằng một ngày nghe “vào lúc 18 giờ chiều nay Việt Nam có x ca nhiễm COVID-19 mới” trên TV cũng quen thuộc như đợi 4 giờ xem Stand News đưa tin hôm nay Hong Kong lại tăng bao nhiêu ca trong đó bao nhiêu là “bủn tầy cám dỉm” (cảm nhiễm bản địa) bao nhiêu ca là “duỳn tầu bất minh” (không rõ nguồn gốc), dẫu chưa đến nửa năm sau câu cửa miệng nhà nhà người người cùng hô giờ đã chỉ còn là “GFHG SDGM” (là gì thì không chỉ cho đâu lêu lêu) thì theo trending của hot instagram chụp trước căn chung cư cầu vồng ở Choi Hung thì Hong Kong vẫn là #HomeKong. Cách ly thật sự rất dễ bởi vì khi đã quen với cô đơn hoặc ít nhất là ở một mình thì mình sẽ chẳng còn tha thiết tiếp xúc với ai nói chuyện với ai ngoài bật Netflix lên và xem liền tù tì hết tập phim này đến tập phim khác, vậy nên khi mới ra khỏi cách ly tôi lo lắng sợ mình ra ngoài sẽ “khớp” như thế nào, không chỉ bởi đã lâu không tiếp xúc với ai, mà còn bởi vì cái Hong Kong khi tôi rời đi và khi tôi quay lại đã khác nhau nhiều lắm. Vậy nên chỉ còn một cách, đó là phải đi gặp người phải mở miệng nói. Phải đẩy mình ra và sống. Ở nhà có tin được đi học lại bố mẹ đã chẳng quyết thôi cả thế giới bệnh dịch nhưng mình cũng phải cố mà sống mà tiến lên chứ chẳng nhẽ ru rú ở nhà mãi. Chiều thứ 6 tôi chạy như bay về ký túc xá check-in lại vào đến bếp tầng 7 cất đồ ăn đã thấy những người bạn local yêu dấu tầng 6 tầng 7 sum vầy đánh mạt chược như chưa hề có cuộc chia ly. 6 giờ rưỡi chiều mới từ tàu điện ngầm bước ra nhìn bốn phía thấy một biển người đeo khẩu trang đi đi lại lại mải miết như con thoi thật sự choáng váng, nhưng mà Hong Kong mà, business as usual, dù có sợ COVID như thế nào thì cũng phải sống chung với dịch thôi.

Những “hiện thực mới” của Hong Kong: là khi bạn bước ra đường và thấy xe điện ding-ding không còn dán biển quảng cáo vì các tập đoàn cắt giảm kinh phí trả lại cho xe màu xanh lục sẫm bóng đẹp như thuở thuộc địa Anh 1911 không máy lạnh không soát vé trả tiền khi xuống xe là khi cửa hàng Lush hãng bán dầu gội đầu hữu cơ cho mái tóc dày óng ả bóng đẹp tầng 1 thơm nức tầng 2 làm spa to nhất Central ngay chỗ thang máy lộ thiên ngoài trời mà trong phim Trùng Khánh Sâm Lâm có cảnh Vương Phi nhìn xuống căn hộ của Lương Triều Vỹ giờ đã đóng cửa là khi cửa hàng Topshop cũng to không kém ở dưới Queen’s Road Central treo biển bán đại hạ giá để thanh lý trả mặt bằng thấy một hàng dài xếp hàng đợi vào mua sắm là khi bãi biển đóng cửa nên người ta kéo nhau ra hết những bãi tắm kín ở tít ngoài Sai Kung vì mùa hè thì cũng phải có làn da nâu nhà trồng được đáng mơ ước chứ khi mà quán mì phải dán biển điều chỉnh giá mùa dịch khi mà quan hệ Trung-Mỹ xấu đi thì siêu thị gần nhà cũng hết cửa hưởng sái những cherry dâu tây nho Mỹ giá rẻ khi mà lệnh giãn cách xã hội là hai người nhưng white people vẫn túm năm tụm ba ăn nhậu và ba đứa ngồi uống trà chanh ở cảng nghe xôn xao trong lòng bỗng xốn xang vì thỉnh thoảng police có đến kiểm tra thì chuẩn bị tinh thần đeo khẩu trang cầm ly nước chạy lại còn bảo nhau cứ như đi ăn ốc vỉa hè quận 3 chạy đô thị ấy nhỉ dù có bao giờ đi ăn ốc cả chạy đô thị ở nhà nhưng hoá ra là có người câu được con mực to lắm khi mà em bé ước mơ đi làm ngân hàng đầu tư nhà bạn đi ăn quán local quanh năm suốt tháng không bao giờ có menu lẫn phục vụ nói tiếng Anh thì đã dõng dạc hô to “Fish. Belly. Congee” khiến cô phục vụ đớ người (về khoản này tiếng Anh Hong Kong thua xa phố đi bộ Nguyễn Huệ) làm bạn phải nói đỡ “dùy lảm chúc” (cháo cá) vừa nở nụ cười sau lớp khẩu trang OK I’m Fine thì câu hỏi bây giờ không còn là “Mới ở Hong Kong hai năm đã biết tiếng Quảng à?” mà thành “Em ơi sao em ở Hong Kong hai năm rồi vẫn chưa biết nói tiếng Quảng?” Với bánh dứa (không có dứa) ấm nóng kẹp ở giữa miếng bơ lạnh to tướng cắn một miếng tan chảy cả khái niệm thời gian và tung lái chà xíu thỉm (trà sữa lạnh ít đường) và cà phê flat white ở quán hipster ở Sheung Wan, với mix-mode đi học ở trường ngồi trong phòng học nhưng vẫn phải lên Zoom mới nhìn thấy thầy thấy bạn thấy slide thuyết trình, với những lần đi thật xa lên đến Tuen Mun Sheung Shui Po Lam để trở về vẫn yêu nhất mùi cá mực khô ở Sai Ying Pun, với nghỉ lễ một phát bốn ngày nhưng không có cỗ Trung Thu cũng không được đi Victoria Park xem lồng đèn con thỏ (năm nay có mốt đi chợ đèn lồng ở Yuen Long chụp ảnh check-in nhưng thần hồn nát thần tính cứ nhắc đến Yuen Long là sợ) đi Tai Hang đi Pokfulam chạy theo con rồng nhang, và chị chị em em đi đến Lan Kwai Fong thấy 10 giờ tối ảm đạm quá bèn về siêu thị mua trái cây mua sữa rồi đi ngủ cho khoẻ mạnh.

Nhưng hiện thực mới sao mà quen quá: khi diễn ngôn về SARS-CoV-2 luôn là lời nhắc về SARS 2003 năm nay kỷ niệm 17 năm bao nhiêu người chết bao nhiêu người nhiễm học sinh nghỉ học bao nhiêu tháng ngày 1 tháng Tư thần tượng Trương Quốc Vinh nhảy lầu tự tử khi mà năm xưa HKU là nơi đầu tiên tìm ra con virus SARS thì ngay lập tức cũng phải dẫn đầu công cuộc nghiên cứu vaccine mà lỡ năm sau có chế ra được rồi HKU thành trường số 1 thế giới em yêu trường em khi mà chàng trai năm ấy cùng bạn ăn sập Hong Kong nay đã đi nghiên cứu COVID lần cuối đi bên nhau không cay đắng cũng chẳng đau này năm sau tao đi Úc đi Anh học thạc sĩ rồi định cư ở lại vì Hong Kong không có tương lai khi mà mới năm ngoái xem phim Kim Kê 3 có anh bác sĩ đẹp trai do Lê Minh đóng là người cuối cùng chết vì nhiễm SARS tôi không hiểu lắm nhưng bây giờ tôi đã nhớ ra khu tưởng niệm SARS 2003 ở giữa Công viên Hong Kong và xem cái khu triển lãm SARS ở Bảo tàng Khoa học Y học Hong Kong tôi lại ôm mặt khóc. Hiện thực mới là một chuỗi mở rộng và biến thể từ những điều đã cũ, nhắc lại năm xưa không phải vì yêu thương nhung nhớ gì dịch SARS mà bởi vì hiện thực càng khó khăn bao nhiêu thì quá khứ lại càng lý tưởng qua lăng kính hoài niệm phớt hồng. HongKong1 của Nguyễn Trọng Tài là không còn gì, nhưng liệu còn gì ở Hong Kong cho nhau? Không còn gì nhưng vẫn còn rất nhiều điều đang chờ đợi cần phải nói cho một lần cuối. Không còn gì là vẫn còn những nơi cần đi, những cảnh cần ngắm, những người cần gặp, những bài essay cần nộp trước khi quá muộn. Không còn gì thì vẫn còn Hong Kong cho nhau. Dù có ở góc trời nào làm gì yêu ai thì cũng nhớ rằng ta đã từng một lần yêu nhau yêu cả Hong Kong.

Trong vốn tiếng Quảng hạn chế của tôi, tôi nói đi đâu cũng là trở về: “phan Duyệt Lảm” (về Việt Nam), “phan Hương Cóong” (về Hong Kong), “phan Hall” (về kí túc xá), “phan họok” (đi học), “bấy phan lấy” (trả lại cho bạn) v.v. Trở về không chỉ là vượt qua biên giới đường bộ đường biển đường hàng không xuất nhập cảnh hai bên nơi mà danh tính của mình được chỉ định bởi những giấy tờ hộ chiếu thẻ cư trú, mà trở về còn là một trải nghiệm qua thanh xuân như bộ phim The Crossing của đạo diễn Bai Xue (Bạch Tuyết) năm ngoái tôi có cơ may được xem premiere ở Elements – từ hàng ghế đầu tôi thấy trên màn ảnh rộng căng tràn những cảnh hoa lệ ở khu Mong Kok rực rỡ sắc màu cũng là cách cô bé nhân vật chính thay tâm đổi tính mỗi lần qua lại giữa Thâm Quyến và Hong Kong. Qua thanh xuân: transnational xuyên biên giới liên lục địa cũng là một vấn đề của dịch thuật là một thực hành translational.

Lẽ vì vậy mà “viết về cách ly thì viết cái gì đây” không đáng sợ bằng “viết về cách ly thì viết bằng tiếng gì”. Trong thời gian “ngâm giấm” bài này, tôi vật lộn mãi với câu hỏi mình sẽ viết bằng tiếng Việt hay tiếng Anh. Đáng lẽ câu trả lời phải đương nhiên là tiếng Việt rồi phải không nào vì đây là tạp chí tiếng Việt cho độc giả đọc tiếng Việt nói tiếng Việt comment chê bai ngợi khen bằng tiếng Việt vì khắc cốt ghi tâm vẫn là những áng văn tiếng Việt mượt như nhung. Viết tiếng Việt bởi vì mình là người Việt mà có đua đòi làm người Tây đâu? Nhưng tôi ngần ngại, ngại ngùng, ngập ngừng, sợ hãi trước viễn cảnh phải ngồi lại với bản thân mình, trên trang giấy, trên trang máy tính, viết ra những dòng tự bạch bằng tiếng Việt, phơi bày hết tâm can của mình ra tiếng Việt. Bởi vì tiếng Việt là mother tongue là tiếng “mẹ đẻ”, mà người trẻ làm sao dám thổ lộ hết tâm tư giấu kín với mẹ mình (chưa bàn đến bố bởi đó là một phạm trù khác). Làm sao thành thật với chính mình trong ngôn ngữ liền kề não bộ trái tim da thịt mình nhất bởi vì cảm xúc sẽ chân thật quá trần trụi quá mình sẽ đau như chưa bao giờ đau và mình sẽ nhớ Việt Nam chỉ muốn chạy bay ngay về. Vậy thì dùng tiếng Anh? Nhưng nội dung bài viết này quá đặc thù với trải nghiệm của cả người viết lẫn người đọc Việt mà tiếng Anh có tinh hoa cỡ mấy cũng khó vỗ ngực xưng tên đây là hồi ký thể nghiệm của dịch giả trẻ triển vọng cần được lăng xê gấp trên một tạp chí ngôn từ không biên giới. Nếu cố thì cũng có thể tìm được một nơi nào đó thu nhận – tâm trạng thời đại là nhà nhà đội nhóm làm zine, nhưng quả thật lựa chọn nào cũng không hợp tình hợp lý. Phê bình văn hoá nghệ thuật từ nửa sau thế kỷ hai mươi đến nay luôn bàn cãi phân tách giữa hình thái với nội dung, nhưng quả thật hình thái chính là nội dung phải hình thái phải đi cùng nội dung. Còn nữa, hình thái phải phục vụ độc giả.

Hay là viết tiếng Anh cho dễ rồi dịch sang tiếng Việt sau? Được, thế thì xin thử dịch một chút. As a writer (Như là một người viết), I strive to use literature as a tool to explore the past (tôi cố gắng dùng văn học như một công cụ khám phá quá khứ), to forge a path into history (để khai mở con đường dẫn vào lịch sử), and reveal underlying memories (và phơi bày những ký ức ám tàng). Được chứ? Được không?

Chị đẹp Trương Ái Linh (mà 30/09 vừa qua là kỷ niệm 100 năm sinh nhật nàng) nổi tiếng với tài vừa viết tiếng Anh vừa viết tiếng Trung, có những tản văn cùng chủ đề nhưng hai bản Anh-Trung khác nhau ở nhiều chỗ từ rất nhỏ như cách dùng từ cho đến rất to như cách dàn dựng ý kiến hay tinh thần toàn bài. Các nhà nghiên cứu gọi đó là thực hành cross-writing chứ không chỉ dịch thuật đơn thuần, và tôi không thể phủ nhận đó là một trong những ước mơ tôi khát khao đạt đến. Tất nhiên Ái Linh không phải (nữ) nhà văn Hoa ngữ duy nhất giỏi khoản này. Thầy Leo Lý Âu Phạm khi bàn về văn chương của cố giáo sư-nhà văn Lương Bỉnh Quân (Ya Si) có nhận xét đại ý một độc giả lý tưởng của Ya Si phải thành thạo cả ba thứ tiếng Anh-Trung-Quảng thì mới thấu hiểu hết được tầng tầng lớp lớp ý nghĩa, cả tinh thần toàn cầu hoá lẫn chi tiết bản địa, qua những cuộc phiêu lưu hậu thuộc địa của ẩm thực và con tim. Nhưng tôi thì tiếng gì cũng chỉ biết chút chút và tiếng nào cũng chẳng giỏi, nên chẳng thể trổ tài chữ nghĩa hay đánh đố độc giả của mình được. Sau cùng tôi vẫn trở về, vẫn chọn, vẫn ở lại với tiếng Việt, dùng tiếng Việt để viết ra những dòng này bởi dù sao đi nữa tiếng Việt vẫn là tiếng của mình. Là thứ tiếng mà có ở đâu trên thế giới thì mình cũng sẽ luôn muốn nói và muốn nghe.

Từ thuở khai thiên lập địa Hong Kong, nhà văn Âu-Á Han Suyin có viết một câu: “Hong Kong tồn tại ở một nơi vay mượn trong dòng thời gian vay mượn”, và thầy Ackbar Abbas (có phải Abbas?) cũng viết trong quyển Hong Kong: Văn hoá và Cơ chế của Sự Biến Mất (1997) rằng có những người sống cả đời ở Hong Kong vẫn thấy xa lạ và có những người chỉ thoáng qua cũng thấy sao thật gần gụi và thân quen. Có lẽ không chỉ Hong Kong mới như vậy, mà điều gì cũng vậy thôi. Thứ anh muốn chưa chắc là thứ nàng cần, mà thứ tôi thích có khi bạn sẽ rất ghét. Mỗi người đều có một “nhà” và “nhà” của mỗi người đều khác nhau.

你若放棄誰佑我城。
If you give up, who’s going to be there for my (our) city?

Câu này tôi chịu không tài nào dịch sang tiếng Việt được. Không phải không dịch nghĩa được, mà là không thể nào tái hiện lại được toàn bộ ý nghĩa lẫn ý nghĩ chất chứa trong tim mỗi lần nhìn thấy dòng chữ này. Không phải không dịch cho hay được – nếu muốn tôi còn có thể phiên hết sang Hán Việt nghe cho trịnh trọng, mà không tài nào khiến những dòng những chữ này phát ra âm thanh vần điệu nửa phần trăn trở đau đáu nửa phần cầu xin người ơi người ở đừng về thêm chút trách móc đã hẹn thề trăm năm sao nỡ dứt áo ra đi. Không phải không dịch được nghĩa là tôi tiếng Anh dở tiếng Trung cũng không biết nốt, mà bởi vì đắm mình quá lâu quá sâu trong cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh khiến tôi không tài nào san sẻ phần con người này trong mình được cho ai khác. Dù 你/you/bạn là ai, dù 我城/my city/thành phố của tôi là đâu, bạn phải ở đây thì mới cảm cho trọn vẹn được.

Tôi nói tiếng Việt giọng Bắc pha chút Sài Gòn Chợ Lớn mà một người bạn Hà Nội đã từng thốt lên nghe như chương trình ca múa Paris by Night ở tận bên Mỹ. Tôi nói tiếng Anh không bị giọng gió Vietlish vừa đủ lưu loát để khiến bạn bè quốc tế đoán xem mình đến từ đâu. Tôi nói tiếng Trung hình như bị lẫn giọng Quảng Đông mà khi mua cơm mua cà phê ở Tân Đài Bắc chú thu ngân ở Family Mart cười hiền hậu trao cho tôi chiếc khay cùng câu cảm ơn “tor chè!” Và khi nói tiếng Quảng, tôi cố uốn giọng điệu điệu giống những bạn nữ Hong Kong tôi quen ở đại học, tôi vẫn bỏ bớt âm cuối hay đớt giọng “cóong” thành “cóon”, “cọoc tắc” thành “cọot tắt”, “tầy phoong” thành “tầy phon” theo giọng cậu bé trường Y HKU bởi vì chỉ bởi vì. Tiếng Việt tôi không bao giờ nói ngọng “l” thành “n”, nhưng tiếng Hong Kong l/n đổi chỗ đương nhiên, thành thử “nấy” thì cũng có thể là “lấy”, mà “tung nái chà” thì nghiễm nhiên là “tung lái chà”, và hệ quả là “only” thì cũng đọc thành “âu-ni”: Á Châu Quốc Tế Đô Hội có khác. Translation thành transnation, lưỡi tôi vấp ngã, và cả tôi, cả con người tôi bản thể tôi ngã nhoài theo, nằm sõng soài nơi biên giới giữa chuyển và dịch, giữa đây và kia, giữa kỳ vọng về tryliteracy nhưng thật ra chỉ byelingualism.

Vậy cuối cùng đi hay về, cách ly hay giãn cách xã hội nhóm tối đa bốn người, tôi có đi đâu thì cũng là đang đi tìm tôi. Tôi đi tìm “a sense of belonging” hay đơn giản chỉ là một (vài) trạng thái, một (vài) nơi chốn, và một (vài) con người cấu thành nên một tập các điều kiện khiến mình cảm thấy như đang ở nhà. Để “ở nhà” với mình trong thế giới biến động mỗi ngày và cũng là để “ở nhà” với thế giới.

Một đêm nọ trời sáng trăng, tôi nằm trong căn phòng trên tầng 7 không kéo rèm che đi ánh trăng tháng Chín vằng vặc ngoài cửa sổ, chập chờn giữa tiếng la hét từ bếp vọng vào những người bạn local tầng 6 tầng 7 ăn mừng Trung Thu lúc ba giờ sáng. Tôi ước gì toàn thân mình mọc rễ đâm xuống chiếc giường đơn phủ ga giường màu xanh nhạt với những bông hoa to màu trắng điểm tím đã phai sau ba năm, để mình luôn gắn liền và gắn chặt với thành thị đa tình.

Chấm sao chút:

Đã có 7 người chấm, trung bình 4.9 sao.

Hãy là ngôi sao đầu tiên của chúng tôi <3

Theo dõi Zzz Review năm bữa nửa tháng của chúng tôi

Be the first to comment

Bạn nghĩ sao?

%d bloggers like this: