Oscar Wilde, Salomé: Bi kịch một hồi

(Bài viết thuộc Zzz Review số 7, 21-1-2020)

Vở kịch Salomé nguyên bản được Oscar Wilde viết bằng tiếng Pháp, được người tình của Wilde là Lord Alfred Douglas dịch ra tiếng Anh. Tuy nhiên bản dịch này theo Wilde là có quá nhiều lỗi nên đã can thiệp chỉnh sửa, mặc dù Lord Alfred Douglas quả quyết rằng bản gốc của Wilde sai từ đầu. Bản dịch ra tiếng Việt này sử dụng phiên bản đã được hiệu đính bởi Robert Ross năm 1912, đăng trên trang Project Gutenberg.

Bản dịch năm 2016, hiệu đính lại tháng 7/2019. Xin gửi lời cám ơn Nguyễn Tuấn Linh, một người cũng rất yêu Oscar Wilde.

– Dương Quyển

Oscar Wilde
Oscar Wilde (1854 – 1900) (Photo by Hulton Archive/Getty Images)

NHÂN VẬT TRONG VỞ KỊCH

HEROD ANTIPAS, QUỐC VƯƠNG[1] XỨ JUDÆA[2]

JOKANAAN, NHÀ TIÊN TRI[3]

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA, ĐỘI TRƯỞNG

TIGELLINUS, THANH NIÊN NGƯỜI LA MÃ

MỘT NGƯỜI CAPPADOCIA[4]

MỘT NGƯỜI NUBIA

LÍNH GÁC 1

LÍNH GÁC 2

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS

NGƯỜI DO THÁI, NGƯỜI NAZARETH, v…v…

NÔ LỆ

NAAMAN, ĐAO PHỦ

HERODIAS, VƯƠNG HẬU

SALOMÉ, CON GÁI HERODIAS

NÔ LỆ CỦA SALOMÉ

BỐI CẢNH — Sân thượng trên nóc Cung điện của vua Herod, phía dưới là sảnh yến tiệc. Vài lính gác đang tựa vào ban công. Bên tay phải bố trí cầu thang lớn, phía sau bên tay trái sân khấu là một hầm chứa nước bỏ phế, được bao bọc bởi bức tường bằng đồng xanh. Trăng sáng.

 

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Đêm nay công nương Salomé đẹp biết bao!

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Nhìn mặt trăng kìa! Trăng trông thật dị thường! Đêm nay vầng trăng như một người đàn bà đội mồ sống dậy. Vầng trăng giống một người đàn bà đã chết. Phải chăng bà ta đang tìm kiếm chết chóc.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Đêm nay trông nàng lạ thật. Nàng giống như một công nương bé bỏng phủ mạng che mặt màu vàng, đôi chân nàng bằng bạc. Nàng giống như nàng công chúa với đôi chân là cánh chim câu. Phải chăng nàng đang nhún nhảy.

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Vầng trăng[5] như một người đàn bà đã chết. Trăng di chuyển rất chậm.

[Tiếng ồn trong phòng khiêu vũ]

LÍNH GÁC 1: Ồn ào điếc cả tai! Bọn súc sinh nào đang tru tréo thế?

LÍNH GÁC 2: Bọn Do Thái. Chúng nó lúc nào chẳng thế. Chúng nó đang tranh cãi về tôn giáo ấy mà.

LÍNH GÁC 1: Sao chúng nó cứ cãi nhau về tôn giáo thế?

LÍNH GÁC 2: Tao chịu. Lũ Do Thái lúc nào cũng thế. Người Pharisee[6] chẳng hạn, bọn nó bảo thiên sứ tồn tại còn người Sadducee[7] cãi là không.

LÍNH GÁC 1: Có thế mà cũng phải cãi nhau.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Đêm nay công nương Salomé đẹp biết bao!

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Ngươi lúc nào cũng nhìn công nương. Ngươi nhìn công nương quá nhiều. Nhìn ngó người ta như thế nguy hiểm lắm. Ắt có đại họa giáng xuống.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Đêm nay nàng đẹp làm sao.

LÍNH GÁC 1: Bệ hạ nhìn sầu thảm quá.

LÍNH GÁC 2: Phải, ngài sầu thảm thật.

LÍNH GÁC 1: Ngài đang nhìn cái gì đó.

LÍNH GÁC 2: Ngài đang nhìn ai đó.

LÍNH GÁC 1: Bệ hạ nhìn ai cơ?

LÍNH GÁC 2: Tao không biết.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương nhợt nhạt làm sao! Ta chưa bao giờ thấy nàng nhợt nhạt đến vậy. Nàng như bóng của đóa hồng trắng phản chiếu lên tấm gương bằng bạc.

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Ngươi không được phép nhìn công nương. Ngươi nhìn công nương nhiều quá!

LÍNH GÁC 1: Herodias nương nương rót rượu cho bệ hạ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Chính là vương hậu Herodias, người đội mũ miện đen đính ngọc trai, rắc bụi xanh lên tóc à?

LÍNH GÁC 1: Phải, chính là Herodias nương nương. Là vợ của bệ hạ.

LÍNH GÁC 2: Bệ hạ rất thích rượu. Ngài có ba loại rượu. Bệ hạ mê nhất loại đem về từ đảo Samothrace, màu tía tựa áo bào của Cæsar.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Tôi chưa thấy Cæsar bao giờ.

LÍNH GÁC 2: Còn loại khác đến từ một thành phố tên Cyprus, sắc ánh như vàng.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Tôi thích vàng.

LÍNH GÁC 2: Và loại thứ ba từ vùng Sicily. Thứ rượu này đỏ như máu.

NGƯỜI NUBIA: Thần thánh ở xứ tôi rất thích máu. Hai lần một năm chúng tôi hiến tế cho các ngài trai tráng và trinh nữ, trai tráng năm mươi người, trinh nữ thì một trăm. Nhưng nghe chừng hiến tế chưa đủ nên các ngài trên ấy rất khắc nghiệt với chúng tôi.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Ở xứ tôi chẳng còn thần thánh nữa. Người La Mã đuổi đi hết rồi. Có kẻ nói các vị ấy trốn trong núi nhưng tôi không tin. Ba đêm liền tôi đã lên núi tìm mà có thấy ai đâu. Rốt cuộc tôi phải gọi cả tên các vị ra mà chẳng ma nào ló mặt. Họ chết rồi cũng nên.

LÍNH GÁC 1: Người Do Thái thờ phụng một đấng tối cao mà không ai trông thấy.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Chả hiểu gì cả.

LÍNH GÁC 1: Thực ra bọn chúng chỉ tin vào những thứ vô hình thôi.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Tôi thấy toàn là tầm bậy.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Sau ta sẽ có một đấng vĩ đại hơn xuất hiện. Thân ta không đáng cởi dây giày cho Người. Khi Người đến, những miền cô quạnh sẽ mừng vui. Hoa huệ nở, người mù được sáng mắt, người điếc được thính tai… Đứa trẻ sơ sinh ấy[8] sẽ đặt tay lên hang rồng, sư tử để nó nắm bờm dẫn đi.

LÍNH GÁC 2: Bảo y im đi mới được. Y toàn nói năng nhảm nhí.

LÍNH GÁC 1: Đừng, đừng. Một vị thánh sống đấy. Y là một nhà tu hành đức độ. Ngày nào tao đem đồ ăn đến y cũng cám ơn ta.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Y là ai?

LÍNH GÁC 1: Nhà tiên tri.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Tên y là gì?

LÍNH GÁC 1: Jokanaan.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Từ đâu tới?

LÍNH GÁC 1: Từ sa mạc, nơi y sống qua ngày bằng châu chấu và mật ong rừng. Y mặc áo lông lạc đà, đeo thắt lưng bằng da. Trông y thấy mà gớm. Có một đoàn người lê thê theo sau y. Y có cả môn đệ nữa cơ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Y nói gì thế?

LÍNH GÁC 1: Bọn này biết đâu đấy. Thỉnh thoảng y nói những chuyện đáng sợ, nhưng không thể hiểu nổi y nói gì.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Có thể gặp y không?

LÍNH GÁC 1: Không. Bệ hạ cấm tiệt.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương đang giấu mặt sau chiếc quạt! Đôi bàn tay nàng vung vẩy như cánh chim câu rời tổ. Đôi bàn tay nàng như cánh bướm trắng. Như cánh bướm trắng.

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Thế thì can hệ gì đến ngươi? Sao cứ nhìn công nương thế? Ngươi không được phép… Thể nào cũng có tai họa giáng xuống.

NGƯỜI CAPPADOCIA [Chỉ vào hầm chứa nước.] Nhà ngục quái đản nhỉ!

LÍNH GÁC 2: Đấy là hầm chứa nước đã cũ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Hầm chứa nước cũ! Chắc là độc hại lắm.

LÍNH GÁC 2: Đâu có. Nói như ông anh của bệ hạ, chồng trước của Herodias nương nương, bị giam trong ấy mười hai năm. Thế mà ông ta có chết đâu. Nên rốt cuộc sau mười hai năm phải đem đi bóp cổ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Bóp cổ? Ai dám bóp cổ ngài?

LÍNH GÁC 2: [Chỉ vào đao phủ, một người da đen lực lưỡng.] Là hắn, Naaman.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Hắn không sợ hả?

LÍNH GÁC 2: Sợ gì! Bệ hạ đã đưa hắn chiếc nhẫn.

NGƯỜI CAPPADOCIA Nhẫn nào?

LÍNH GÁC 2: Nhẫn hành hình. Nên hắn không sợ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Bóp cổ một vị vua là đại nghịch.

LÍNH GÁC 1: Sao? Vua thì khác gì thường dân, cũng chỉ có một cái cổ.

NGƯỜI CAPPADOCIA: Đáng ghê thay.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương đã đứng dậy! Nàng rời bàn yến tiệc rồi! Nàng có vẻ bực bội. A, nàng đi ra hướng này. Nàng ra chỗ chúng ta. Nàng trông nhợt nhạt làm sao! Ta chưa thấy nàng nhợt nhạt đến thế bao giờ.

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Đừng nhìn công nương nữa. Lạy trời, ngươi chớ có nhìn.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Nàng như cánh chim câu bay lạc… như đóa thủy tiên run rẩy trong gió… Nàng như đóa hoa bằng bạc.

[Salomé bước vào.]

SALOMÉ: Ta không ở lại nữa. Ta không thể. Tại sao lúc nào quốc vương cũng nhìn ta với đôi mắt nheo nheo, hai mí thì rung lên? Chồng của mẹ nhìn ta như thế thật là kỳ quái. Ta không hiểu có ý gì. Thật ra là ta thừa hiểu.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Thưa công nương, người rời bàn tiệc sao?

SALOMÉ: Không gian này mới dễ chịu làm sao! Ta tha hồ hít thở ở đây! Trong đó nào là bọn Do Thái từ Jerusalem giành giật cấu xé nhau giữa những lễ nghi ngu ngốc, bọn mọi uống rượu như hũ chìm, tưới men say khắp phố phường, nào là bọn Hy Lạp từ Smyrna son phấn lòe loẹt, tóc tai uốn lọn, bọn Ai Cập trầm tư kín đáo móng tay dài sơn màu xanh ngọc, khoác áo choàng màu gạch, cả bọn La Mã tàn bạo thô thiển, ăn nói tục tằn. Ôi sao ta ghét bọn La Mã thế nhỉ! Rặt một đám lưu manh ô hợp mà cứ ra vẻ cao sang!

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương ngồi nhé?

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Sao ngươi lại nói với công nương? Sao ngươi lại nhìn nàng? Ôi! Tai họa sắp tới rồi.

SALOMÉ: Ngắm trăng chao ôi là thú! Trăng đêm nay là một đồng xu nhỏ, là bông hoa bé xinh bằng bạc. Trăng lạnh lùng tinh khiết. Ta quả quyết thần Mặt Trăng là một trinh nữ[9], nàng có vẻ đẹp trinh nguyên. Nàng không bao giờ để bản thân phải chịu ô nhục mà dâng hiến cho đàn ông như các nữ thần khác.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Thiên Chúa đã đến. Con Người đã đến. Nhân mã đã lẩn vào những con sông, tiên cá đã leo lên bờ và nằm dưới tán lá cây rừng.

SALOMÉ: Kẻ nào đang la hét vậy?

LÍNH GÁC 2: Nhà tiên tri đó thưa công nương.

SALOMÉ: A, nhà tiên tri! Người mà bệ hạ sợ đúng không?

LÍNH GÁC 2: Chúng thần không biết thưa công nương. Nhà tiên tri Jokanaan la hét đấy ạ.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương có vui lòng để thần gọi người đem kiệu đến không ạ? Vườn thượng uyển tối nay thơ mộng lắm.

SALOMÉ: Y nói những điều ghê rợn về mẹ ta phải không?

LÍNH GÁC 2: Chúng thần không bao giờ hiểu y nói gì, thưa công nương.

SALOMÉ: Phải rồi, y nguyền rủa mẹ ta.

[Một nô lệ bước vào.]

NÔ LỆ: Công nương, Quốc vương yêu cầu người quay về bàn tiệc.

SALOMÉ: Ta không về.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Thưa công nương, nếu người không về sẽ có tai họa xảy ra.

SALOMÉ: Nhà tiên tri này là một lão già à?

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương, người nên quay lại bàn tiệc. Xin công nương cho phép thần đưa người quay lại.

SALOMÉ: Nhà tiên tri… y có phải một lão già không?

LÍNH GÁC 1: Không thưa công nương, y là một thanh niên.

LÍNH GÁC 2: Không nói mạnh được. Có người bảo y là Elias.

SALOMÉ: Elias là ai?

LÍNH GÁC 2: Một lão tiên tri ở xứ này, thưa công nương.

NÔ LỆ: Công nương muốn kẻ hèn này gửi lời gì đến Quốc vương ạ?

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Con dân Palestine chớ vội mừng khi cây roi của kẻ đánh đập các người đã gãy. Vì trứng của loài rắn độc sẽ nở ra mãng xà, mãng xà sẽ ăn tươi nuốt sống lũ chim.

SALOMÉ: Giọng nói mới kỳ lạ chứ! Ta phải nói chuyện với y.

LÍNH GÁC 1: Thần sợ rằng không thể thưa công nương. Quốc vương không cho phép ai nói chuyện với y. Ngay cả quan chủ tế cũng không được phép.

SALOMÉ: Ta muốn nói chuyện với y.

LÍNH GÁC 1: Không thể được, thưa công nương.

SALOMÉ: Ta cứ nói với y đấy.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Thưa công nương, quay lại bàn tiệc không phải hơn sao?

SALOMÉ: Đem gã tiên tri lại đây.

[Nô lệ ra ngoài.]

LÍNH GÁC 1: Thưa công nương, chúng thần không dám.

SALOMÉ: [Đến chỗ hầm nước, nhìn xuống dưới.] Dưới này tối om! Bị nhốt trong một nơi tối tăm như thế này hẳn đáng sợ lắm! Khác nào nằm trong mồ đâu… [Bảo quân lính.] Ngươi không nghe ta nói ư? Đem nhà tiên tri lên đây. Ta muốn gặp y.

LÍNH GÁC 2: Công nương, người đừng ép chúng thần.

SALOMÉ: Ta muốn đó!

LÍNH GÁC 1: Công nương, sinh mạng chúng thần ở trong tay công nương nhưng chúng thần không thể làm theo lệnh người. Hơn nữa công nương càng không nên đòi hỏi chúng thần việc này.

SALOMÉ: [Nhìn THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA.] À!

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Ôi! Sắp có chuyện gì thế? Ta chắc chắn vận xui sắp đến.

SALOMÉ: [Đến chỗ THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA.] Narraboth, ngươi giúp ta chuyện này chứ? Ngươi sẽ giúp ta chuyện này. Ta đối đãi ngươi rất tử tế. Ngươi sẽ nghe lời ta. Ta chỉ muốn nhìn gã tiên tri quái đản thôi mà. Bọn chúng nói về y rất nhiều. Ta nghe quốc vương nói về y. Hình như bệ hạ sợ y thì phải. Còn ngươi, ngươi sợ y không, Narraboth?

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Thần không sợ y thưa công nương, thần không sợ ai hết. Nhưng quốc vương đã hạ lệnh cấm không được mở lối xuống hầm.

SALOMÉ: Ngươi sẽ nghe lời ta, Narraboth, và ngày mai khi kiệu của ta đi qua cánh cổng của bọn bán tượng thần ta sẽ thả xuống cho ngươi một bông hoa nhỏ, một bông hoa nhỏ màu lục.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương, thần không thể, thần không thể.

SALOMÉ: [Mỉm cười.] Ngươi sẽ nghe lời ta, Narraboth. Ngươi biết ngươi sẽ nghe lời ta mà. Ngày mai khi kiệu ta đi qua cầu của bọn mua tượng thần, ta sẽ nhìn ngươi sau tấm chàng mạng, và biết đâu ta sẽ cười với ngươi, Narraboth. Nhìn ta đi, Narraboth, nhìn ta nào. Ôi, ngươi thừa biết ngươi sẽ tuân lệnh ta, ngươi biết rõ… Ta biết rõ ngươi sẽ làm việc này giúp ta.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: [Ra hiệu với lính gác thứ 3.] Đem gã tiên tri lên…. Công nương Salomé muốn gặp y.

SALOMÉ: A!

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Ối, vầng trăng quái dị kia! Trăng đêm nay như bàn tay của một người đàn bà đã chết mò mẫm giấu mình sau vải liệm.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Nữ thần Mặt trăng thật lạ lùng! Nàng giống như một công nương bé bỏng có đôi mắt màu hổ phách. Khuất sau lớp chàng mạng nàng đang mỉm cười như một công nương bé bỏng.

[Nhà tiên tri ra khỏi hầm chứa nước. Salomé nhìn và từ từ lùi lại.]

JOKANAAN: Kẻ sở hữu chiếc chén rót đầy gớm ghiếc đang ở đâu? Hắn, kẻ khoác áo choàng bạc sẽ chết trước mặt thần dân đâu rồi? Bảo y tới đây, biết đâu y sẽ nghe thấy giọng nói của người đang than khóc nơi hoang mạc và trong dinh thự của các vị vua.

SALOMÉ: Y nói về ai đó?

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Thưa công nương, người không biết đâu.

JOKANAAN: Người đàn bà đã thấy hình ảnh đàn ông sơn trên tường, hình vẽ người Chaldea bằng màu, hiến thân cho dục vọng trong đôi mắt ả và gửi sứ giả đến Chaldea đâu?

SALOMÉ: Y nói về mẹ ta đó.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Không, không phải đâu công nương.

SALOMÉ: Đúng mà, y nói về mẹ ta.

JOKANAAN: Người đàn bà đã trao thân cho thuyền trưởng xứ Assyria đóng khố, đầu đội vương miện rực rỡ đâu? Người đàn bà đã trao thân cho đám thanh niên người Ai Cập khoác vải gai mịn màu tía, vác khiên vàng, đội mũ bạc, thân hình vạm vỡ đâu? Bảo ả vươn dậy khỏi chiếc giường kinh tởm, chiếc giường loạn luân để nghe lời người đã dọn đường cho Thiên Chúa mà ăn năn hối cải mặc dù ả không biết hối hận mà chỉ lún sâu vào sự dâm loàn; bảo ả đến đây vì chiếc quạt của Đức Chúa đang nằm trong tay Người.

SALOMÉ: Tên khốn! Tên khốn!

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Xin công nương đừng nán lại thêm nữa.

SALOMÉ: Đôi mắt y còn trên cả ghê rợn. Ôi hai con mắt đen ngòm như vệt cháy để lại khi ai đó dí đuốc vào tấm thảm từ thành Tyre. Hai hốc mắt như hai cái hang rồng. Chúng là những cái hang đen ngòm ở Ai Cập nơi bọn rồng làm tổ. Như những mặt hồ tăm tối khó chịu trước ánh trăng huy hoàng… Theo ngươi y có nói nữa không?

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương đừng nán lại. Xin công nương đừng nán lại nữa.

SALOMÉ: Y mới hốc hác làm sao! Thân hình y mảnh mai như pho tượng ngà voi. Y óng ánh như bạc. Chắc y cũng trong sáng như nữ thần Mặt trăng. Y giống như ánh trăng, như tượng bạc, dễ thường da thịt y lạnh lẽo như ngà voi cũng nên. Ta phải nhìn y cho kỹ.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Không được, Công nương.

SALOMÉ: Ta phải đến gần y hơn nữa.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương! Công nương!

JOKANAAN: Người đàn bà nào đang nhìn ta thế? Ta sẽ không cho ả nhìn ta. Sao ả lại nhìn ta bằng đôi mắt hoàng kim dưới bờ mi lấp lánh? Ta không biết ả. Ta không muốn biết ả là ai. Hãy bảo ả đi đi. Ta không muốn nói chuyện với ả.

SALOMÉ: Ta là Salomé, con gái Herodias, công nương xứ Judæa.

JOKANAAN: Lùi lại! Người con gái Babylon! Đừng đến gần người được Đức Chúa là Thiên Chúa lựa chọn. Mẹ ngươi đã làm đổ men rượu độc của mụ lênh láng cõi trần, những tiếng tố cáo tội lỗi của mụ đã vang đến tai Thiên Chúa rồi đó.

SALOMÉ: Nói nữa đi, Jokanaan. Giọng ngươi là men rượu với ta.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương! Công nương! Công nương!

SALOMÉ: Nói tiếp đi, nói nữa đi! Jokanaan, nói xem ta phải làm gì?

JOKANAAN: Người con gái Sodom[10], đừng đến gần ta! Hãy lấy chàng mạng che mặt, phủ tro lên đầu, đi về sa mạc và tìm Con Người.

SALOMÉ: Con Người là kẻ nào thế? Y có mỹ miều như ngươi không, Jokanaan?

JOKANAAN: Lùi ra sau lưng ta! Ta nghe trong lâu đài tiếng đập cánh của Thiên sứ báo tử.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương, thần cầu xin người hãy vào trong.

JOKANAAN: Hỡi thiên sứ của Đức Chúa là Thiên Chúa, các ngài làm gì với thanh kiếm trong tay? Các ngài tìm ai trong cung điện gớm ghiếc này? Ngày chết của kẻ mặc áo bào màu trắng bạc chưa tới đâu.

SALOMÉ: Jokanaan!

JOKANAAN: Ai nói đó?

SALOMÉ: Jokanaan, ta yêu thân hình ngươi. Thân hình ngươi trắng toát như cánh đồng hoa huệ chưa bị bàn tay thợ gặt nào mạo phạm. Thân hình ngươi trắng muốt như tuyết đọng chốn non cao, trên những ngọn núi của xứ Judæa thoai thoải hướng về thung lũng. Những bông hồng trong vườn của hoàng hậu Ả Rập không trắng bằng thân hình ngươi. Những bông hồng trong vườn của hoàng hậu Ả Rập, khu vườn gia vị thơm nồng của bà ta hay dấu chân buổi bình minh trên lá, thậm chí bầu ngực của nữ thần Mặt trăng khi nàng nằm trên lồng ngực của biển khơi… tất cả mọi thứ trên đời đều không trắng bằng thân hình ngươi. Cho ta chạm vào người ngươi nhé.

JOKANAAN: Quay lại đi hỡi người con gái Babylon[11]! Đàn bà mang tội ác đến thế gian này. Đừng nói gì với ta. Ta không nghe mi nói. Ta chỉ nghe lời của Đức Chúa là Thiên Chúa.

SALOMÉ: Thân hình ngươi thấy mà tởm. Như người thằng hủi vậy. Thân hình ngươi giống bức tường trát vữa trắng bệch nơi bọ cạp làm tổ; giống bức tường trát vữa trắng bệch nơi rắn rết trườn bò. Thân hình ngươi là nấm mồ bạc phếch gớm ghiếc. Thân hình ngươi gớm ghiếc, cực kỳ gớm ghiếc. Ta yêu mái tóc ngươi cơ, Jokanaan. Mái tóc của ngươi là một chùm nho lơ lửng trên giàn leo xứ Edom của người Edom. Mái tóc ngươi giống cây tuyết tùng Li-băng, cây tuyết tùng hùng vĩ ở Li-băng ban ngày tỏa bóng mát cho bầy sư tử và che chở cho bọn thảo khấu. Những đêm dài tối mịt không trăng, tinh tú rút lui trong sợ hãi không thể đen bằng. Sự yên tĩnh ngự trị trong rừng thẳm không thể đen bằng. Trên thế gian không có gì đen bằng tóc ấy… Cho ta chạm vào tóc ngươi nhé.

JOKANAAN: Lùi lại, người con gái Sodom! Chớ chạm vào ta. Đừng vấy bẩn điện thờ của Đức Chúa là Thiên Chúa.

SALOMÉ: Tóc ngươi thấy mà ghê. Một đống lầy nhầy đất cát. Tóc ngươi chẳng khác gì chiếc vòng gai đặt trên trán. Tóc ngươi như một đống rắn rết màu đen trườn bò quanh cổ ngươi. Ta không thích mái tóc đó… Ta thèm khát đôi môi ngươi cơ, Jokanaan. Môi ngươi giống như một dải lụa đỏ trên tháp ngà. Như dấu đỏ trên lưỡi dao ngà voi vừa cắt vào trái lựu. Hoa lựu đỏ trồng trong những khu vườn xứ Tyre, đỏ rực hơn cả những bông hồng, cũng không bằng được môi ngươi. Tiếng kèn báo hiệu vua chúa giá lâm làm kẻ địch phải run sợ không đỏ bằng. Môi ngươi đỏ hơn bàn chân của những người đạp nho trong thùng ép rượu. Môi ngươi đỏ hơn chân của loài bồ câu thường lui tới những ngôi đền, được nuôi dưỡng bởi các linh mục. Đỏ hơn đôi chân của gã thợ săn bước ra khỏi khu rừng nơi y vừa trông thấy những con hổ vàng và giết chết một con sư tử. Môi ngươi là nhánh san hô người ngư phủ tìm thấy trong ánh hoàng hôn của biển cả chỉ để cống tiến cho vua chúa!… Nó giống như quặng chì đỏ mà dân Moab[12] tìm thấy tại các mỏ của xứ Moab mà vua chúa cướp đoạt. Môi ngươi cũng giống như cây cung sơn son của vua Ba Tư được khảm san hô. Trên thế gian này không gì đỏ bằng môi ngươi cả. Để ta hôn vào môi ngươi nhé.

JOKANAAN: Không bao giờ! Người con gái Babylon! Người con gái Sodom! Không bao giờ.

SALOMÉ: Ta sẽ hôn môi ngươi, Jokanaan. Ta sẽ hôn môi ngươi.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Công nương, công nương, người thơm như vườn một dược[13], người là con chim câu trong trắng nhất[14], đừng nhìn vào hắn, đừng nhìn hắn! Đừng nói những lời ấy với hắn! Thần không chịu đựng nổi đâu… Công nương, xin người đừng nói những lời ấy nữa.

SALOMÉ: Ta sẽ hôn môi ngươi, Jokanaan.

THANH NIÊN NGƯỜI SYRIA: Á! [Tự sát, ngã vào giữa Salomé và Jokanaan.]

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Thanh niên Syria đã tự sát rồi! Đội trưởng trẻ tuổi đã tự sát! Kẻ vừa tự sát là bạn ta! Ta đã tặng y một chiếc hòm nhỏ xinh đựng nào là nước hoa, nào là khuyên bạc, mà giờ y đã tự sát! A, không phải y đã nói tai ương sẽ đến sao? Ta cũng nói như vậy và tai ương giáng xuống rồi. Ta biết vầng trăng kia đang tìm đến sự chết chóc, nhưng ta đâu ngờ vầng trăng lại tìm đến y. A! Phải chi ta giấu y khỏi ánh trăng? Nếu ta giấu y trong hang, trăng sẽ không thể nào thấy y.

LÍNH GÁC 1: Công nương, đội trưởng trẻ tuổi tự sát rồi.

SALOMÉ: Để ta hôn ngươi nhé Jokanaan.

JOKANAAN: Ngươi không sợ ư, con gái của Herodias? Ta chưa nói với ngươi về tiếng vỗ cánh của thiên sứ báo tử trong lâu đài ư, mà thiên sứ báo tử chưa đến ư?

SALOMÉ: Để ta hôn vào môi ngươi nhé.

JOKANAAN: Con gái của kẻ thông dâm kia, chỉ có một người có thể cứu vớt được ngươi, chính là Người ta đang nói đến đó. Hãy đi tìm Người. Người đang lênh đênh trên con thuyền giữa biển Galilee và nói chuyện với môn đồ. Hãy quỳ đợi Người trên bờ và gọi tên Người. Khi Người đến với ngươi (ai gọi Người thì Người sẽ đến), hãy cúi đầu hành lễ dưới chân Người và nhờ Người tha thứ cho tội lỗi của ngươi.

SALOMÉ: Để ta hôn vào môi ngươi nhé.

JOKANAAN: Ta nguyền rủa ngươi! Con gái của mụ đàn bà loạn luân, ta nguyền rủa ngươi!

SALOMÉ: Ta sẽ hôn ngươi đấy, Jokanaan.

JOKANAAN: Ta không muốn nhìn ngươi. Ta sẽ không nhìn ngươi, ngươi bị nguyền rủa, hỡi Salomé, ngươi bị nguyền rủa. [Quay lại hầm chứa nước.]

SALOMÉ: Ta sẽ hôn ngươi đấy, Jokanaan; Ta sẽ hôn ngươi.

LÍNH GÁC 1: Phải đem cái xác này đi chỗ khác. Bệ hạ không thích xác chết, trừ cái xác của những kẻ do ngài giết.

NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS: Y là người anh em của ta, thân với ta hơn cả anh em. Ta tặng y một chiếc hòm nhỏ đựng đầy nước hoa và một chiếc nhẫn mã não y đeo tối ngày. Hằng đêm ta vẫn cùng y tản bộ ven sông dưới những vòm lá hạnh nhân để nghe y kể về quê hương. Y nói thật khẽ. Giọng y êm đềm như tiếng sáo, tiếng phát ra từ cây sáo. Y lại còn rất thích ngắm mình dưới sông. Ta vẫn thường vì thế mà trách y.

LÍNH GÁC 2: Mày nói phải; chúng ta giấu cái xác đi thôi. Không được để bệ hạ trông thấy.

LÍNH GÁC 1: Bệ hạ sẽ không đến nơi này. Bệ hạ không bao giờ ra sân thượng. Ngài sợ nhà tiên tri lắm.

[Herod, Herodias, và quần thần bước vào.]

HEROD: Salomé đâu rồi? Công nương của các ngươi đâu? Sao nó không nghe lệnh ta quay về bàn tiệc? A, nó kia rồi!

HERODIAS: Bệ hạ không được nhìn nó! Người lúc nào cũng nhìn nó!

HEROD: Trăng đêm nay trông lạ thật. Không phải trăng đêm nay rất lạ sao? Nom như một mụ điên, một mụ điên đang săn tình vậy. Mụ lại còn không mặc gì. Lõa lồ ra hết rồi kìa. Mây mù đang cố gắng che đậy thân hình mụ nhưng mụ không chịu. Mụ ta hớ hênh như thế giữa trời, mụ đang ngất ngư giữa mây mù như một người say… ta dám chắc trăng đang tìm người tình đấy. Trăng không phải đang lảo đảo như một mụ say ư? Trăng có giống một mụ điên không?

HERODIAS: Không; trăng là trăng vậy thôi. Vào trong đi, bệ hạ làm gì ở đây chứ.

HEROD: Ta sẽ ở đây! Manesseh, trải thảm, đốt đuốc cho ta. Đem bàn ngà, bàn ngọc ra đây. Không khí ngoài này thật dễ chịu. Ta sẽ nâng ly cùng quan khách. Chúng ta phải thể hiện sự kính trọng với sứ thần của Cæsar.

HERODIAS: Bệ hạ ở đây nào có phải vì bọn họ.

HEROD: Khí trời thật ngon lành. Lại đây Herodias, quan khách đang đợi. Á! Ta bị trượt chân! Trượt chân ngay vũng máu! Sắp có chuyện chẳng lành. Điềm xấu quá. Sao lại có máu ở đây?… Xác chết này thì sao? Sao lại có xác chết? Các người tưởng ta là vua Ai Cập, không có gì để khoản đãi với quan khách ngoài khoe khoang xác người ư? Kẻ nào? Ta không muốn thấy xác chết.

LÍNH GÁC 1: Là đội trưởng của chúng thần, thưa bệ hạ. Chính là thanh niên người Syria mà bệ hạ ban cho chức đội trưởng ba ngày trước ạ.

HEROD: Ta có ra lệnh hành hình y đâu.

LÍNH GÁC 2: Tâu bệ hạ, đội trưởng đã tự sát.

HEROD: Hà cớ gì? Ta ban cho y chức đội trưởng rồi mà.

LÍNH GÁC 2: Chúng thần không biết thưa bệ hạ. Nhưng đúng là đội trưởng đã tự sát.

HEROD: Ta thấy chuyện này thật lạ lùng. Cứ tưởng chỉ những triết gia La Mã tự sát thôi chứ? Có phải thế không Tigellinus, các triết gia ở Rome toàn tự sát đúng không?

TIGELLINUS: Bẩm bệ hạ, đúng là có vài người tự sát thật. Họ là người theo chủ nghĩa khắc kỉ. Chúng là hạng lỗ mãng. Chúng là hạng kệch cỡm. Theo ý thần, chúng kệch cỡm hết sức.

HEROD: Ta cũng nghĩ vậy. Tự sát quả là kệch cỡm.

TIGELLINUS: Mọi người ở Rome đều cười cợt chúng. Hoàng đế sáng tác hẳn một bài vè để chế nhạo. Dân tình đâu đâu cũng ngâm bài ấy.

HEROD: À! Hoàng đế còn viết bài vè chế nhạo ư? Cæsar anh minh. Ngài làm gì cũng được… Gã thanh niên người Syria thế quái nào lại tự sát nhỉ. Đáng tiếc y đã tự sát. Ta tiếc thay cho hắn; y trắng trẻo khôi ngô là thế. Y có đôi mắt tiều tụy. Ta nhớ đã thấy y đã nhìn Salomé với ánh mắt tiêu điều. Nghĩ thực tình y nhìn con bé quá nhiều.

HERODIAS: Vẫn còn bao kẻ khác nhìn con bé.

HEROD: Cha y từng là vua. Ta đuổi lão khỏi vương quốc của lão. Còn mẹ y, hoàng hậu, thì bị khanh biến thành nô lệ đó Herodias. Như thế, y trở thành khách của ta; bởi vậy, ta ban cho y chức đội trưởng. Đáng tiếc y đã chết. Ơ hay! Sao các ngươi lại để xác y ở đây? Ta không muốn nhìn thấy xác chết — dọn dẹp mau! [Quân lính khiêng cái xác đi.] Nơi này lạnh quá. Có gió lùa. Phải đấy là gió lùa không?

HERODIAS: Đâu, làm gì có gió.

HEROD: Ta bảo khanh có gió lùa mà… Ta nghe trong không gian tiếng gì như tiếng đập cánh, tiếng đập của đôi cánh khổng lồ. Khanh không nghe thấy sao?

HERODIAS: Thiếp không nghe thấy gì.

HEROD: Ta không nghe thấy nữa rồi. Nhưng như ban nãy rõ đã nghe thấy. Chắc chắn là gió lùa, nhưng gió lặng rồi. Không, ta lại nghe thấy đấy. Khanh không nghe thấy à? Tiếng gì giống như là đập cánh.

HERODIAS: Thiếp đã bảo là không có gì mà. Bệ hạ ốm rồi. Ta vào thôi.

HEROD: Ta đâu có ốm. Con gái nàng ngã bệnh rồi kìa. Nhìn dáng vẻ con bé đúng là của người ốm. Ta chưa thấy nó nhợt nhạt như vậy bao giờ.

HERODIAS: Thiếp đã bảo bệ hạ đừng nhìn nó mà.

HEROD: Rót rượu cho ta [rượu được đem tới]. Salomé, uống một ít với ta nào. Ta có rượu quý đây. Đích thân Cæsar ban cho ta. Chỉ cần con nhắp đôi môi đỏ thắm vào ly thôi, phần còn lại ta sẽ uống.

SALOMÉ: Thưa bệ hạ, tôi không khát.

HEROD: Nàng nghe thấy con gái nàng đáp lời ta rồi chứ?

HERODIAS: Nó nói phải thưa bệ hạ. Sao bệ hạ cứ nhìn nó mãi thế?

HEROD: Đem quả chín đến đây [trái cây được mang tới]. Salomé con, đến ăn trái cây cùng ta. Ta thích nhìn trái cây có dấu răng bé xinh của con. Con cắn một miếng nhỏ rồi ta sẽ ăn hết chỗ còn lại.

SALOMÉ: Thưa bệ hạ, tôi không đói.

HEROD: [Nói với Herodias.] Khanh xem khanh dạy dỗ con gái như thế nào kìa.

HERODIAS: Thiếp và con gái xuất thân hoàng tộc. Bệ hạ là con của một gã nài lạc đà! Một thằng trộm cướp!

HEROD: Khanh nói dối!

HERODIAS: Bệ hạ thừa biết đó là sự thật.

HEROD: Salomé, lại đây ngồi với ta đi con. Ta trao cái ngai của mẹ con cho con đó.

SALOMÉ: Thưa bệ hạ, tôi không mệt.

HERODIAS: Xem nó nghĩ gì về bệ hạ kìa.

HEROD: Đem cho ta cái – ta muốn cái gì cơ? Ta quên rồi. A! A! Ta nhớ ra rồi.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Kìa! Đã đến lúc rồi! Thời khắc ta tiên đoán đã đến, Đức Chúa là Thiên Chúa đã phán. Kìa! Cái ngày ta tiên đoán đến rồi đây.

HERODIAS: Cho y im mồm ngay. Ta không muốn nghe tiếng y. Y lúc nào cũng chửi rủa thóa mạ ta.

HEROD: Y có nói gì chống lại khanh đâu. Y là một nhà tiên tri vĩ đại.

HERODIAS: Thiếp không tin vào bọn tiên tri. Có kẻ nào đoán biết được chuyện tương lai không? Làm gì có. Với lại, y luôn miệng nguyền rủa thiếp. Thiếp nghĩ bệ hạ sợ y cũng nên… phải, ngài ắt phải sợ y.

HEROD: Ta không sợ y. Ta không sợ ai hết.

HERODIAS: Thiếp đã bảo là bệ hạ sợ y còn gì. Nếu bệ hạ không sợ, tại sao không trao y cho đám Do Thái, bọn chúng đòi gặp y đã sáu tháng nay rồi còn gì?

MỘT NGƯỜI DO THÁI: Tâu bệ hạ, mong ngài hãy trao nhà tiên tri cho chúng thần thì hơn.

HEROD: Bàn đến đây là đủ. Ta đã nói rồi, ta không trao y cho người Do Thái được. Y là một vị thánh sống đấy, y đã gặp Thiên Chúa.

MỘT NGƯỜI DO THÁI: Không thể nào. Không có kẻ nào được thấy mặt Thiên Chúa từ sau nhà tiên tri Elias. Elias là người cuối cùng trông thấy Thiên Chúa. Ngày nay Thiên Chúa không hiện hình. Người đã tự lánh đi. Tội ác vì thế hoành hành khắp nơi.

MỘT NGƯỜI DO THÁI KHÁC: Hơn nữa chẳng có ai chứng thực việc Elias đã gặp Thiên Chúa thật hay chưa. Rất có thể ngài mới thấy được bóng của Thiên Chúa mà thôi.

NGƯỜI DO THÁI THỨ 3: Thiên Chúa không trốn tránh bao giờ. Người luôn luôn ở khắp mọi nơi. Thiên Chúa có mặt trong cái xấu cũng như cái tốt.

NGƯỜI DO THÁI THỨ 4: Không được nói vậy. Học thuyết nguy hại đó xuất phát từ các ngôi trường ở Alexandria, nơi người ta dạy triết học Hy Lạp. Người Hy Lạp là bọn ngoại bang, chúng còn không cắt bao quy đầu kìa.

NGƯỜI DO THÁI THỨ 5: Không ai biết Thiên Chúa làm gì. Hành tung của người hết sức kỳ bí. Phải chăng vì những điều xấu mà chúng ta cho là tốt, còn điều tốt chúng ta cho là xấu. Ai biết đâu đấy. Chúng ta phải quy phục hoàn toàn vì Thiên Chúa rất quyền năng. Mạnh hay yếu Thiên Chúa đều có thể cho tan xác, vì người không nể nang người phàm nào cả.

NGƯỜI DO THÁI THỨ 1: Các hạ nói chí phải. Thiên Chúa rất đáng sợ. Trước người thì mạnh yếu gì cũng chỉ như ngô trong cối xay. Nhưng cái người kia chưa bao giờ gặp Thiên Chúa. Từ Elias đến giờ làm gì có ai từng gặp Thiên Chúa.

HERODIAS: Bảo chúng nó im đi được không. Ta chán lắm rồi đấy.

HEROD: Nhưng ta nghe nói chính Jokanaan là nhà tiên tri Elias của các người.

NGƯỜI DO THÁI THỨ 1: Không thể nào. Từ thời của nhà tiên tri Elias đến nay đã ba trăm năm có lẻ.

HEROD: Có người bảo y là nhà tiên tri Elias.

NGƯỜI NAZARETH: Thần tin chắc y là Elias.

NGƯỜI DO THÁI: Không, y không phải Elias.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Giờ đã điểm, ngày của Đức Chúa đến rồi, từ núi non ta nghe tiếng bước chân của Đấng Cứu Thế.

HEROD: Đấng Cứu Thế là cái gì?

TIGELLINUS: Đó là danh hiệu Cæsar tự phong.

HEROD: Nhưng Cæsar có đến Judæa đâu. Vừa hôm qua ta nhận được thư từ Rome về. Trong thư không thấy nhắc đến chuyện gì như vậy cả. Thế còn Tigellinus, ngài ở Rome suốt mùa đông, có nghe nói Cæsar sẽ thăm Judæa không?

TIGELLINUS: Thưa bệ hạ, tôi chưa nghe tin gì như thế. Tôi chỉ giải thích biệt hiệu Đấng Cứu Thế mà thôi, đó là một trong các biệt hiệu của Hoàng đế Cæsar.

HEROD: Nhưng Cæsar không thể đến. Ngài bị gút nặng cơ mà. Nghe đồn chân của ngài to như chân voi. Với lại ngài còn vướng bận việc triều chính, ngài bỏ Rome thì sẽ mất Rome. Ngài không đến đâu. Tuy nhiên Cæsar là Hoàng đế, ngài muốn đi là được. Có điều ta không nghĩ ngài sẽ đến.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Thưa bệ hạ, nhà tiên tri không phải đang nói về Cæsar đâu.

HEROD: Không phải Cæsar?

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Không phải ạ.

HEROD: Thế thì ai mới được?

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Là vị cứu tinh[15] của dân Do Thái đã tới.

NGƯỜI DO THÁI: Vị cứu tinh chưa đến đâu.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Ngài đã đến, ngài đi khắp nơi làm phép màu.

HERODIAS: Haha! Phép màu! Ta không tin vào phép màu. Ta thấy nhiều phép màu lắm rồi. [Nói với NGƯỜI HẦU.] Quạt đâu!

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Người thực sự có phép lạ. Trong lễ cưới diễn ra ở một trấn nhỏ có chút tiếng tăm tên Galilee, Người đã biến nước lã thành rượu. Một số chứng kiến đã kể lại với tôi. Còn nữa, Người chỉ cần chạm một cái là chữa được bệnh cho hai tên hủi ngồi trước cổng Capernaum.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 2: Đâu có, Người đã chữa cho người mù ở Capernaum.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Không; hai thằng hủi mới đúng. Nhưng Người còn chữa cho cả người mù nữa, người ta bảo đã trông thấy Người đứng trên núi nói chuyện với thiên sứ.

NGƯỜI SADDUCEE: Làm gì có thiên sứ.

NGƯỜI PHARISEE: Có thiên sứ, nhưng tôi không tin người này đã nói chuyện với họ.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Bao nhiêu kẻ đã thấy nhà tiên tri nói chuyện với thiên sứ rồi.

NGƯỜI SADDUCEE: Không phải nói chuyện với thiên sứ mà lại.

HERODIAS: Bọn người này làm ta ngán tận cổ! Phường nhăng cuội! [nói với NGƯỜI HẦU] Quạt của ta đâu! [NGƯỜI HẦU đưa quạt.] Nom cái mặt ngươi rõ là đang mơ mộng viển vông, ta cấm ngươi. Chỉ bọn bệnh hoạn mới mơ mộng thôi. [Cầm quạt đánh NGƯỜI HẦU.]

NGƯỜI NAZARETH THỨ 2: Còn có phép tiên cứu con gái Jairus nữa.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Đúng rồi, chuyện đó đã mười mươi. Ai mà cãi được.

HERODIAS: Bọn này mất trí rồi. Ai bảo ngắm trăng cho lắm vào. Bảo chúng im ngay cho ta.

HEROD: Phép tiên cứu con gái Jairus là phép gì?

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Con gái Jairus đã chết. Người đã cải tử hoàn sinh cho cô bé.

HEROD: Người cứu người chết sống lại à?

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Vâng thưa bệ hạ, Người làm người chết sống lại.

HEROD: Ta không muốn Người làm thế. Ta cấm tiệt. Ta không cho phép người chết sống lại. Phải tìm cho được Người và truyền lệnh cấm làm người chết sống lại của ta. Thế Người ở đâu?

NGƯỜI NAZARETH THỨ 2: Người ở mọi nơi thưa bệ hạ nhưng khó lòng tìm ra Ngài.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Nghe nói Người đang ở Samaria.

MỘT NGƯỜI DO THÁI: Dễ thấy nếu là ở Samaria thì đó chẳng phải vị Cứu tinh đâu. Vị Cứu tinh không đến với người Samaria. Người Samaria bị nguyền rủa cơ mà. Chúng có chịu cúng kiến gì ở Thánh điện đâu.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 2: Người rời Samaria mấy hôm rồi. Tôi nghĩ bây giờ Người đang ở đâu đó quanh khu dân cư ở Jerusalem.

NGƯỜI NAZARETH THỨ 1: Không; Người nào có ở đó. Tôi vừa đi Jerusalem xong. Hai tháng mà Người vẫn bặt vô âm tín.

HEROD: Không sao! Tìm ra Người thì hãy chuyển lời giúp ta, rằng Quốc vương Herod không cho phép cải tử hoàn sinh! Biến nước lã thành rượu, chữa bệnh hủi, làm người mù sáng mắt… thì Người có thể làm tùy ý. Ta không ngăn cản. Hành động chữa cho bọn hủi làm ta cảm kích đấy. Nhưng ta không cho phép kẻ nào làm người chết sống lại. Người chết sống lại thì nguy to.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: A! Kẻ lăng loàn! Đồ dâm phụ! A! Người con gái Babylon với đôi mắt hoàng kim và bờ mi lấp lánh! Đức Chúa là Thiên Chúa đã phán, hãy để một đám đàn ông đối mặt với ả. Để người ta lấy đá ném ả…

HERODIAS: Bảo y im mồm.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Để các vị tướng lấy kiếm đâm xuyên ả, lấy khiên nghiền nát ả.

HERODIAS: Không thể nào, xúc phạm quá trớn rồi.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Chỉ có thế ta mới quét sạch được cái xấu khỏi trần gian, đàn bà con gái mới biết mà không học theo thói hoang dâm của ả.

HERODIAS: Bệ hạ có thấy y đang nhục mạ thiếp không? Bệ hạ để y sỉ vả vương hậu của bệ hạ như thế!

HEROD: Y có gọi tên nàng ra đâu cơ chứ.

HERODIAS: Thì sao? Bệ hạ biết thừa y đang sỉ nhục thiếp. Vậy thiếp không phải vợ bệ hạ sao?

HEROD: Herodias ái khanh, sự thật hiển nhiên nàng là vợ ta, và trước đó nàng là vợ anh trai ta.

HERODIAS: Chính ngài đã tước đoạt thiếp khỏi tay anh trai.

HEROD: Bởi sự thực là ta mạnh hơn y… Nhưng chuyện đó để sang một bên đã. Ta không muốn nhắc chuyện cũ. Nguyên cớ những lời lẽ đáng sợ của nhà tiên tri từ đó mà ra. Không khéo tai họa sắp ập đến. Đừng nói chuyện ấy nữa. Herodias cao quý, chúng ta đang xao lãng quan khách kìa. Ái khanh, nàng rót rượu cho ta đi nào. Rót cho rượu tràn ly bạc, tràn ly thủy tinh. Ta nâng ly vì Cæsar. Các sứ thần La Mã ở đây, chúng ta cạn chén vì Cæsar nào.

TẤT CẢ ĐỒNG THANH: Cæsar! Cæsar!

HEROD: Khanh có thấy con gái khanh rất xanh xao không?

HERODIAS: Nó xanh xao hay không thì ảnh hưởng gì đến bệ hạ?

HEROD: Ta chưa thấy nó xanh xao như vậy bao giờ.

HERODIAS: Bệ hạ không được nhìn nó.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Ngày hôm đó mặt trời sẽ hóa ra một chiếc áo tang dệt bằng tóc, trăng chuyển màu đỏ như máu, tinh tú trên trời sẽ rụng như sung chín rụng khỏi cây, vua chúa trên trần gian đều run sợ.

HERODIAS: Á à! Thiếp cũng ngóng cái ngày y đang nói đến lắm, cái ngày trăng đỏ như máu, sao rụng như sung. Gã tiên tri nói như một thằng say… song thiếp lại không chịu nổi tiếng của y. Thiếp ghét giọng nói của y. Bảo y im đi.

HEROD: Không. Ta không hiểu y nói gì nhưng biết đâu là điềm báo thì sao.

HERODIAS: Thiếp không tin vào điềm báo. Y ăn nói như tên say rượu vậy.

HEROD: Có thể y say rượu của Thiên Chúa.

HERODIAS: Rượu của Thiên Chúa là rượu gì? Được làm từ nho ở vườn nào? Được chiết ra từ bình nào?

HEROD: [Từ đây chỉ nhìn Salomé.] Tigellinus, gần đây ở Rome không biết Hoàng đế có nói với ngươi về…?

TIGELLINUS: Về chuyện gì thưa bệ hạ?

HEROD: Chuyện gì hả? À, ta hỏi ngươi một câu đúng không? Ta quên mất định hỏi gì rồi.

HERODIAS: Bệ hạ lại nhìn con gái thiếp. Ngài không được làm thế. Thiếp đã bảo rồi.

HEROD: Ngoài việc đó ra khanh nói gì nữa đâu.

HERODIAS: Thiếp nhắc lại đấy.

HEROD: Còn chuyện phục chế Điện thờ mà gần đây người ta bàn tán, làm bao giờ mới xong? Hình như tấm rèm ở Thánh điện đã biến mất, đúng không?

HERODIAS: Chính bệ hạ đã ăn cắp còn gì. Bệ hạ toàn nói huyên thuyên. Thiếp không ở đây nữa. Ta vào trong thôi.

HEROD: Múa cho ta xem, Salomé.

HERODIAS: Thiếp sẽ không cho phép nó.

SALOMÉ: Thưa bệ hạ, tôi không muốn.

HEROD: Salomé, con gái của Herodias, múa ta xem nào.

HERODIAS: Để nó yên.

HEROD: Ta ra lệnh cho con múa, Salomé.

SALOMÉ: Thưa bệ hạ, tôi không múa.

HERODIAS: [Cười] Bệ hạ xem nó biết nghe lời chưa kìa.

HEROD: Nó có múa hay không thì ảnh hưởng gì đến ta? Vô ích thôi. Đêm nay ta đang vui, vui quá đi mất. Ta đang vui chưa từng thấy.

LÍNH GÁC 1: Quốc vương trông thảm quá. Vẻ mặt ngài bi ai phải không?

LÍNH GÁC 2: Phải, sắc mặt bệ hạ thật bi ai.

HEROD: Sao ta lại không vui? Cæsar hoàng đế cai trị toàn cõi, cai trị vạn vật yêu mến ta. Ngài ban thưởng cho ta những món quà quý nhất. Ngài còn hứa sẽ triệu vua xứ Cappadocia, kẻ thù của ta, về Rome. Y về đến Rome ắt sẽ bị Cæsar đóng đinh vì Cæsar muốn gì làm nấy. Đấy, Cæsar là tối thượng. Các khanh thấy không, ta có quyền vui chứ. Ta chưa vui thế này bao giờ. Không có gì trên đời có thể phá hoại niềm vui của ta.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Y sẽ được ngồi trên ngai. Y sẽ mặc áo màu son, màu tía. Y cầm trong tay chén vàng đựng đầy báng bổ. Thiên sứ của Thiên Chúa sẽ đánh y. Y sẽ làm mồi cho giòi bọ.

HERODIAS: Bệ hạ nghe thấy y nói gì về ngài rồi đấy. Rằng ngài sẽ làm mồi cho giòi bọ.

HEROD: Y không nói gì về ta cả. Y có nói gì chống lại ta đâu, y đang nói về vua Cappadocia, kẻ thù của ta. Vua Cappadocia mới là kẻ làm mồi cho giòi bọ. Không phải ta. Chưa có lời nào từ miệng y thóa mạ ta, ngay cả khi ta cướp vợ của anh trai làm vợ mình. Mà y nói cũng có chỗ đúng, chẳng hạn như việc khanh không sinh nở được.

HERODIAS: Thiếp không sinh nở được ư? Bệ hạ nói thế trong lúc đang lăm lăm nhìn con gái thiếp, đứa con gái mà bệ hạ mong mỏi được nó múa để mua vui cho bệ hạ? Bệ hạ ăn nói hồ đồ. Thiếp có một đứa con. Bệ hạ mới là kẻ bất lực, thậm chí không thể làm một đứa nô lệ mang thai. Thưa bệ hạ, bệ hạ bị vô sinh chứ không phải thiếp.

HEROD: Khanh thôi đi! Khanh bị vô sinh thì có. Khanh không thể mang cốt nhục của ta, nhà tiên tri nói cuộc hôn nhân của ta và khanh không phải hôn nhân chân chính. Y nói cuộc hôn nhân này phạm tội loạn luân, nhất định sẽ đem đến quả báo… E rằng y đã đúng; ta chắc rằng y đã đúng. Nhưng bây giờ không phải lúc để nói chuyện đó. Lúc này ta phải vui. Thực sự ta đang vui. Ta chẳng thiếu thứ gì.

HERODIAS: Đêm nay bệ hạ cao hứng như vậy, thiếp cũng mừng lây. Ngày thường bệ hạ đâu được thế. Nhưng trễ rồi. Ta vào trong thôi. Bệ hạ đừng quên mai ta có buổi đi săn lúc bình minh. Phải tôn trọng sứ thần của Cæsar cơ mà?

LÍNH GÁC 2: Bệ hạ trông sầu thảm quá.

LÍNH GÁC 1: Phải, ngài trông rất sầu thảm.

HEROD: Salomé, Salomé, múa cho ta xem đi. Xin con hãy múa cho ta. Đêm nay ta rất buồn. Đúng vậy đó con, đêm nay ta buồn lắm. Lúc bước ra đây ta đã trượt chân vào vũng máu, đó là điềm xấu; rồi ta nghe thấy, nghe thấy trong không trung có tiếng đập của đôi cánh khổng lồ. Ta không biết điều đó có nghĩa gì… Đêm nay ta buồn vô cùng, nên xin con hãy múa cho ta. Múa cho ta xem, Salomé, ta cầu xin con. Chỉ cần con múa cho ta thôi ta sẽ cho con mọi thứ con muốn, ngay cả một nửa vương quốc của ta.

SALOMÉ: [Đứng dậy.] Bệ hạ sẽ ban cho tôi bất cứ thứ gì tôi muốn đúng không?

HERODIAS: Con gái, không được múa.

HEROD: Tất cả, ngay đến nửa vương quốc này cũng được.

SALOMÉ: Bệ hạ đã thề phải không?

HEROD: Ta xin thề, Salomé.

HERODIAS: Con gái, không được múa.

SALOMÉ: Người lấy gì ra để thề thưa bệ hạ?

HEROD: Sinh mạng của ta, vương miện của ta, thánh thần của ta. Bất cứ cái gì con muốn, ngay đến một nửa vương quốc này ta cũng có thể cho con, chỉ cần con múa cho ta thôi. Hỡi Salomé, ơi Salomé, múa cho ta xem nào!

SALOMÉ: Bệ hạ đã thề rồi nhé.

HEROD: Ta đã thề, Salomé.

SALOMÉ: Tôi muốn gì cũng được, ngay cả phần nửa vương quốc.

HERODIAS: Con gái, không được múa.

HEROD: Nửa vương quốc của ta cũng được. Con sẽ trở thành một nữ hoàng lộng lẫy, Salomé, nếu con thích đòi một nửa vương quốc của ta. Con bé làm nữ hoàng sẽ đẹp lắm phải không? Á, lạnh quá! Cơn gió lạnh cắt da kìa, ta nghe thấy… sao ta nghe thấy tiếng đập cánh nhỉ? À, chắc là chim đấy, một con chim thật to, đem ngòm đang lăm le ngoài sân thượng. Sao ta không thấy con chim ấy đâu? Tiếng đập cánh nghe điếc tai quá. Chúng đang tạo gió phần phật thấy mà ghê. Gió rét quá. Khoan, nhưng ta không thấy lạnh, thấy nóng kia. Ta ngạt thở. Dội nước vào tay ta. Đem tuyết cho ta ăn. Nới lỏng quần áo cho ta. Nhanh lên! Nhanh lên! Nới lỏng quần áo cho ta. Khoan, cứ để đó. Cái vòng hoa làm ta đau, cái vòng kết hoa hồng này này. Những bông hoa nóng rực như lửa làm ta bỏng cả trán. [giật phăng vòng hoa khỏi đầu, ném lên bàn.] À! Ta thở được rồi. Những cánh hoa đỏ rực làm sao! Trông như vết máu trên quần áo ấy. Thôi không sao. Không được bạ gì cũng nhìn thành biểu tượng. Làm thế sẽ khiếp đảm cả đời. Phải nói là vết máu đẹp như cánh hoa hồng, như thế thì thuận tai hơn… mà chuyện đó bỏ đi. Ta đang vui, rất vui. Sao ta lại không có quyền vui chứ? Con gái khanh sắp múa cho ta xem. Sao còn chưa múa hả Salomé? Con đã hứa là múa cho ta xem mà.

HERODIAS: Thiếp không cho nó múa.

SALOMÉ: Bệ hạ, tôi sẽ múa cho ông xem.

HEROD: Khanh nghe con gái khanh nói gì rồi đấy. Nó sẽ múa cho ta xem. Salomé ngoan lắm, múa cho ta xem nào. Múa xong thì đừng quên nói ra nguyện vọng của con nhé. Với con ta không tiếc thứ gì, ngay cả một nửa vương quốc này. Ta đã thề rồi phải không nào?

SALOMÉ: Bệ hạ đã thề rồi đấy.

HEROD: Ta chưa bao giờ hứa mà nuốt lời. Ta không phải loại người thất tín. Ta không biết nói dối. Ta là nô lệ của những lời ta nói, những lời ta nói là lời của bậc đế vương. Vua xứ Cappadocia lúc nào cũng nói dối, y không phải bậc quân vương chân chính. Y chỉ là một kẻ hèn nhát. Y nợ ta tiền mà không thèm trả. Y sỉ nhục sứ giả của ta. Y còn nói những lời xúc xiểm. Nhưng Cæsar sẽ đóng đinh y một khi y đến Rome là cái chắc. Nếu không thì ít ra khi y chết, y cũng sẽ bị thành mồi cho giòi bọ. Nhà tiên tri đã tiên đoán như vậy. Nào! Con chần chừ gì nữa hả Salomé?

SALOMÉ: Tôi đang đợi nô lệ đem nước hoa, bảy tấm voan đến và giúp tôi cởi hài.

[Nô lệ đem nước hoa, bảy tấm voan và cởi hài cho Salomé.]

HEROD: Ái chà, con sẽ múa với đôi chân trần ư. Hay! Hay lắm! Đôi chân nhỏ của con xinh như chim bồ câu. Đôi chân con của con xinh như những đóa hoa rung rinh trên cành… Không, không, con bé không múa trên máu đấy chứ. Trên sàn có vết máu kìa. Nó không được múa trên sàn máu. Đấy sẽ là điềm xấu.

HERODIAS: Con bé múa trên sàn máu thì bệ hạ làm sao? Bệ hạ ban nãy còn nhúng chân vào đấy còn gì…

HEROD: Ta làm sao à? Á, nhìn vầng trăng kìa! Trăng đã biến thành màu đỏ. Vầng trăng đỏ như máu. A! Nhà tiên tri nói đúng. Y bảo vầng trăng sẽ đỏ rực như máu. Không phải y tiên đoán vậy sao? Tất cả các ngươi đều đã nghe y nói. Vầng trăng đang đỏ rực như máu kìa. Thấy không?

HERODIAS: Vâng thưa bệ hạ, thiếp thấy rõ mồn một, sao trên trời đang rụng như sung chín phải không? Và mặt trời đang chuyển màu đen như chiếc áo tang dệt bằng tóc, các vị quân vương đều run sợ rồi. Ít ra ta có thể quan sát được như vậy. Gã tiên tri đến giờ này ít ra đã phán đúng được một lần, vua chúa trên trần gian đang run sợ… Ta vào trong thôi bệ hạ. Bệ hạ bệnh rồi. Về Rome họ sẽ nói bệ hạ mất trí. Vào trong thôi, thiếp xin bệ hạ.

GIỌNG NÓI CỦA JOKANAAN: Ai đến từ Edom, đến từ Bozra, mặc áo nhuộm màu tía đang tỏa sáng nhờ vải vóc trên người và đang hiên ngang bước đi trong sự vĩ đại của mình? Sao áo bào kia lại có vết bẩn màu son?

HERODIAS: Vào trong điện đi. Giọng nói của gã tiên tri làm thiếp phát điên. Chừng nào y còn gào thét, thiếp sẽ không cho phép con gái múa. Bệ hạ còn nhìn nó như thế, thiếp sẽ không cho phép nó múa. Tóm lại, nó không được múa.

HEROD: Chớ đứng lên, vợ của ta, vương hậu của ta, vô ích thôi. Con gái khanh chưa múa, ta chưa vào. Múa đi Salomé, múa cho ta xem.

HERODIAS: Con gái, không được.

SALOMÉ: Tôi đã sẵn sàng thưa bệ hạ.

[Salomé múa điệu “Bảy tấm voan”.]

HEROD: A! Tuyệt diệu! Tuyệt diệu! Khanh thấy chưa, con gái khanh đã múa cho ta xem. Lại đây, Salomé, lại gần đây để ta thưởng cho con! Ta thưởng hậu cho các vũ công. Ta sẽ thưởng cho con thật huy hoàng xứng đáng. Ta sẽ cho con mọi thứ con muốn. Nói đi, con muốn gì?

SALOMÉ [Quỳ xuống]. Tôi muốn người ta đem đến một cái mâm bạc đựng….

HEROD: [cười.] Mâm bạc à? Dĩ nhiên rồi, một cái mâm bạc. Con bé mới đáng yêu làm sao! Cái mâm bạc để làm gì hả Salomé yêu kiều hơn tất thảy đàn bà con gái xứ Judæa? Con muốn thứ gì được bưng đến trong chiếc mâm bằng bạc? Nói ta nghe với, bất kể thứ gì ta cũng cho con. Của cải châu báu của ta đều thuộc về con. Con muốn vật gì hả Salomé?

SALOMÉ: [Đứng lên]. Cái đầu của Jokanaan.

HERODIAS: A! Nói rất hay, con gái.

HEROD: Không! Không!

HERODIAS: Nói hay lắm con gái.

HEROD: Đừng, Salomé. Đừng đòi hỏi ta thứ đó. Đừng nghe lời mẹ con. Bà ta chỉ xui khiến con làm điều ác. Đừng nghe lời bà ta.

SALOMÉ: Tôi không làm theo lời mẫu hậu. Tôi yêu cầu cái đầu của Jokanaan trên mâm bạc vì đó là nguyện vọng của tôi. Herod, ông đã thề rồi. Ông đừng quên mình đã thề.

HEROD: Ta biết. Ta đã thề trước thần thánh, ta biết điều đó rất rõ. Nhưng Salomé con ơi xin con hãy đòi hỏi ta cái gì khác đi. Chẳng hạn như một nửa vương quốc này ta cũng sẵn lòng tặng cho con. Nhưng con đừng đòi hỏi ta cái mà môi con vừa nói đó.

SALOMÉ: Tôi muốn bệ hạ cho tôi cái đầu của Jokanaan.

HEROD: Đừng, đừng, ta không muốn.

SALOMÉ: Ông đã thề rồi, Herod.

HERODIAS: Phải, bệ hạ đã thề. Ai cũng nghe thấy cả, ngài đã thề trước tất cả mọi người.

HEROD: Im ngay! Ta không hỏi đến khanh.

HERODIAS: Con gái ta yêu cầu cái đầu của Jokanaan là đúng. Y bao vây ta bằng những lời thóa mạ. Y dùng lời lẽ kinh tởm bôi nhọ ta. Ai cũng thấy con gái ta thương mẹ nó thế nào. Con gái, đừng chùn bước. Bệ hạ đã thề rồi, đã thề rồi.

HEROD: Im ngay, khanh đừng nói gì với ta!… Lại đây, Salomé con, đừng bướng nữa. Ta lúc nào cũng thương con. Ta chỉ yêu con mà thôi… Có lẽ ta yêu con quá nhiều. Vậy ta xin con đừng đòi hỏi ta thứ đó. Yêu cầu ta cái đó là quá sức khủng khiếp, kinh hoàng. Con đang đùa với ta đấy thôi. Cái đầu của một người đàn ông lìa khỏi xác ghê lắm, nhìn làm gì? Một người con gái trong trắng không nên trông thấy vật đó. Có được thủ cấp của y thì vui vẻ gì hả con? Không đâu, đời nào con lại muốn một vật như vậy. Nghe lời ta, ta có viên ngọc lục bảo, viên ngọc lục bảo vừa to vừa tròn do thuộc hạ của Cæsar mang đến. Nó có thể giúp con quan sát những vật ở rất xa, đích thân Cæsar đã từng đem một viên như thế đi để xem xiếc. Nhưng viên ngọc của ta còn lớn hơn của Cæsar rất nhiều. Ta biết rõ. Đó là viên ngọc lục bảo lớn nhất trần đời. Con có thích không? Chỉ cần con xin là ta sẽ cho con ngay.

SALOMÉ: Tôi muốn cái đầu của Jokanaan.

HEROD: Con không nghe lời ta. Con không nghe lời ta! Xin con hãy nghe ta, Salomé.

SALOMÉ: Cái đầu của Jokanaan.

HEROD: Không, không, con đừng đòi thứ ấy. Con nói vậy để làm ta buồn, vì cả tối nay ta đã trót nhìn con. Đúng thế, ta đã ngắm con cả buổi tối. Vẻ đẹp của con làm ta loạn trí. Vẻ đẹp của con làm ta rối bời đau khổ, và ta đã nhìn con quá lâu. Nhưng ta không nhìn con nữa. Không nên nhìn ai, không nên nhìn thứ gì, chỉ nên nhìn vào gương vì gương không hiện ra thứ gì ngoài mặt nạ. Ôi, đem rượu đến cho ta. Salomé, Salomé, ta làm bạn con nhé. Lại đây!… A, ta nói gì đây? Ta đã nói gì? À, ta nhớ ra rồi!… Salomé, hãy khoan và lại đây với ta; ta sợ con không nghe thấy lời ta nói – Salomé này, con biết bầy chim công trắng của ta không, những con công trắng đẹp tuyệt trần thường lang thang trong khu vườn giữa một bên là hoa sim, một bên là cây bách cao lớn. Con công này mỏ thếp vàng, chỉ ăn ngũ cốc thếp vàng, hai chân nó nhuộm màu tía. Mỗi khi chúng kêu là trời đổ mưa, hễ chúng xòe đuôi là trăng trên trời cũng phải ló ra xem. Chúng đi thành cặp giữa hàng cây bách và hoa sim, mỗi con có một người nô lệ chăm sóc. Đôi khi chúng tung tăng bay lượn trên cây, thỉnh thoàng chúng núp vào lùm cỏ hoặc tản bộ quanh hồ. Trên đời không có loài chim nào tuyệt diệu như vậy. Không có vua chúa nào sở hữu những con chim tuyệt diệu như vậy. Ta dám chắc đến Cæsar cũng không có loài chim nào đẹp như những con công của ta. Ta sẽ cho con năm mươi con, chúng sẽ theo con mọi nơi mọi lúc, đứng giữa bầy công con sẽ đẹp như trăng giữa ngàn mây. Ta sẽ cho con hết, ta chỉ có một trăm con công trắng mà trên đời không ai có. Nhưng bầy công này ta tặng cho con. Chỉ cần con giải thoát ta khỏi lời thề, và đừng đòi hỏi ta cái con vừa đòi hỏi. [Đổ chỗ rượu trong ly đi.]

SALOMÉ: Cho tôi cái đầu của Jokanaan.

HERODIAS: Con gái, nói rất hay! Thưa bệ hạ, bệ hạ và mấy con công ấy thật nực cười.

HEROD: Im ngay! Khanh lúc nào cũng kêu gào như thú săn mồi. Khanh không được phép nói, giọng nói của khanh làm ta chán ngấy. Im ngay!… Ta bảo này Salomé, con nghĩ cho kỹ. Người đàn ông này không chừng do Thiên Chúa phái đến. Y là một vị thánh. Các ngón tay của Thiên Chúa đã chạm vào y. Thiên Chúa đã đặt vào miệng y những lời ghê gớm. Trong cung điện hay trên sa mạc, Thiên Chúa luôn luôn đồng hành với y… Rất có thể là như vậy, dù không ai biết chắc. Có thể là Thiên Chúa đồng hành cùng y và che chở y. Hơn nữa, y chết thì bất hạnh sẽ xảy ra với ta. Thật vậy, y đã nói ngày y lìa đời cũng là ngày tai họa đổ xuống ai đó. Mà người ấy ngoài ta còn ai nữa? Con nhớ không, lúc vào đây ta đã trượt ngã trong vũng máu. Ta còn nghe thấy tiếng một đôi cánh khổng lồ đang đập. Đều là những điềm xấu, chưa kể những điềm xấu khác mà ta chưa nhận thấy. Salomé con ơi, lẽ nào con muốn tai họa giáng xuống đầu ta? Con không muốn thì hãy nghe lời ta nhé.

SALOMÉ: Cho tôi cái đầu của Jokanaan.

HEROD: Ối, con không nghe lời ta. Bình tĩnh nào. Ta – ta bình tĩnh. Rất bình tĩnh. Nghe lời ta. Ta cất giấu rất nhiều châu báu trong lâu đài, châu báu huy hoàng lộng lẫy ngay cả mẹ con còn chưa từng ngó. Ta có chuỗi ngọc trai bốn tầng, như chuỗi trăng rằm tỏa ánh sáng bạc, như năm chục trăng rằm trong lưới vàng. Một nữ hoàng đã diện chuỗi ngọc trai trên vòm ngực ngọc ngà, con đeo vào cũng sẽ đẹp như một nữ hoàng. Ta còn có hai loại thạch anh, một đen như rượu sánh, một đỏ như rượu pha. Ta có hoàng ngọc vàng rực như mắt hổ, hồng ngọc đỏ như mắt chim câu, ngọc lục bảo xanh như mắt mèo. Ta có bạch thạch cháy rực như ngọn lửa băng kỵ bóng tối, như tâm trạng u sầu của nam nhi. Ta có mã não màu mắt của người đàn bà đã chết. Ta có nguyệt trường thạch thay đổi màu sắc tùy lúc trăng tròn trăng khuyết, đem ra ánh mặt trời sẽ thành trong suốt. Ta có đá sapphire xanh biếc to như quả trứng, xanh như hoa lam[16]. Biển khơi lang thang trong đó, bởi nó che chở đại dương khỏi ánh trăng phiền nhiễu đòi nhuộm lại màu cho sóng. Ta có đá ngọc lục bảo hoàng hôn, lục trụ thạch, cảo mã não, đá dạ lan hương, và ta nguyện cho con tất cả và còn thêm nhiều nữa. Vua xứ Indies vừa cống nạp cho ta bốn chiếc quạt bằng lông con két, vua xứ Numidia tặng ta áo lông đà điểu. Ta có pha lê mà theo luật, không có người đàn ông hay đàn bà nào từng chiêm ngưỡng mà trước đó chưa bị quất cho nhừ tử. Trong chiếc rương khảm xà cừ ta giấu ba viên ngọc lam phi thường. Ai đeo chúng lên trán có thể tưởng tượng ra những thứ không hề có, người đàn ông cầm nó trong tay có thể khiến đàn bà vô sinh. Đây toàn là những bảo bối vô giá. Bảo bối không tiền nào mua được. Nhưng không chỉ có thế. Trong chiếc rương bằng gỗ mun ta có hai chiếc chén bằng hổ phách, trông giống hai trái táo vàng. Khi kẻ địch rót rượu độc vào chúng sẽ biến thành trái táo bạc. Trong chiếc rương khảm hổ phách ta có đôi hài chạm thủy tinh. Ta có áo choàng lấy từ xứ Serica, và vòng tay nạm xích ngọc của thành Euphrates… Con ao ước điều gì hơn thế nữa, Salomé? Con muốn một, ta sẽ cho con ba. Bất kể con đòi hỏi gì, ta sẽ cho con gấp ba lần, chỉ trừ một thứ. Ta sẽ tặng cho con mọi thứ ta có, trừ mạng của y. Ta sẽ cho con tấm áo choàng của quan chủ tế. Ta sẽ tặng con bức rèm của Thánh điện.

NGƯỜI DO THÁI: Ối! Ối!

SALOMÉ: Cho tôi cái đầu của Jokanaan.

HEROD: [Ngồi sụp xuống ngai]. Hãy cho nó thứ nó muốn! Đúng là mẹ nào con nấy! [LÍNH GÁC 1 bước đến. Herodias rút chiếc nhẫn hành hình ra khỏi tay quốc vương và đưa cho tên lính, tên lính đưa cho Đao phủ. Đao phủ có vẻ sợ hãi.] Kẻ nào lấy nhẫn của ta? Tay phải của ta ban nãy còn đeo nhẫn. Kẻ nào uống rượu của ta? Trong ly từng có rượu. Ly ban nãy còn đầy rượu. Có kẻ đã uống trộm! Ôi! Tội ác đã giáng xuống đầu ai đó. [Đao phủ bước xuống hầm chứa nước.] A! Ta đã thề lúc nào vậy? Các bậc quân vương chớ có hứa hẹn. Giữ lời hay không giữ lời đều chỉ mang họa mà thôi.

HERODIAS: Con gái ta được việc lắm.

HEROD: Chắc chắn tai họa sắp giáng xuống rồi.

SALOMÉ: [nhoài người qua bể nước và lắng nghe.] Không một động tĩnh gì. Ta không nghe thấy gì. Người đàn ông này, y không kêu gào ư? A! Nếu ai đó đến lấy mạng ta, ta sẽ gào lên, ta sẽ chống trả, ta sẽ không nhượng bộ… Ra tay đi, Naaman, ra tay ngay, ta ra lệnh cho ngươi…. Không, ta chả nghe thấy gì. Chỉ có sự im lặng, sự im lặng kinh hoàng. À! Cái gì đó vừa rơi xuống đất. Ta nghe tiếng vật gì đó rơi, có phải thanh đao của đao phủ đấy không. Tên nô lệ đang sợ hãi. Y đánh rơi cả đao. Y không dám giết Jokanaan. Tên nô lệ này là kẻ hèn nhát! Gọi bọn lính tráng đến. [Trông thấy NGƯỜI HẦU CỦA HERODIAS, gọi y.] Lại đây, ngươi là bạn của tên đội trưởng quá cố phải không? Vậy hãy nghe đây, vẫn chưa đủ người phải chết đâu. Ra gọi bọn lính gác, bảo chúng xuống kia đem vật ta đã yêu cầu lên, vật mà bệ hạ đã hứa với ta, vật thuộc về ta. [NGƯỜI HẦU thối lui. Salomé quay sang đám quân lính.] Quân sĩ, lại đây. Xuống hầm chứa nước và đem cái đầu của gã đàn ông đến cho ta. [Quân lính thối lui.] Bệ hạ, bệ hạ, hãy ra lệnh cho quan quân của người đem đầu Jokanaan đến cho tôi!

[Cánh tay đen, vạm vỡ của người Đao phủ tiến vào đặt lên bể nước tấm lá chắn bằng bạc mà trên đó là cái đầu của Jokanaan. Salomé chộp lấy. Herod giấu mặt sau áo choàng. Herodias mỉm cười, phe phẩy quạt. NGƯỜI NAZARETH quỳ xuống và cầu nguyện.]

Salome
Minh họa của Aubrey Beardsley trong bản in đầu năm 1894. Hình thuộc phạm vi công cộng.

A! Ngươi không chịu để cho ta hôn vào môi ngươi, Jokanaan. Được lắm! Ta sẽ hôn ngay đây. Ta sẽ cắn nó như người ta cắn vào trái chín. Phải, ta sẽ hôn vào môi ngươi, Jokanaan. Ta đã nói là làm. Ta nói với ngươi chưa? Ta đã nói rồi. À! Ta sẽ hôn ngay đây… Nhưng sao đôi mắt ngươi lại không nhìn vào ta hả Jokanaan? Đôi mắt đáng sợ, đôi mắt chứa đầy thịnh nộ và khinh bỉ của ngươi đã nhắm lại rồi. Sao lại nhắm mắt? Mở mắt ra đi Jokanaan! Jokanaan, mở mắt ra! Sao ngươi không chịu nhìn ta? Phải chăng ngươi sợ ta nên không dám nhìn hả Jokanaan…? Còn cái lưỡi như một con rắn đỏ lòm phun nọc kia, nó không còn ngoe nguẩy ba hoa nữa rồi Jokanaan ạ, cái con rắn cứ mải miết phun nọc vào ta! Lạ lùng quá phải không? Sao con rắn độc ấy không uốn éo nữa? Ngươi không thèm muốn ta, Jokanaan. Ngươi đã ruồng rẫy ta. Ngươi nói dùng những lời xấu xa sỉ nhục ta. Ngươi đối xử với ta như đối xử với một ả đàn bà dâm đãng, một con điếm, trong khi ta là Salomé, con gái Herodias, công nương xứ Judæa! Được lắm, Jokanaan, ta vẫn sống, nhưng ngươi đã chết rồi và cái đầu ngươi thuộc về ta. Ta muốn làm gì với nó thì làm. Ta có thể quẳng đầu ngươi xuống cho chó, ném đầu ngươi lên cho chim. Quẳng xuống đất cho chó gặm, ném trên trời cho chim rỉa… Hỡi ôi, Jokanaan, Jokanaan ơi, ngươi là kẻ duy nhất ta yêu! Ta chán ghét mọi gã đàn ông khác. Trong khi ngươi đẹp đẽ biết bao! Tấm thân ngươi là một chiếc cột ngà đặt trên bệ bạc, là khu vườn của những bông huệ bạc và bồ câu trắng. Tấm thân ngươi là ngọn tháp bạc với chân tháp khảm những phiến ngà. Chẳng có gì trên đời trắng bằng thân ấy. Chẳng có gì trên đời đen bằng tóc ấy. Chẳng có gì trên đời đỏ bằng môi ấy. Giọng ngươi là loại trầm reo rắc mùi thơm lạ lẫm, và khi nhìn thấy ngươi ta nghe thấy một thứ âm nhạc lạ kỳ. A! Thế sao ngươi không thèm nhìn ta, Jokanaan? Ngươi giấu mặt sau đôi bàn tay và những lời nguyền rủa. Ngươi tự che mắt mình bởi ngươi sẽ trông thấy Thượng Đế của ngươi. Phải, ngươi đã nhìn thấy Thượng Đế của ngươi, nhưng còn ta, ngươi đâu đã thấy ta. Nếu chịu nhìn ta hẳn ngươi đã yêu ta. Còn ta, ta đã thấy ngươi, Jokanaan, và ta yêu ngươi. Ôi, ta yêu ngươi biết mấy! Ta yêu ngươi vô cùng, Jokanaan, ta chỉ yêu có mình ngươi… Ta khát vẻ đẹp của ngươi; ta thèm tấm thân ngươi; dẫu là rượu hay là táo thì đều không thể hóa giải cơn thèm khát của ta. Ta phải làm gì đây hả Jokanaan? Con sóng thần hay cơn đại hồng thủy cũng chẳng khỏa lấp nổi dục vọng của ta. Ta là công nương, mà ngươi lại khinh bỉ ta. Ta vẫn còn trinh nguyên, và ngươi đã lấy đi trinh tiết của ta. Ta từng tiết hạnh, nhưng ngươi đốt huyết mạch ta bằng lửa dục… Hỡi ôi! Thế mà ngươi lại không chịu nhìn ta ư Jokanaan? Nếu ngươi nhìn ta ắt ngươi sẽ yêu ta. Phải, ta biết lẽ ra ngươi đã yêu ta, và chỉ bí ẩn của Tình Yêu mới vĩ đại hơn bí ẩn của Cái Chết. Chỉ có Tình Yêu là đáng trọng[17] thôi.

HEROD: Con quỷ. Con gái khanh, nó đích thực một con quỷ. Nó thực sự đã gây tội tày đình. Ta dám chắc đó là tội chống lại một vị Thượng Đế vô định.

HERODIAS: Thiếp ủng hộ hành động của con gái thiếp. Nó giỏi lắm. Thiếp sẽ ở lại đây.

HEROD: [Đứng dậy]. A, nghe người vợ loạn luân nói kìa! Đi! Ta không nán lại nữa. Đi, ta ra lệnh cho khanh. Tai họa thế nào cũng giáng xuống. Manasseh, Issachar, Ozias, tắt đuốc. Ta sẽ không nhìn vào đồ vật, ta không thể chịu nổi vật gì trông thấy ta. Tắt đuốc mau! Giấu trăng đi! Giấu sao đi! Chúng ta phải trốn vào cung điện thôi Herodias. Ta bắt đầu sợ rồi.

[Nô lệ tắt đuốc. Sao trên trời biến mất. Một đám mây đen lớn di chuyển qua và che phủ mặt trăng. Sân khấu rất tối. Quốc vương bắt đầu lên cầu thang.]

TIẾNG SALOMÉ: A! Ta đã hôn được ngươi rồi, Jokanaan. Ta đã hôn được rồi. Sao môi ngươi có vị gì đăng đắng. Mùi vị của máu ư…? Có lẽ là mùi vị của Ái Tình… Người ta vẫn bảo tình yêu có vị đắng… nhưng có sao đâu? Có sao đâu? Ta đã được hôn vào môi ngươi rồi, Jokanaan.

[Ánh trăng chiếu xuống và bao bọc lấy Salomé.]

HEROD: [Quay lại nhìn Salomé.] Giết nó!

[Lính tráng kéo đến, dưới khiên của họ là Salomé quỵ ngã – con gái Herodias, công nương xứ Judæa.]

MÀN HẠ.

Dương Quyển dịch

 

[1] Quốc vương ở đây dịch từ chữ Tetrarch trong tiếng Anh, theo định nghĩa của từ điển Oxford, là người cai trị một trong bốn phần của một quốc gia hoặc một trong bốn tỉnh (gốc từ tiếng Hy Lạp tetra- (bốn) và ankhein (cai trị), tiếng Latin là tertrarches), mà quốc gia ở đây là Đế chế La Mã với Hoàng Đế là Caesar, nên xin tạm dịch là “quốc vương” của một nước chư hầu.

[2] Judæa (Judea) ở đây là một tỉnh của Đế Quốc La Mã, trước là một vương quốc độc lập, được nhắc đến trong kinh Tân Ước.

[3] Jokanaan: John the Baptist/Giăng Báp-tít là một nhà tiên tri du mục sống khổ hạnh, được nhiều học giả cho là người đã rửa tội cho Chúa Jesus, qua đời khoảng năm 31-36 sau Công nguyên.

[4] Cappadocia, nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, từng có thời kỳ là đồng minh rồi trở thành một tỉnh của Đế chế La Mã.

[5] Chỗ này bản tiếng Anh viết là she, tiếng Pháp là elle, tức cô ấy/nàng. Tiếng Anh hay tiếng Pháp đều gắn hình ảnh mặt trăng với nữ tính, vì vậy chỗ này nhân vật Người Hầu có thể đang nói về mặt trăng trên trời, cũng có thể đang nói về Salomé, hoặc nói về một đối tượng nhưng đồng thời ám chỉ đối tượng kia. Tiếng Việt không thể bao quát hết, nên xin dịch tạm là vai Người Hầu nói về mặt trăng.

[6] Pharisee là một nhóm người thuộc cùng đảng phái hoặc tư tưởng thuộc đạo Do Thái trong hội đồng Sanhedrin, theo kinh Tân Ước thì nhóm này có xung đột với John the Baptist và Jesus. Phái này đa phần là thương nhân, được quần chúng tín nhiệm.

[7] Saducee cũng là một đảng phái, hoặc tư tưởng thuộc đạo Do Thái trong hội đồng Sanhendrin. Phái này chống lại phái Pharisee, đa phần là quý tộc, tuy chiếm nhiều ghế hơn nhưng lại ít có tiếng nói hơn phái Pharisee vì không được quần chúng ủng hộ.

[8] Đứa trẻ sơ sinh này chính là Jesus mà John the Baptist là người rửa tội.

[9] Thần Mặt Trăng trong thần thoại La Mã tên là nữ thần Diana, hay trong thần thoại Hy Lạp tên là Artemis. Anh trai nàng là thần Mặt Trời Apollo. Diana/Artemis là biểu tượng của trinh tiết.

[10] Sodom là một thành phố được nhắc đến trong sách Sáng Thế, Kinh Tân Ước và cả Kinh Koran, tuy chưa có bằng chứng xác thực về sự tồn tại của nó. Người Sodom theo Kinh Thánh kể lại là những kẻ dâm ô, quan hệ đồng tính, phạm nhiều tội trái tự nhiên và bị Chúa trừng phạt. Từ sodomize (kê gian, quan hệ tình dục giữa đàn ông) bắt nguồn từ cái tên thành Sodom này.

[11] Babylon: Một thành phố rất thịnh vượng giàu có nhưng dân cư trụy lạc hư hỏng, về sau phải hứng chịu cơn thịnh nộ của Chúa. Trong tiếng Do Thái gọi là “Babel” nghĩa là lộn xộn.

[12] Xứ Moab ngày xưa thường có xung đột với Israel (theo kinh Do Thái). Quặng chì đỏ còn có tên quen thuộc là chu sa.

[13] Một dược: Myrrh, một loại cây được chiết tinh dầu làm nước hoa. Chữ “thơm” do người dịch thêm vào.

[14] Bản tiếng Anh: dove of all doves (chim bồ câu của những con chim bồ câu).

[15] Văn bản gốc tiếng Anh là Messias – tiếng Do Thái là “người được xức dầu”, chỉ một nghi thức thánh hiến (tiếng Anh là consecration – mà người nhận được nghi thức đó sẽ hiến mình phò tá cho mục đích tôn giáo nào đó), cụ thể với từ Messiah là người được Chúa lựa chọn để dẫn đường và cứu độ.

[16] Hoa lam (tiếng Anh là blue flower): Không biết tác giả nói cụ thể loài hoa nào, nhưng trong tự nhiên những loài hoa màu xanh lam thuần và đậm như đá sapphire hầu như không có, đa phần các loài hoa có sắc lam thường nhạt màu hoặc hơi ngả tím. Có lẽ ám chỉ sự quý hiếm.

[17] Chỗ này tiếng Anh viết “Love only should one consider”, thì “consider” ở đây theo người dịch thiên về suy tính, quan tâm… Bản tiếng Pháp viết “Il ne faut regarder que l’amour” dùng từ “regarder” lại thiên về nghĩa nhìn ngắm đơn thuần. Xin phép hợp cả hai nghĩa đó lại thành “chỉ nên nhìn ngắm, để tâm đến tình yêu” và dịch thoát thành câu nói trên.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s