Một năm đọc sách: 2019 – Những cuốn sách khiến hoãn tự sát

Emil Cioran từng nói rằng một cuốn sách là một lần tự sát bị hoãn lại. Một cuốn sách như thế nào sẽ khiến tôi hoãn ý định tự sát (nếu có) của mình lại? Là cuốn sách buộc tôi phải tìm kiếm lời giải nào đó hay xác nhận rõ ràng một điều gì đó? Tôi không hiểu và không tin Cioran lắm vì bản tính tôi vốn yêu đời còn Cioran ông ấy lại suốt ngày viết về tuyệt vọng và chán sống trong khi cuối cùng lại sống thọ hơn cả ông ngoại tôi, một con người tuyệt đối yêu đời khác. Thôi thì nếu bừa hiểu theo nghĩa đen rằng những cuốn sách dở chỉ khiến mình muốn mau chóng tự sát, sau đây sẽ là những cuốn sách của năm 2019 đã khiến tôi muốn hoãn việc kết liễu đời mình lại hihi.

A Book of Memories – Péter Nádas

71iqEHLKl-L.jpg

Cuốn sách của nhà văn Hungary Peter Nadas có rất nhiều thứ dễ gây kiệt sức: một bối cảnh châu Âu điêu tàn quanh chiến tranh thế giới thứ hai; kết cấu 3 tuyến truyện (tuyến thứ 2 còn là một tiểu thuyết mà nhân vật chính của tuyến đầu tiên viết nên); rất nhiều sex (cả dị tính lẫn đồng tính); những nhân vật chỉ chực nhìn thấy một nhánh dây leo hay ngửi hương trà là tuôn ra hàng dòng ý thức dài miên viễn (Proust alert!)… Tất cả vần vũ trong hơn 700 trang sách, thành một đám mây đen mịt mù dễ làm nản chí bất cứ ai đọc nó.

Thế nhưng may sao, giữa rất nhiều sự ảm đạm ấy thì điều khiến tôi mê mẩn ở A book of memories lại là cách mà Nadas miêu tả tình yêu, sự ghen tuông và bội phản giữa những con người. Những xúc cảm, những cú chạm, những lần ái ân đã được miêu tả hết mực chân thực và gợi tình, bởi thế mà đây vừa là cuốn sách u ám bậc nhất, đồng thời cũng là cuốn sách lãng mạn bậc nhất. Nếu như ý đồ của Nadas là đặt sự nồng nàn như một đối trọng của những bạo lực hữu hình và cả vô hình của một thời đại thì quả thật ông đã rất thành công.

 

The Gospel According to Jesus Christ – Jose Saramago

download (3).jpg

 

Kinh thánh Tân Ước của đạo Cơ Đốc có 4 sách chính, lần lượt là Phúc Âm theo thánh Mác-Cô; Luca; Mat-thêu và Gio-An. Đây đều là những văn bản kể về cuộc đời của Chúa Jesus (tức Chúa Con) theo ngôi thứ ba. Bằng cách đặt tựa cho quyển sách là “Phúc Âm theo Chúa Jesus”, Jose Saramago không giấu tham vọng của mình là kể câu chuyện của nhân vật đặc biệt này theo góc nhìn trực diện và trần trụi nhất – góc nhìn của chính Chúa Con. Đầy rẫy trong cuốn sách này là những nhỡn ảnh có thể khiến bất cứ tín đồ Công Giáo nào phải sôi máu, tỉ dụ như cảnh Jesus trẻ trai đi theo quỷ, suýt ái thú với một con cừu, có tình cảm với bà Maria Madalena… và đặc biệt là màn “lật kèo” rất sốc với Đức Chúa Cha qua một âm bản của câu kinh thánh trứ danh “Lạy Cha xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm”.

Phúc Âm theo chúa Jesus không chỉ thể hiện rõ những quan điểm của Saramago – vốn là một người vô thần – về những mặt trái của Thiên Chúa Giáo từ thuở xa xưa tới tận ngày nay, đây còn là một cuốn sách được viết bằng thứ văn chương vô cùng khoáng đạt và đẹp đẽ. Cuốn sách còn giúp tôi hiểu rõ về việc người ta có thể dùng nghệ thuật để đặt câu hỏi cho lịch sử/văn hóa/tôn giáo nói chung, và điều này khác biệt ra sao so với việc viết ra những câu chuyện tôn giáo giật gân ba xu để bề hốt bạc trên khắp thế giới hihi.

 

V, The Crying Lot of 49 – Thomas Pynchon

x510.jpg

Đặc sản chung trong 2 cuốn sách của Thomas Pynchon là những nhân vật hoang tưởng, luôn nghĩ mình mắc kẹt trong một kế hoạch hoang đường vĩ đại nào đó, để rồi nhìn đâu cũng chỉ thấy âm mưu và biểu tượng (trong cuốn V là biểu tượng chữ V còn trong The Crying lot of 49 là biểu tượng chiếc kèn câm của hội Trystero). Có thể những concept mà Pynchon đưa ra là vô lý nhưng cách triển khai của ông lại hết sức thuyết phục =)) Bằng những trường đoạn bí ẩn chồng chất đan xen với giễu nhại, Pynchon không ít lần khiến một người luôn vô tư yêu đời như tôi cũng phải lờ mờ tự vấn về thế giới xung quanh mình.

 

Satanic Verses – Salman Rushdie

download (1).jpg

Lại là một cuốn sách báng bổ tôn giáo khác, nhưng đối tượng Hồi Giáo lần này hung hãn hơn rất nhiều nên Salman Rushdie ngay lập tức bị áp lệnh truy sát thay vì chỉ phải chuyển nhà như Saramago. Ngắn gọn về Những vần thơ của quỷ Satan thì đây là quyển sách quá hay, quá sức điêu luyện, ảo diệu và tràn đầy sức sống.

Trong năm qua tôi cũng đọc một cuốn gần đây của Rushdie là Two Years Eight Months and Twenty-Eight Nights nhưng có lẽ quyển này Rushdie viết khi đã già nên chỉ còn điêu luyện, ảo diệu… chứ hay thì chẳng chút nào.

 

The Pine Islands – Marion Poschmann

download.jpg

The pine islands là quyển sách đã lọt vào chung khảo của giải Man Booker Quốc tế năm 2019. Sách kể về chàng Gilbert Silvester một hôm nằm mơ thấy vợ ngoại tình, vì quá chán nản nên chàng quyết định đến Nhật Bản để du lịch. Rất may mắn là ở Nhật chàng không gặp phải mưa cá hay mèo đen biết nói hay mấy chị em gái xinh đẹp nhưng thích quan hệ tình dục theo lối siêu hình… thay vào đó thì chàng nhặt được một quyển Cẩm nang du lịch của đại thi hào Basho và quyết định theo bước chân của Basho để tìm đến ngắm cảnh trăng lên trên vùng đảo thông Matsushima.

Bên cạnh ít trang thì tôi cũng thích quyển này ở cách tác giả tạo ra sự tương phản: từ hai nhân vật chính (một anh người Đức cầm trong tay quyển cẩm nang du lịch để kiếm tìm khởi đầu mới và một anh người Nhật mang theo Cẩm nang tự sát để đi tìm kết thúc) cho tới cách viết (lúc hài hước, lúc lại vừa đủ tinh tế u sầu). Ngoài ra thì tôi cũng đồng ý với sách rằng việc hiểu thơ ca cũng giống như việc đối diện với nỗi đau đớn: tốt nhất cứ để chúng ngấm qua mình chứ chả nên tác động vào chi cho đau đầu hihi.

 

The Summer Book – Tove Jansson

51SNsKpjmVL._SX330_BO1,204,203,200_.jpg

Sau rất nhiều cuốn sách báng bổ, hoang tưởng, tối tăm… thì đây chính là một liều thuốc giải độc dịu êm. Hai nhân vật chính trong cuốn sách không chỉ dành riêng cho thiếu nhi này chỉ đơn giản là hai bà cháu đến nghỉ hè trên một hòn đảo nhỏ. Tuy vậy thì đừng nghĩ rằng họ được viết theo motif bé gái hư đốn dần dần ngoan hơn về cuối truyện hay bà lão chai sạn sắp sửa được cảm hóa, cả hai đều được viết sinh động và độc đáo hơn rất nhiều. Một điều khiến tôi càng yêu mến The summer book hơn là cách Tove Jansson phủ một lớp bụi thần tiên của vùng Scandinavia lên khắp cuốn sách, khiến tôi luôn có cảm giác rằng ở bất cứ ngóc ngách nào trên hòn đảo bé nhỏ ấy đều có thể xuất hiện một nàng tiên hay một chú Moomin béo tròn.

Ngoài những cuốn sách kể trên thì còn một vài cuốn rất hay khác mà tôi cũng muốn nhắc tới sau đây. Không hẳn đây là những cuốn kém hay hơn, đơn giản chỉ là vì tôi chẳng nhớ gì để nói hoặc vẫn nhớ nhưng chẳng biết nói gì hihi:

 

The Remains of the Day – Kazuo Ishiguro

My Brilliant Friend – Elena Ferrante

The Line of Beauty – Alan Hollinghurst

Monsieur Pain – Roberto Bolaño

On Earth We’re Briefly Gorgeous – Ocean Vương

Autobiography of Red – Anne Carson

Thăm lại Brideshead – Evelyn Waugh

The Lost Books of the Odyssey – Zachary Manson

 

Huy Nguyễn

2 thoughts on “Một năm đọc sách: 2019 – Những cuốn sách khiến hoãn tự sát

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s