Mishima Yukio, Kịch Noh hiện đại

(Bài viết thuộc Zzz Review số 5, 20-4-2019)

Một phần quan trọng trong văn nghiệp của Mishima Yukio (1925-1970) là các vở kịch Noh hiện đại, những vở được ông “cải biên” từ một số vở nổi tiếng trong kho tàng kịch Noh truyền thống Nhật Bản.

Phu nhân Aoi được cải biên từ vở Aoi no Ue, mô tả cơn ghen độc nhất vô nhị của cựu Thái tử phi Rokujō, nhân tình của Genji – nhân vật chính trong tiểu thuyết bất hủ Genji Monogatari (“Nguyên thị vật ngữ”) của Murasaki Shikibu. Ghen lồng lộn vì bị Genji hắt hủi, nàng ta xuất hồn (giữa khi đang sống) để hãm hại Phu nhân Aoi, vợ của Genji mà chàng cưới từ khi rất trẻ. Linh hồn Rokujō chiếm đoạt thể xác Aoi khiến nàng mất mạng. Trong vở Noh truyền thống, nhân vật Aoi không xuất hiện trên sân khấu; thế chỗ cho nàng là một chiếc kimono không người mặc.

Đạo Thành tự (Dōjōji) là một vở Noh truyền thống nổi tiếng khác. Đạo Thành tự là một ngôi chùa ở tỉnh Kii. Chùa có một chiếc chuông gắn liền với một giai thoại khác thường. Vì lý do nào chẳng rõ, không phụ nữ nào được phép có mặt tại chùa khi nghi lễ được cử hành. Nhưng một ngày nọ có một vũ nữ đến cầu xin được biểu diễn trong chùa. Bằng điệu múa đầy mê hoặc, nàng thôi miên những người có mặt và rồi, chầm chậm lại gần chuông, nàng nện chuông thật mạnh, đứng dưới chuông mà giậm cho đến khi chuông rơi xuống đất. Chỉ đến khi đó mọi người mới sực tỉnh; nhận thấy sự tình, họ vội vàng chạy đi tìm sư trụ trì cầu cứu. Sư trụ trì la mắng đám gia nhân và kể họ nghe chuyện chiếc chuông.

Nhiều năm trước, có một nhà sư từ phương Bắc hằng năm vân du tới chùa Kumano, thường tá túc tại nhà một quản gia. Con gái quản gia đem lòng yêu nhà sư, và người quản gia có lần nói với cô rằng khi cô lớn ông sẽ gả cô làm vợ nhà sư. Không nhận ra đó chỉ là một câu đùa, một năm kia cô gái đòi nhà sư phải lấy cô. Hiểu rằng mình vô phương từ chối, nhà sư trốn khỏi nhà người quản gia, vượt con sông tràn lũ tới chùa Dōjōji xin trú ẩn, người ta liền giấu ông vào dưới chiếc chuông. Cô gái đuổi theo ông nhưng không vượt được sông. Đùng đùng cuồng nộ, cô biến thành một con rắn khổng lồ bơi tới chùa, quấn quanh chuông. Chuông liền nóng rẫy lên khiến nhà sư đang núp bên trong bị chết thiêu. Nghe đoạn, đám gia nhân lật đật tiến hành nghi lễ trừ tà. Khó khăn lắm họ mới dựng chuông lên được, và con quỷ – con rắn khổng lồ năm xưa – từ dưới chuông phóng ra, nhảy xuống sông mất dạng trong sóng nước.

Đạo Thành tự là vở kịch Noh duy nhất mà trên sân khấu có bài trí một vật thể có thực: một chiếc chuông.

Mishima đã “cải biên” một cách tài tình hai vở kịch Noh truyền thống nổi tiếng, đặt chúng vào bối cảnh thế kỷ hai mươi, với ít nhiều thay đổi trong thành phần nhân vật, cốt truyện. Hạt nhân hay mô-típ chủ đạo của câu chuyện, cũng như cốt cách và phong vị của kịch Noh truyền thống hầu như vẫn nguyên vẹn, và đồng thời đấy là kịch của thời nay, rộng mở cho những phương pháp biểu đạt khoáng đạt, phóng túng nhất của sân khấu hiện đại.

Cả Phu nhân Aoi lẫn Đạo Thành tự đều là câu chuyện về những tình yêu mãnh liệt, gần với điên rồ. Nếu phim của Kurosawa Akira và Mizoguchi Kenji có thể coi như “bè cao” còn phim của Ozu Yasujiro và Naruse Mikio là “bè trầm” của điện ảnh Nhật, thì Mishima hẳn có thể coi là bè cao của văn chương Nhật, đối lập và bổ sung cho bè trầm mà tiêu biểu là Kawabata. Những đam mê hung bạo trong hai vở kịch Noh hiện đại này tiêu biểu cho “bè cao” đó. Từ những cảm xúc cực đại này cho tới cái chết tự nguyện rùng rợn trong nghiêm cẩn và yêu thương ở Ưu quốc và hành vi đốt đền vừa điên rồ vừa tỉnh lạnh trong Kim Các tự chỉ có một bước.

Bản dịch này dựa theo bản tiếng Anh của Donald Keene trong cuốn Five modern Noh plays, có tham khảo nguyên tác tiếng Nhật và bản tiếng Pháp Cinq nô modernes của Marguerite Yourcenar và Jun Shiragi.

– Trần Tiễn Cao Đăng dịch và giới thiệu

 

Phu nhân Aoi

 

Nhân vật
Rokujō Yasuko
Wakabayashi Hikaru
Aoi
Nữ y tá

 

Một phòng bệnh viện. Đêm khuya. Bên phải sân khấu là một cửa sổ to kéo kín rèm. Phía hậu, một chiếc giường trên đó AOI đang ngủ. Bên trái, một cánh cửa.

HIKARU (Vào, được Y TÁ dẫn đường. Anh mặc áo mưa và xách va li. Anh là một thanh niên tuấn tú khác thường. Anh nói nhỏ): Cô ấy ngủ kỹ ghê.

Y TÁ: Vâng, bà ấy ngủ say.

HIKARU: Nếu tôi nói giọng bình thường thì cô ấy vẫn không thức giấc chứ?

Y TÁ: Ông nói to hơn một tí cũng được. Thuốc đang phát huy tác dụng.

HIKARU (nhìn chăm chú xuống gương mặt AOI): Khi ngủ nàng trông thanh thản yên bình làm sao.

Y TÁ: Lúc này thì mặt bà ấy kể cũng thanh thản yên bình.

HIKARU: Lúc này?

Y TÁ: Vâng, nhưng khuya hơn nữa thì…

HIKARU: Cô ấy đau ư?

Y TÁ: Đau khủng khiếp.

HIKARU: Hm. (đọc bảng ghi nơi chân giường) “Wakabayashi Aoi. Nhập viện lúc 9 giờ tối hôm ngày 12.”… Không biết có chỗ nào tôi có thể ngủ lại đêm nay không.

Y TÁ (chỉ về phía cuối phòng, bên trái): Mời ông nghỉ lại phòng kế bên.

HIKARU: Có chăn đệm các thứ không?

Y TÁ: Thưa có. Ông có muốn đi nằm bây giờ không?

HIKARU: Không. Tôi thức thêm một chút. (Anh ngồi xuống ghế, châm điếu thuốc)… Chẳng là tôi đang trên đường thì được biết cô ấy bệnh. Họ nói không có gì nghiêm trọng, nhưng cũng phải nhập viện. Nhưng một khi người ta phải nhập viện thì ắt là nghiêm trọng rồi, phải không?

Y TÁ: Vợ ông có thường bị đột quỵ như thế này không?

HIKARU: Đây không phải lần đầu tiên. Nhưng chuyến công tác lần này quan trọng lắm. Sáng nay tôi cố xử lý cho xong việc rồi tức tốc lao về càng nhanh càng tốt. Ở xa cô ấy tôi chỉ càng thêm lo thôi.

Y TÁ: Hẳn rồi.

(Điện thoại trên bàn reng khẽ.)

HIKARU (nhấc ống nghe lên tai): Tôi chẳng nghe thấy gì hết.

Y TÁ: Ban đêm giờ này nó thường reo như vậy.

HIKARU: Chắc hư rồi. Nhưng trong phòng bệnh viện sao lại có điện thoại làm gì?

Y TÁ: Phòng nào trong bệnh viện này cũng có điện thoại.

HIKARU: Ai lại cần gọi điện thoại cho người ốm chứ?

Y TÁ: Là để bệnh nhân dùng. Không có đủ y tá để đi khắp các phòng, thế nên chúng tôi yêu cầu bệnh nhân gọi y tá qua đường nội bộ trong trường hợp khẩn cấp. Hoặc là, giả sử bệnh nhân muốn đọc sách, người đó có thể tự mình gọi cho hiệu sách. Đấy là đường dây ngoài. Chúng tôi có tổng đài viên làm việc ba ca, hai tư trên hai tư để đảm trách đường dây ngoài. Dĩ nhiên, khi bệnh nhân cần yên tĩnh tuyệt đối thì không nhận bất kỳ cuộc gọi nào.

HIKARU: Vợ tôi thì không yên tĩnh tuyệt đối sao?

Y TÁ: Hễ đã ngủ say là bà ấy quăng quật rất dữ. Bà ấy vung hai tay lên, rên rỉ, lật mình từ bên này sang bên nọ. Không thể nói bà ấy yên tĩnh tuyệt đối đâu.

HIKARU (nổi giận): Trong bệnh viện này…

Y TÁ: Trong bệnh viện này chúng tôi không chịu trách nhiệm về giấc mơ của bệnh nhân.

(Ngừng. Y TÁ tỏ vẻ bồn chồn.)

HIKARU: Có chuyện gì mà cô cứ nhấp nhổm bồn chồn vậy?

Y TÁ: Không nhất thiết là vì em bị ông thu hút.

HIKARU (bất giác phá lên cười): Cái bệnh viện này cứ như mỗi phút một quái lạ hơn.

Y TÁ: Một nam nhi đẹp trai làm sao. Thật cứ như chàng Genji Hikaru vậy. Nhưng đào tạo y tá ở bệnh viện này nghiêm ngặt kinh khủng. Tụi em đứa nào cũng đều trải qua điều trị tâm phân học, các phức cảm tính dục của tụi em được giải phóng hết cả. (Cô giang rộng hai tay). Hết cả ! Mọi thứ đều được bố trí sao cho tụi em cần là có thể thỏa mãn đòi hỏi của mình. Giám đốc bệnh viện và mấy bác sĩ trẻ rất chi lão luyện trong việc này. Bất cứ khi nào cần, họ cho thuốc theo kê đơn, thứ thuốc được gọi tên là sex. Tụi em chả bao giờ gặp rắc rối gì với nhau hết.

HIKARU (rất ấn tượng): Thật không đó?

Y TÁ: Thành ra tụi em đây chẳng cần phải tiến hành phân tích đặc biệt gì cũng thấy rõ mười mươi một điều rằng các giấc mơ của bà nhà ta thảy đều nảy sinh từ phức cảm tính dục. Ông không phải lo gì đâu. Bà ấy chỉ cần được phân tích nhằm giải thoát bà khỏi các phức cảm. Đầu tiên bệnh viện sẽ áp dụng liệu pháp ngủ với bà ấy.

HIKARU: Ý cô là vợ tôi, với cái liệu pháp ngủ này…

Y TÁ (vẫn bồn chồn): Bởi vậy mà em không thể có xíu xiu nào cái người ta gọi là “hiểu cho” người bệnh hay là, nói xin ông thứ lỗi, cho gia đình của người bệnh hay khách thăm bệnh. Ông không đồng ý sao? Mỗi một người trong số ấy đều là một bóng ma của một libido. Kể cả vị khách thăm kỳ lạ đêm nào cũng tới đây nữa…

HIKARU: Đêm nào cũng tới? Tới đây? Một khách thăm?

Y TÁ: Ô… trót nói mất rồi. Chuyện ấy đêm nào cũng diễn ra, ngay từ khi vợ ông nhập viện. Và lần nào cũng rất khuya, tầm giờ này, bởi trước giờ ấy thì khách không rảnh được. Em bị cấm ngặt không được nhắc chuyện ấy, ui chao…

HIKARU: Khách này là ai, đàn ông à?

Y TÁ: Ông cứ an tâm đi, đấy là một bà trung niên, rất đẹp… Bà ấy sắp tới bây giờ đây. Khi bà ấy đến em luôn luôn tận dụng lúc bà ấy ở thăm để ra ngoài nghỉ ngơi tí chút. Em không biết tại sao, nhưng cứ hễ gần bà ấy là em cứ thấy mình chán ngán ủ ê sao đó.

HIKARU: Bà ta như thế nào vậy?

Y TÁ: Một bà ăn vận rất có phong cách… Đại tư sản, bà ấy gây ấn tượng như vậy… Ông biết đó, kể cũng lạ, chính là ở các gia đình tư sản ta mới gặp những ca ức chế tính dục nặng nề nhất… Bà ấy sắp tới rồi đấy. (Cô đi về phía cửa sổ bên phải, vén rèm)… Nhìn kia. Chẳng còn nhà nào sáng đèn. Ta chỉ thấy mỗi đường viền rõ nét của hai ngọn đèn đường. Đây là giờ của yêu đương. Của yêu đương, của chiến đấu, của thù hận. Khi trận đánh ban ngày chấm dứt, cuộc chiến ban đêm bắt đầu. Cuộc chiến tàn khốc hơn, man rợ hơn. Kèn đêm báo hiệu mở màn cuộc chiến giờ đang rúc lên rồi. Một người đàn bà đổ máu, chết, rồi sống lại, hoài hoài không dứt. Và luôn luôn, trước khi sống được, phải chết một lần. Những đàn ông đàn bà đang đánh nhau kia treo lên vũ khí dải băng tang. Cờ nào cũng trắng muốt. Song cờ ấy bị giẫm đạp, nhàu nhĩ, đôi khi vấy máu. Người đánh trống đang vỗ trống. Trống của con tim. Trống của danh dự và hổ nhục… Họ thở mới nhẹ làm sao, những người sắp chết kia. Những người ấy, những vết thương của họ, những vết tử thương hoác miệng, họ trơ tráo phô ra mà đi đến cái chết. Một số người đi đến cái chết mà mặt vùi trong đống bầy hầy. Ô nhục là món huân chương họ mang. Nhìn kìa. Chẳng lạ rằng ta không thấy ánh đèn nào. Nằm trước mắt ta kia, hàng nối hàng ngút mắt, không phải những căn nhà mà là những nấm mộ. Ánh trăng sẽ chẳng bao giờ lấp lánh trên những tảng granit đó, những nấm mộ mưng mủ, thối hoăng đó.

… So với chúng thì chúng em đây thật những thiên thần. Chúng em cao vời vượt trên thế giới tình yêu, vượt trên giờ của tình yêu. Tất cả những gì chúng em làm, mà cũng chỉ họa hoằn thôi, là tạo ra trên giường một thay đổi hóa học. Dù cho có bao nhiêu bệnh viện như thế này trên thế giới cũng không đủ. Giám đốc luôn luôn nói vậy…

Ô, tới rồi. Tới rồi! Luôn luôn là trên chiếc xe ấy. Chiếc xe to màu bạc. Nó sẽ lao vút vào đây như trên đôi cánh, và đỗ xịch gọn gàng ngay trước bệnh viện. Nhìn kìa! (Hikaru đi về phía cửa sổ). Giờ nó đang chạy qua cây cầu cạn. Lần nào nó cũng tới qua đường đó. Kìa, ông thấy chưa, nó đang đánh một đường vòng dài… Ồ, nó tới đây rồi, trước cửa bệnh viện, nhanh đến không ngờ. Cửa xe đã mở. Em phải cáo lui đây. Chúc ngủ ngon.

(Cô tất tả ra khỏi phòng qua cửa bên trái. Lặng. Điện thoại reo một tiếng nhỏ, nghèn nghẹt. Lặng. Từ cửa bên trái xuất hiện bóng ma sống của ROKUJŌ YASUKO. Bà mặc y phục Nhật rất lộng lẫy. Bà mang găng tay đen.)

HIKARU: Ô, bà Rokujō.

BÀ ROKUJŌ: … Hikaru, đã lâu lắm rồi.

HIKARU: Vậy ra vị khách thăm lúc nửa đêm kia là bà.

BÀ ROKUJŌ: Ai cho anh hay chuyện đó?

HIKARU: …

BÀ ROKUJŌ: Chắc cô y tá kia chớ gì. Cái ả lắm mồm… Em tới đây không phải để thăm người bệnh. Em tới để đưa hoa, đêm nào cũng vậy, thay mặt cho anh, kể từ khi em được biết anh đi vắng.

HIKARU: Hoa?

BÀ ROKUJŌ (xòe hai tay ra): Trong tay em chẳng có gì phải không. Hoa của em vô hình. Hoa của nỗi đau, chúng là như thế. (Bà làm bộ cắm hoa nơi gối Aoi nằm). Những búp nụ em cắm bên gối cô ta sẽ nở thành những đóa màu tro. Nhiều cái gai khủng khiếp ẩn dưới lá. Và bản thân hoa bốc ra một mùi kinh khiếp lan khắp phòng. Nhìn xem, vẻ bình an rút sạch khỏi mặt bệnh nhân; cặp má run lên và đầy kinh hãi. (Bà chìa hai bàn tay đeo găng phía trên mặt Aoi). Aoi giờ đang mơ thấy mặt mình trông thật rùng rợn. Khuôn mặt mà mỗi lần soi gương cô ta đều nghĩ là đẹp đẽ giờ đang biến thành một mớ những nếp nhăn, cô ta đang mơ vậy đó. Nếu giờ em chạm nhẹ tay vào họng cô ta (bà chạm tay vào họng người ốm) Aoi sẽ mơ thấy mình bị siết cổ. Máu dồn lên mặt cô ta, hơi thở tắc nghẹt, tay chân cô ta quằn quại giãy chết…

HIKARU (phẫn nộ gạt tay Yasuko sang một bên): Bà đang làm gì Aoi vậy?

BÀ ROKUJŌ (Bà rời đi chỗ khác. Nói nhỏ nhẹ, từ cách một quãng): Em đang cố làm cô ta phải khổ sở.

HIKARU: Xin lỗi, nhưng Aoi là vợ tôi, tôi không cho phép bà quấy nhiễu cô ấy nữa đâu. Làm ơn đi đi cho.

BÀ ROKUJŌ (Càng nhỏ nhẹ hơn): Em không đi đâu.

HIKARU: Bà…

BÀ ROKUJŌ (Lại gần, nhẹ nhàng nắm tay Hikaru): Đêm nay em tới là để gặp anh.

HIKARU (Giằng tay ra): Tay bà lạnh như băng.

BÀ ROKUJŌ: Có gì lạ. Trong ấy không có máu.

HIKARU: Đôi găng tay của bà…

BÀ ROKUJŌ: Nếu anh không thích đôi găng, em sẽ bỏ ra. Chẳng có gì đơn giản hơn. (Bà vừa tháo găng tay vừa đi ngang qua phòng, đặt đôi găng cạnh chiếc điện thoại)… Dù sao đi nữa, em có việc, việc quan trọng, mà em phải làm cho dứt. Chính vì vậy mà em phải cất công đi ngần ấy đường – chớ nghĩ rằng đấy không phải việc gì bất tiện – giữa đêm hôm khuya khoắt. Đêm hôm khuya khoắt… (Bà nhìn đồng hồ tay). Đã quá một giờ. Đêm chẳng giống như ngày, thân thể được tự do. Mọi thứ, người cũng như vật, đều ngủ. Bức tường này, cái tủ này, khung cửa sổ này, cánh cửa này, tất cả đều say ngủ. Và trong khi ngủ chúng đầy những vết nứt những khe hở. Đi qua đó chẳng khó gì. Khi ta đi qua một bức tường, bức tường chẳng hề hay biết. Theo anh đêm là gì? Đêm là khi mọi thứ giao hòa. Ban ngày ánh sáng và bóng tối đánh nhau, nhưng khi đêm xuống đêm ở trong nhà tay trong tay với đêm ở ngoài nhà. Chúng cùng là một. Không khí ban đêm cũng đồng mưu. Thù ghét cùng yêu thương. Nỗi đau cùng niềm vui. Mọi thứ tay trong tay trong không khí ban đêm. Em tin chắc kẻ giết người trong bóng tối nặng lòng luyến ái người đàn bà y đã giết. (Cười to). Gì vậy? Sao anh nhìn em chằm chằm vậy? Thấy em trở nên bà lão như thế này chắc anh sửng sốt lắm hả.

HIKARU: Hình như bà đã thề suốt đời cũng không bao giờ gặp tôi nữa.

BÀ ROKUJŌ: Lúc em thề như vậy anh vui lắm lắm. Thế rồi anh cưới Aoi. (Bà quay ngoắt một cách dữ tợn về phía Aoi đang ngủ). Cái ả đàn bà đau yếu bệnh tật này! (với vẻ trống vắng) Từ đó trở đi với em đêm nào cũng là đêm không ngủ. Kể cả khi nhắm mắt em cũng không ngủ. Từ đó trở đi em không một lần chợp mắt.

HIKARU: Bà tới đây để được tôi thương hại phải không?

BÀ ROKUJŌ: Thật tình em không biết tại sao em tới. Khi em cảm thấy muốn giết anh, ắt em là đang nghĩ hẳn mình muốn được anh rủ lòng thương khi đã chết. Và em ở đó, cùng một lúc, giữa hàng bao nhiêu cảm xúc đủ loại. Em đang có mặt cùng một lúc giữa hàng bao nhiêu hiện tồn khác nhau ấy, thì ở đây có gì lạ?

HIKARU: Tôi chả hiểu bà đang nói gì.

BÀ ROKUJŌ (ngước mặt về phía anh): Hôn em đi.

HIKARU: Làm ơn thôi đi.

BÀ ROKUJŌ: Đôi mày đẹp của anh, đôi mắt trong veo đến đáng sợ của anh, cái mũi lạnh lùng của anh, đôi…

HIKARU: Làm ơn thôi đi.

BÀ ROKUJŌ: … đôi môi của anh. (Bà hôn phớt anh).

HIKARU (nhảy lùi lại): Tôi đã bảo làm ơn thôi đi mà.

BÀ ROKUJŌ: Lần đầu em hôn anh cũng vậy, anh rụt người lại như con hoẵng, như bây giờ vậy.

HIKARU: Phải, tôi đã rụt người lại. Lúc ấy tôi chẳng yêu tha thiết gì bà. Tôi chỉ có mỗi một sự hiếu kỳ trẻ nít. Bà lợi dụng nó. Tôi cho rằng giờ bà đã học được hình phạt một người đàn bà phải chịu vì đã lợi dụng sự hiếu kỳ của một người đàn ông.

BÀ ROKUJŌ: Lúc ấy anh tuyệt nhiên không yêu. Anh săm soi nghiên cứu em. Ít nhất đó là ý định của anh, phải không? Dễ thương làm sao chứ! Em hy vọng anh luôn luôn như thế.

HIKARU: Tôi không còn là trẻ nít nữa. Giờ tôi là chủ gia đình. Bà không biết xấu hổ sao? Người đang ngủ cạnh bà kia là vợ tôi đó.

BÀ ROKUJŌ: Mục đích duy nhất của em khi tới đây là để làm việc của mình. Em chả có gì phải xấu hổ.

HIKARU: Bà thì có việc gì chớ?

BÀ ROKUJŌ: Làm sao để được anh yêu.

HIKARU: Đầu óc bà có bình thường không vậy, bà Rokuj­­ō?

BÀ ROKUJŌ: Tên em là Yasuko.

HIKARU: Tôi không có nghĩa vụ gọi bà bằng tên riêng.

BÀ ROKUJŌ: (Bỗng quỳ xuống, choàng tay ôm hai đầu gối Hikaru, dụi má vào). Em xin anh, đừng lạnh lùng với em như vậy.

HIKARU: Đây là lần đầu tiên tôi thấy bà mất hết lòng kiêu hãnh đến vậy. (với chính mình) Thật kỳ quái quá. Cảm giác như đang ôm mình đó chẳng phải một con người, thế nhưng mình không nhúc nhích được chân.

BÀ ROKUJŌ: Ngay từ đầu em đã không có chút lòng kiêu hãnh nào rồi.

HIKARU: Đáng lẽ bà thú nhận điều đó sớm hơn mới phải. Biết đâu mọi chuyện có thể kéo dài lâu hơn đôi chút.

BÀ ROKUJŌ: Không nhận ra điều đó là lỗi ở anh. Anh không biết được rằng mắt em từ bấy đến nay đã mất hết lòng kiêu hãnh hay sao? Dấu hiệu rõ nhất rằng một người đàn bà đã mất lòng kiêu hãnh là khi cô ta ăn nói kiêu kỳ. Một người đàn bà muốn làm bà hoàng bởi một bà hoàng có nhiều lòng kiêu hãnh để mất hơn cả… A, đầu gối của anh – đầu gối của anh như một chiếc gối cứng đờ, lạnh ngắt.

HIKARU: Yasuko…

BÀ ROKUJŌ: Em có thể ngủ trên chiếc gối này. Một chiếc gối cứng đờ, lạnh ngắt sẽ không bao giờ ấm lên… Gối của em hễ đầu em chạm tới là trở nên nóng rẫy, và suốt đêm đầu em cứ phải tránh sức nóng của gối mà dịch ra ngoài lạnh. Một người có khả năng đi bộ chân trần trên cát sa mạc nóng bỏng e cũng không thể giẫm chân lên gối của em.

HIKARU (có phần dịu dàng hơn): Làm ơn cẩn thận. Mỗi khi lòng thương hại của tôi trỗi dậy thì tôi là người đàn ông yếu mềm lắm đó.

BÀ ROKUJŌ: Giờ em hiểu rồi! Anh cưới Aoi cũng là do thương hại.

HIKARU (đẩy Yasuko sang bên): Chớ vội vàng kết luận gì như vậy. (Anh ngồi trên ghế, Yasuko vẫn bám chặt lấy hai chân anh và cọ má vào đầu gối anh như một con mèo.)

BÀ ROKUJŌ: Xin đừng bỏ em.

HIKARU (hút thuốc): Bà đã bị bỏ từ lâu rồi.

BÀ ROKUJŌ: Anh vẫn còn yêu em.

HIKARU: Bà tới đây để nói với tôi điều đó sao? (một cách chế nhạo) Hình như hồi nãy bà nói bà tới để hành hạ Aoi cơ mà.

BÀ ROKUJŌ (uể oải): Em định ném một hòn đá trúng hai con chim. Cho em xin một điếu.

(Hikaru đưa cho bà một điếu, nhưng Yasuko giật lấy điếu thuốc đang hút dở từ trong miệng Hikaru mà hút bập bập từng hơi. Hikaru, lúng túng không biết làm gì, liền cho vào miệng điếu thuốc ban nãy định đưa Yasuko, châm lửa.)

HIKARU: Hồi ấy tôi còn loạng choạng, đứng chân không vững. Hồi ấy tôi muốn bị xiềng. Tôi muốn có một cái lồng để giam tôi lại. Bà là cái lồng ấy. Thế rồi, khi tôi lại muốn tự do, bà vẫn cứ là một cái lồng. Một cái xiềng.

BÀ ROKUJŌ: Em thích nhìn vào mắt anh, đôi mắt tìm kiếm tự do bên trong cái lồng là chính em đây, sợi xiềng là chính em đây. Đó là khi em lần đầu tiên thực sự phải lòng anh. Dạo ấy đang thu, tiết đầu thu. Anh đến thăm em nơi biệt thự của em. Em ra đón anh trên chiếc thuyền buồm, giong đến tận bến thuyền gần ga xe lửa… Hôm ấy trời tuyệt đẹp. Cột buồm cót két khe khẽ. Con thuyền…

HIKARU: Cánh buồm bên trên thuyền…

BÀ ROKUJŌ (đột ngột gay gắt): Anh không thấy ghét vì chia sẻ chung hoài niệm với em sao?

HIKARU: Không phải cùng hoài niệm, chỉ là hai người cùng ở bên nhau, vậy thôi.

BÀ ROKUJŌ: Nhưng là cùng một chiếc thuyền ấy. Buồm phần phật điên cuồng trên đầu hai ta. Ôi, giá như cánh buồm ấy lại có ở đây lúc này! Giá như nó lại có đây trên đầu chúng ta lúc này!

HIKARU (nhìn đăm đăm ra cửa sổ): Có phải nó đang đến ngoài kia không?

BÀ ROKUJŌ: Nó đó!

(Âm nhạc lạ lùng. Từ bên phải một cánh buồm lớn lướt lên sân khấu. Nó tiến lên phía trước với sự khoan thai của thiên nga, và dừng lại giữa họ với chiếc giường, nó đứng ở đó như một bức rèm che kín chiếc giường. Hai người làm như thể họ đang ở trên con thuyền đó.)

aoinoue_2-e1478510816424-700x300
Đoàn kịch SEAMI, 2013.

BÀ ROKUJŌ: Mình đang ở trên hồ.

HIKARU: Một làn gió tuyệt vời.

BÀ ROKUJŌ: Đây là lần đầu tiên anh đến biệt thự của em phải không? Nó ở bên kia hồ, dưới chân núi. Chốc nữa thôi anh sẽ thấy mái nhà, dưới lùm cây kia. Mái nhà màu xanh lá nhạt. Cứ sẩm tối là cáo lảng vảng kiếm ăn quanh nhà, mình có thể nghe tiếng chúng kêu trong núi. Anh có bao giờ nghe cáo kêu chưa?

HIKARU: Chưa, chưa bao giờ.

BÀ ROKUJŌ: Đêm nay anh sẽ nghe. Và cả tiếng thét của con gà trước khi nó chết, khi nó bị cáo xé toạc họng nữa.

HIKARU: Tôi thà chả nghe những thứ ấy còn hơn.

BÀ ROKUJŌ: Em tin chắc anh sẽ thích khu vườn của em, em tin chắc thế. Vào mùa xuân cần tây mọc theo mép bãi cỏ làm cả khu vườn ngát hương. Rồi khi mưa xuân rơi, vườn chìm ngập và biến mất không tăm tích. Anh có thể thấy hoa tú cầu đương rộ bị chìm trong nước khi nước dâng quá ngọn cỏ. Anh đã bao giờ thấy hoa tú cầu chìm trong nước chưa? Giờ đang thu, hàng đàn chuồn chuồn bé xíu sẽ từ đám sậy trong vườn bay ra. Chuồn chuồn lướt trên mặt hồ, giống như trượt trên băng.

HIKARU: Nhà của em đằng kia phải không?

BÀ ROKUJŌ: Phải, nhà có mái màu xanh lá nhạt. Vào buổi chiều, trước hoàng hôn, mình còn có thể nhìn ra nó từ xa hơn nhiều. Mái và các cửa sổ lấp la lấp lánh, ánh đèn giống như đèn hiệu báo cho ta từ xa đã biết ngôi nhà nằm ở đâu. (Lặng) Sao vậy? Anh chẳng nói lời nào cả.

HIKARU (nhẹ nhàng): Không cần phải nói gì hết.

BÀ ROKUJŌ: Nghe anh nói như vậy chẳng khác gì một phương thuốc đối với em. Một phương thuốc chữa lành mọi vết thương của em trong nháy mắt. Một phương thuốc thần diệu. Nhưng… em biết anh là loại người nào – anh đưa thuốc cho người ta trước rồi sau đó mới làm người ta bị thương. Anh chẳng bao giờ làm ngược lại. Thuốc trước, sau thuốc là vết thương, rồi sau vết thương chẳng còn thuốc nào nữa cả… Em hiểu lắm. Em giờ là một bà già rồi. Một khi đã bị thương em chẳng thể bình phục nhanh như con gái trẻ. Mỗi lần anh nói điều chi ngọt ngào âu yếm là em lại run lên khiếp đảm. Em tự hỏi vết thương khủng khiếp nào sẽ đợi em sau một phương thuốc hữu hiệu đến vậy. Về sau này, anh nói năng càng ít ngọt ngào âu yếm là em lại càng hạnh phúc.

HIKARU: Bà có vẻ tin chắc mình sẽ sắp đau khổ.

BÀ ROKUJŌ: Cơn đau sẽ đến, như đêm tiếp theo ngày, không sớm thì muộn.

HIKARU: Tôi không thể tin mình lại có sức mạnh gây đau khổ cho bất kỳ ai.

BÀ ROKUJŌ: Đó là vì anh còn trẻ. Một ngày nào đó sáng ra anh thức dậy vô tâm vô tứ, rồi thì khi anh dắt chó ra ngoài dạo bộ có thể anh sẽ chợt nhận ra rằng có hàng chục phụ nữ ở đâu đó mà anh không thấy được đang đau khổ. Rồi thì anh sẽ hiểu rằng chính việc anh đang sống là một nguyên nhân đau khổ cho nhiều phụ nữ. Kể cả dù anh không thấy được họ nhưng họ thấy được anh, và anh có ngoảnh nhìn đi chỗ khác cũng vô ích, bởi người ta thấy anh rõ mồn một như thấy tòa lâu đài sừng sững bên trên một thành phố vậy.

HIKARU: Sao ta không đổi đề tài đi nhỉ?

BÀ ROKUJŌ: Phải, mình đổi đi. Chừng nào em còn có thể nói về những chuyện như thế là em còn có thể tự cho mình may mắn.

HIKARU: Giờ thì tôi thấy nhà em rõ lắm, song mắt cáo của các cửa sổ tầng hai, lan can bằng gỗ trên ban công. Không có ai ở nhà thì phải.

BÀ ROKUJŌ: Không, nhà trống. Đấy là nơi em muốn sống cùng anh đến khi em chết.

HIKARU: Đến khi chết sao? Không nên nói về những điều chẳng lấy gì làm chắc chắn như vậy. Nhỡ đâu ngày mai là ta chết rồi, ai biết được. Giả sử thuyền lật chẳng hạn…

BÀ ROKUJŌ: Thuyền lật! Em tự hỏi cớ sao em lại không mua cho anh một chiếc thuyền mà rồi lật tức thì? Rõ là trí khôn chả ở với em rồi.

HIKARU (lay cột buồm): Nó sắp lật rồi!

(Yasuko vung tay ôm lấy Hikaru. Họ ôm nhau.)

GIỌNG AOI (yếu ớt, từ xa): Cứu với! Cứu với!

(Khi ta nghe được giọng AOI, thì bóng của nàng, quằn quại trên giường bệnh, hai tay choãi ra ngoài, xuất hiện trên cánh buồm.)

HIKARU: Có phải vừa có một giọng nói đâu đây không?

BÀ ROKUJŌ: Không, chắc chỉ là một con cáo thôi. Ban ngày, khi hồ lặng, anh có thể nghe tiếng cáo kêu lướt trên mặt nước, suốt đến tận núi.

HIKARU: Giờ tôi không nghe thấy nữa.

BÀ ROKUJŌ: Anh đã từng nghĩ sẽ có một người đàn bà ở bên mình mà không phải em chưa?

HIKARU: Chưa hẳn.

BÀ ROKUJŌ: Em tự hỏi tại sao trên đời lại có phải có trái, cái gì cũng đều phải có bên trái bên phải. Giờ em đang đứng bên phải anh. Thế nghĩa là tim anh ở rất xa. Nhưng nếu em chuyển sang bên trái anh thì em sẽ không thấy được nét nhìn nghiêng bên phải của anh.

HIKARU: Tôi chỉ còn mỗi một nước là chuyển thành khí rồi biến mất.

BÀ ROKUJŌ: Vâng. Khi em ở bên phải anh em ghen với tất cả mọi thứ ở bên trái anh. Em cảm thấy như chắc chắn có ai đó đang ngồi đấy.

HIKARU (làm động tác tì vào thành thuyền nhúng tay xuống nước): Ở bên trái tôi duy nhất có hồ thôi. Tay nó mới lạnh làm sao chứ… Nhìn xem. (Anh chìa bàn tay ướt cho bà xem). Gần như đóng băng còn gì. Thế mà chỉ mới đầu thu thôi đó.

(Có tiếng rên phía sau cánh buồm.)

HIKARU: Cái gì vậy?

BÀ ROKUJŌ: Sao kia?

HIKARU: Tôi không nghe thấy. Nghe như ai đó đang rên…

BÀ ROKUJŌ (lắng nghe): Là tiếng cột buồm kẽo kẹt.

HIKARU: Gió đã đổi chiều rồi nhỉ. (Anh làm động tác điều khiển buồm)… Giờ tôi thấy rõ những cây sậy ven bờ, uốn mình trong gió. Gió đang khiến mặt hồ cuộn sóng.

BÀ ROKUJŌ: Đúng vậy phải không?… Em chỉ đang nghĩ rằng, nếu anh đã đem lòng yêu một người đàn bà trẻ hơn em nhiều đẹp hơn em nhiều, và anh cưới cô ta…

HIKARU: Nếu vậy thì…

BÀ ROKUJŌ: Chắc em sẽ chẳng chết đâu.

HIKARU (Cười to): Tốt thôi.

BÀ ROKUJŌ: Em sẽ không chết, nhưng em nghĩ nhất định em sẽ giết cô ta. Linh hồn em sẽ rời thân thể em kể cả khi em đang sống, nó sẽ đi hành hạ cô ta. Linh hồn sống của em sẽ gây bệnh sẽ giày vò sẽ hành hạ cô ta, nó sẽ không ngừng chừng nào cô ta chưa chết. Cô ta, tội nghiệp, cô ta sẽ bị một ác linh ám đêm này sang đêm khác kỳ tới khi cô ta chết.

GIỌNG AOI (yếu ớt, từ xa): Cứu với! Cứu với!

HIKARU: Lại giọng đó. Nó có thể là gì vậy?

BÀ ROKUJŌ: Chỉ là buồm giật phần phật trong gió. Là tiếng gió.

(Bóng của AOI quằn quại với tay ra in rõ trên cánh buồm.)

GIỌNG AOI (lần này hơi to hơn): Aaaa! Aaaa! Cứu với! Cứu với!

HIKARU (thất kinh): Chắc chắn là giọng người…

BÀ ROKUJŌ: Đó là tiếng thét của con gà đang bị cáo gặm ngang cuống họng. Gió đưa tiếng thét ấy từ bờ tới đây. Vậy là ta biết ta gần bờ lắm rồi.

HIKARU: Không biết có phải ai đó đang chết đuối không.

BÀ ROKUJŌ: Ai chết đuối kia chứ? Nếu có ai đang chết đuối thì đó là chúng ta.

GIỌNG AOI (nghe rõ): Cứu với! Cứu với!

HIKARU: Là Aoi!

BÀ ROKUJŌ (cười to): Không, đấy là con gà.

HIKARU: Chắc chắn là Aoi.

BÀ ROKUJŌ: Đừng bỏ em!

HIKARU: Là tại bà! Aoi, bà đã…

BÀ ROKUJŌ: Không, không phải lỗi tại em. Là tại anh…

GIỌNG AOI (Rên rỉ).

HIKARU: Aoi!

BÀ ROKUJŌ: Cố giữ bình tĩnh đi! Người anh yêu không phải là Aoi. Nhìn em đây. Đừng nhầm lẫn. Anh yêu là yêu em. Yêu em.

HIKARU (Lắc đầu): Không, không phải.

(Hai người im lặng đối mặt nhau. Tiếng nhạc dị kỳ. Yasuko quay mặt đi và cố băng vào phía sau cánh buồm. Hikaru ngăn bà lại. Yasuko giằng ra rồi biến mất sau cánh buồm. Hikaru theo sau bà. Sân khấu tối sầm lại. Trong tiếng nhạc dị kỳ cánh buồm chầm chậm rời sân khấu về bên tay trái. Khi không còn thấy cánh buồm, sân khấu sáng trở lại. Yasuko không còn đó nữa. Hikaru đứng một mình, choáng váng rõ ràng.)

HIKARU (Như chợt nghĩ ra, liền nhấc ống nói điện thoại trên bàn): A lô, a lô. Vâng. Xin nối cho đường dây ngoài… Đường dây ngoài phải không? Xin nối cho tôi Nakano 999… A lô. Có phải ông Rokujō đó không? Tôi nói chuyện với bà Yasuko được không? Phải, bà nhà… Bà ấy đi nằm được một lát rồi sao? Vâng? Trong phòng ngủ bà ấy?… Tôi xin lỗi, không còn cách nào khác. Làm ơn thức bà ấy dậy. Tôi là ai ấy à? Tôi là Wakabayashi. Wakabayashi Hikaru. Rất gấp. Làm ơn thức bà ấy dậy. Vâng…

(Lặng. Hikaru lo âu nhìn về phía giường Aoi. Cô đang ngủ yên lành trong tư thế ngửa.)

HIKARU: A lô, a lô… Bà Yasuko phải không? Gì? Bà ở nhà suốt nãy giờ sao? Bà vừa ngủ dậy? Tôi đang nói chuyện với chính bà Yasuko đây phải không? (tự nói với mình) Phải, giọng là giọng bà ấy… Vậy thì kẻ mình vừa gặp là một hồn ma sống… Vâng, a lô, a lô…

(Có tiếng gõ nơi cánh cửa bên trái.)

GIỌNG BÀ ROKUJŌ (từ ngoài cửa. Bà nói rất rõ): Hikaru, em quên một thứ. Em quên đôi găng tay. Đôi găng đen, cạnh cái điện thoại. Anh có thấy không? Lấy giùm em nhé.

(Hikaru lơ đãng nhặt đôi găng tay đen lên, gác ống nói về chỗ cũ, đi về phía cửa bên trái. Anh mở cửa đi ra ngoài. Ngay khi Hikaru đi ra, giọng Yasuko trong điện thoại bỗng nhiên to lên tới mức khán giả có thể nghe được.)

GIỌNG YASUKO TRONG ĐIỆN THOẠI: A lô, a lô… Có gì vậy, Hikaru? Có chuyện gì vậy? Anh thức em dậy lúc đêm hôm khuya khoắt, rồi thì anh chả nói gì. Anh muốn gì? Sao anh không trả lời? A lô, Hikaru, a lô, a lô…

(Ngay khi tiếng “a lô” cuối cùng vang lên trong điện thoại, Aoi mặc áo trắng toát trên giường bệnh liền vung hai tay về phía điện thoại và với một tiếng thét rùng rợn liền ngã vật khỏi giường chết. Sân khấu lập tức tối om.)

MÀN HẠ

arcUP1553
Rokujō biến thành quỷ đe dọa Hikaru và Aoi. Tranh ukiyo-e của Nomura Bunkyo (thế kỷ 19). Tham khảo thêm vở diễn Aoi no ue được ghi hình năm 1935, và bài khảo cứu cùng bản dịch của giáo sư Nguyễn Nam Trân.

 

Đạo Thành tự

 

Nhân vật
Kiyoko, vũ nữ
Nhà buôn đồ cổ
Quản lý tòa nhà cho thuê
Ông A, C, E
Bà B, D

 

Một căn phòng trong một cửa hàng đồ gỗ cũ. Bảo là cửa hàng đồ cũ nhưng đầy ngập những món đồ cổ Đông có, Tây có, đến độ nếu gọi là viện bảo tàng thì đúng hơn. Ở chính giữa, hơi chếch về bên trái sân khấu, là một cái tủ áo kiểu Tây khổng lồ to như yêu quái, to đến nỗi chừng như có thể nuốt chửng cả thế gian. Trên hai cánh tủ khổng lồ có tạc hình một quả chuông, và khắp tủ phủ đầy những chi tiết trang trí kiểu ba rốc. Chẳng có gì lạ là mọi vật khác trong cửa hàng thảy bị lu mờ trước tạo phẩm phi thường này; do vậy những thứ đó chỉ cần vẽ trên phông là được.

Năm chiếc ghế được đặt đây đó trên sân khấu. Trên mỗi ghế có một khách hàng nam hoặc nữ bộ dạng giàu có đang ngồi nghe NHÀ BUÔN mô tả cái tủ sau lưng anh ta. Năm vị thượng khách đây, được mời đích danh, có mặt hôm nay là để đấu giá mua cái tủ này.

 

NHÀ BUÔN: Mời quý vị nhìn đây. Ta có ở đây một mẫu vật độc nhất vô nhị Đông Tây kim cổ. Một cái tủ vượt ngoài mọi công dụng thực tế thường tình… Các món đồ chúng tôi chào bán tại đây, tất cả, không ngoại lệ, đều là tạo phẩm làm nên nhờ coi khinh những băn khoăn hạ tiện về sự tiện ích, và ý nghĩa của chúng có chăng là bởi có những người như quý ông quý bà đây có khả năng biến chúng thành vật dụng thường ngày. Người bình phàm chỉ cần có món đồ sản xuất theo quy chuẩn là đã lấy làm mãn nguyện. Anh ta mua một món đồ gỗ cũng chẳng khác gì khi mua thú nuôi trong nhà, anh ta trước sau như một chọn thứ gì xứng với địa vị xã hội của anh ta và hoàn toàn quen thuộc với anh ta. Những cái bàn cái ghế sản xuất hàng loạt cũng vậy, về máy truyền hình cũng vậy, về máy giặt cũng vậy.

Mặt khác, tôi tin chắc rằng quý ông quý bà đây, với sự nhạy cảm tinh tế vượt cao hơn thị hiếu tầm thường, sẽ không buồn liếc con thú cưng tới một lần, tôi dám nói quý ông quý bà chẳng thà mua một con thú dữ. Trước mặt quý ông quý bà là một tạo phẩm hoàn toàn vượt xa tầm hiểu của người thường, một tạo phẩm mà nếu không có khiếu thẩm mỹ lịch duyệt và táo bạo của quý ông quý bà thì sẽ chẳng bao giờ được nhìn nhận đúng chân giá trị. (Anh ta trỏ cái tủ). Đây chính là con thú dữ tôi vừa nói tới.

ÔNG A: Bằng gì?

NHÀ BUÔN: Xin lỗi?

ÔNG A: Nó làm bằng loại gỗ nào?

NHÀ BUÔN (gõ gõ lên cái tủ): Chính cống chính tông, nghe tiếng là biết. Gỗ dái ngựa chính cống chính tông đây. Xin thứ lỗi tôi hỏi câu này khí hơi đường đột, chỉ là để nắm thông tin, xin quý vị làm ơn cho biết một cách đại để quý vị có bao nhiêu bộ quần áo?

ÔNG A: Một trăm năm mươi.

BÀ B: Ba trăm… ồ, chắc ba trăm bảy mươi.

ÔNG C: Tôi chả bao giờ đếm.

BÀ D: Ba trăm bảy mươi mốt.

ÔNG E: Bảy trăm.

NHÀ BUÔN: Tôi chẳng lấy làm lạ. Nghe những con số ấy tôi không lạ. Nhưng cho dù quý vị có bảy trăm hay một ngàn bộ quần áo, tất thảy ngần ấy bộ sẽ lọt vào tủ này chẳng chút khó khăn. Nếu quý vị có nhã ý nhìn vào trong (bản thân anh ta liếc nhanh vào bên trong), quý vị sẽ thấy sức chứa thật đáng kinh ngạc. Rộng bằng sân tennis thì không đến, nhưng chắc chắn đủ rộng cho cả một lớp thể dục. Bốn vách đều lắp gương, bên trong lại có một bóng đèn, quý vị có thể đi vào trong, chọn bộ đồ mình thích, và rồi ngắm chuốt điểm trang, trước sau chẳng cần rời khỏi tủ. Mời quý vị bước vào, đừng ngại. Phải, nhìn vào trong đi. Lần lượt từng người, xin đừng chen lấn. Xin mời xếp thành hàng.

(Năm vị khách xếp hàng lần lượt nhìn vào trong tủ.)

ÔNG A (chẳng thấy gì làm ông ta ngạc nhiên; nhìn xong liền quay sang nhà buôn): Hừm. Của ai?

NHÀ BUÔN: Xin lỗi?

ÔNG A: Ý là cậu lấy nó ở đâu ra?

NHÀ BUÔN: Tôi không được tiết lộ gì hơn ngoài việc nói rằng nó vốn thuộc một bộ sưu tập tư nhân. Nhà ấy vốn là hàng thế gia vọng tộc, hồi trước chiến tranh từng là loại gia tộc mà quý vị có thể đếm trên mười ngón tay. Gần đây gia tộc đó… chúng ta đều biết nhiều ví dụ như vậy, phải không, phải, có khá nhiều trường hợp như vậy, âu cũng là điều đáng thẹn, gia tộc này đã suy vi ít nhiều, đành phải…

ÔNG A: Hiểu rồi. Không cần nói thêm nữa. (Ông ta trở lại ghế ngồi.)

BÀ B (nhìn vào trong liền hét lên): Trời Phật thánh thần ơi! Cho một cái giường đôi vô đây cũng còn được ấy chớ!

NHÀ BUÔN: Vâng, bà nói rất đúng. Một cái giường đôi, rất chuẩn.

ÔNG C (nhìn vào trong): Nhìn như hầm mộ gia tộc nhà tôi vậy. Tôi có thể cho vào đây một trăm, thậm chí hai trăm bình cốt dễ dàng.

NHÀ BUÔN (với vẻ ghê tởm): Rất hay.

BÀ D (nhìn vào): Chìa khóa dùng làm gì?

NHÀ BUÔN: Chìa khóa ấy à? Bà có thể khóa tủ từ bên ngoài hoặc từ bên trong, đằng nào cũng được.

BÀ D: Từ bên trong?

NHÀ BUÔN (bối rối): Tôi không biết tại sao người ta làm cái tủ theo cách đó, nhưng mà vậy đó.

BÀ D: Sao lại có người muốn khóa tủ từ bên trong chứ?

NHÀ BUÔN: À… thì… (Anh ta mỉm cười đầy ý nghĩa) Tôi tin chắc phải có cách nào đó để tận dụng điều này. Xét cho cùng, nó đủ rộng để kê một cái giường bên trong mà.

ÔNG E (nhìn vào): Hừm. Chật đến bất ngờ, phải không?

NHÀ BUÔN: Chật?

ÔNG E: Bất ngờ thật.

NHÀ BUÔN: Ông nghĩ vậy sao, thưa ông? Ai cũng có cách nhìn sự vật của riêng mình, hẳn thế. (Họ lại ồn ào ngồi xuống ghế mình). Vâng, thưa quý ông quý bà, giờ quý vị đã thấy nó rồi. Tôi chẳng muốn thúc hối quý vị đâu, nhưng tôi đề nghị bắt đầu đấu giá bây giờ. Bắt đầu từ vị nào cũng được, mời các vị lên tiếng, xin mời. (Họ thảy đều im lặng). Nào, xin mời các vị.

ÔNG A: Năm mươi ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Tôi có năm mươi ngàn yên.

BÀ B: Năm mươi mốt ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Bà đây trả năm mươi mốt ngàn yên.

ÔNG C: Một trăm ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Đây một trăm ngàn yên.

BÀ D: Một trăm năm mươi ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Tôi đang được trả một trăm năm mươi ngàn yên.

ÔNG E: Một trăm tám mươi ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Vâng, một trăm tám mươi ngàn yên.

GIỌNG NÓI (một giọng nữ, từ bên phải sân khấu): Ba ngàn yên.

(Họ thảy đều quay lại.)

ÔNG A: Ba ngàn năm trăm yên.

NHÀ BUÔN: Giá được kêu là ba ngàn năm trăm yên. Ơ? Tôi e là ông đã nghe nhầm gì rồi, thưa ông. Giá hiện đang là một trăm tám mươi ngàn yên. Giá được kêu gần nhất là một trăm tám mươi ngàn yên.

ÔNG A: Hừm. Một trăm chín mươi ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Tôi có một trăm chín mươi ngàn yên.

ÔNG C: Hai trăm năm mươi ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Giá được trả là hai trăm năm mươi ngàn yên.

ÔNG E: Ba trăm ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Giá là ba trăm ngàn yên.

BÀ B: Ba trăm năm mươi ngàn yên.

BÀ D: Ba trăm sáu mươi ngàn yên.

BÀ B: Thiệt sao! Năm trăm ngàn yên.

BÀ D: Năm trăm mười ngàn yên.

BÀ B: Lại thế nữa! Một triệu yên.

BÀ D: Một triệu mười ngàn yên.

BÀ B: Đi quá xa rồi đó. Hai triệu yên.

BÀ D: Hai triệu mười ngàn yên.

BÀ B: Thật là trơ trẽn mặt dày! Ba triệu yên.

BÀ D: Ba triệu mười ngàn yên.

BÀ B: Ô ô ô!

GIỌNG NÓI (Cũng giọng nữ ấy, từ bên phải sân khấu): Ba ngàn yên… Ba ngàn yên.

(Họ nhìn cả về bên phải, người ồ kẻ à. Một thiếu nữ sắc nước hương trời lặng lẽ vào. Nàng là KIYOKO, một vũ nữ.)

NHÀ BUÔN: Cô là ai? Cô hài hước như vậy đủ rồi đó, mà khiếu hài hước của cô kể cũng kỳ cục lắm. Lúc nào chả chọn, chọn ngay cái lúc này! Thật tình trò ngốc của cô đi hơi quá xa rồi. Mà rốt cuộc cô là ai?

KIYOKO: Ông muốn biết tên tôi ru? Tôi là Kiyoko. Tôi là vũ nữ.

(Các ông A, C và E nhìn cô ra chiều thích thú sâu xa.)

NHÀ BUÔN: Vũ nữ! Tôi nhớ tôi đâu có mời cô đến đây. Buổi đấu giá này ngoài các khách hàng được mời đích danh thì cấm tiệt người ngoài. Cô không thấy dán biển đề “Chỉ dành cho khách mời” ngoài cửa sao?

KIYOKO: Tờ giấy bị gió bóc đi rồi. Dù sao thì tôi cũng đủ tư cách đến đây dù chẳng được mời.

NHÀ BUÔN: Nghe cô ả nói kìa! Thôi, đi ngay. Lần này tôi sẽ để cho cô đi chứ không đem cô tới cảnh sát.

ÔNG A: Sao không để cô ấy ở lại? Cô ấy hẳn có lý do chính đáng nào đó để có mặt ở đây. Đừng quát nạt cô ấy.

NHÀ BUÔN: Thưa ông, nhưng…

ÔNG A: Cô có việc gì ở đây vậy, tiểu thư?

KIYOKO: Tôi không phải tiểu thư. Tôi chỉ là một vũ nữ.

ÔNG C: Cũng được đấy. Vũ nữ hả.

ÔNG E: Vũ nữ, một nghề đáng trọng. Mang niềm vui cho tất cả chúng ta, thứ phúc thiện mà tiền không mua nổi.

BÀ B: Cô trả giá ba ngàn yên là có ý gì?

BÀ D: Ba ngàn linh một yên.

BÀ B: Người đâu mà lúc nào cũng làm mình nổi điên lên vậy! (với Kiyoko, bằng giọng ngọt như mía lùi) Cưng nói tên cưng là Kiyoko phải không? Cưng trả giá ba ngàn yên là có ý gì? Lại đây nói mọi người nghe đi.

KIYOKO: Ba ngàn yên là… (Nàng đi đến giữa sân khấu) Cái tủ này đáng giá vừa bằng ngần ấy, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN (sững sờ): Thôi nhé. Còn ăn nói lung tung nữa là tôi gọi cảnh sát đó.

ÔNG A (với nhà buôn): Cậu im lặng nghe cô ấy nói đi.

(Nhà buôn im lặng.)

KIYOKO: Một khi quý vị đã nghe kể về lịch sử của cái tủ khổng lồ, kỳ lạ này rồi, e rằng sẽ chẳng còn ai trong quý vị muốn mua nó nữa.

ÔNG C: Nó có một lịch sử sao?

NHÀ BUÔN (mau mắn gói ít tiền vào một mảnh giấy): Đây, cầm rồi đi đi. Đủ rồi đấy. Đi đi. Ngay tức khắc.

ÔNG A: Để cô ấy nói. Nếu cậu không để cô ấy nói, hiển nhiên cậu cũng chẳng lạ gì lịch sử cái tủ này. Cậu đang cố tìm cách bán tháo một vật phẩm bị khuyết tật sao?

 

img_2015_05.jpg
Đoàn kịch infini, 2015.

 

KIYOKO (gạt tiền đi): Vậy tôi sẽ kể. Cái tủ này từng thuộc về gia tộc Sakurayama. (Mọi người cựa mình.) Sakurayama phu nhân thường giấu nhân tình trẻ của bà trong tủ. Tên của nhân tình là Yasushi. Một hôm ông chồng cả ghen của bà, ông ấy là một người đáng sợ, nghe thấy tiếng động bên trong tủ. Ông rút súng lục ra và đứng từ bên ngoài bắn vào chẳng nói chẳng rằng. Ông bắn hoài bắn mãi cho đến khi cuối cùng những tiếng thét rùng rợn bặt dần và máu lặng lẽ rỉ ra qua khe bên dưới cửa. Nhìn đây. (Nàng chỉ vào cửa tủ.) Quý vị không thể thấy rõ lắm vì có những hình chạm khắc, nhưng đây là nơi từng có những vết đạn. Đây, đây nữa, nhìn đi. Người ta đã chữa các lỗ đạn rất khéo và bít lại bằng thứ gỗ cùng màu, nhưng… Người ta đã rửa sạch mọi dấu máu từ bên trong cửa, họ đã tháo cửa ra bào rồi sơn lại… Quý vị hẳn đã đọc được trong báo về chuyện đó, phải không? (Họ im phăng phắc.) Quý vị có còn muốn mua nó bằng ngần ấy tiền không? Không, tôi tin chắc quý vị chẳng muốn nhận cái tủ này kể cả dù người ta tặng không cho quý vị. Ba ngàn yên là được giá rồi. Mà kể cả là ba ngàn yên, muốn mua nó chắc cũng chỉ mình tôi.

BÀ B: Chao! Ghê sợ quá! Tôi thật tình cảm kích vì cô đã kể chúng tôi nghe. Nếu không thì chắc tôi đã bỏ cả núi tiền để rước về một món đồ ma quỷ khủng khiếp… Cô nói tên cô là Hisako à?

KIYOKO: Là Ki-yo-ko.

BÀ B: Đúng rồi. Hisako là tên con gái tôi. Kiyoko, cám ơn cô rất nhiều, thật đấy. Trong hoàn cảnh này việc tốt nhất nên làm là rời khỏi đây càng nhanh càng tốt. Không biết tài xế của tôi có đang đợi hay không nữa. (Bà chợt nhận ra rằng Phu nhân D đã biến mất.)… Ồ, có kẻ nào lại bất lịch sự đến như vậy không? Cứ vậy mà ngậm tăm lỉnh mất. Mụ ta luôn ra sức chơi trội hơn tôi, kể cả khi cần phải rời khỏi chỗ này. Thật không biết nói ra sao nữa! (Bà vừa nói vậy vừa đi ra theo cánh phải.)

(Các ông A, C và E lần lượt đến gần Kiyoko đưa danh thiếp cho nàng.)

ÔNG A: Cô đã giúp tôi tiết kiệm một ít tiền. Cám ơn cô rất nhiều. Tôi muốn mời cô bữa cơm rau dưa, chỉ để tỏ lòng cảm kích.

ÔNG C: Tiểu thư ơi, tôi sẽ đưa em tới một nhà hàng Pháp thật tuyệt.

ÔNG E: Đi khiêu vũ nhá cưng? Nhá? Sau khi ăn tối.

KIYOKO: Cám ơn tất cả các ông, nhưng tôi có việc này cần bàn với anh nhà buôn đây.

ÔNG A (với những động tác dứt khoát của một người quyết đoán, ông ta rút ít tiền từ trong ví đưa cho nhà buôn): Hiểu chưa? Cậu không được đầu têu rắc rối nào hết. Cậu sẽ im lặng nghe những gì cô nương đây nói, một cách thân tình. Không lải nhải về chuyện gọi cảnh sát nữa. Hiểu chửa? (Ông ta rút trong túi ra một cây bút chì. Với Kiyoko) Tiểu thư à. Nếu người này nói năng thô lỗ với cô hoặc giở giói dọa đem cô tới cảnh sát thì gọi ngay cho tôi. Cô đưa cho tôi mấy tấm danh thiếp cô vừa nhận được không? (Kiyoko chìa ba tấm danh thiếp ra.) Đây rồi. (Ông ta cầm lấy một tấm.) Đây là danh thiếp của tôi. Tôi sẽ đánh dấu lên đó để cô không bị nhầm. (Ông ta dùng bút chì đánh dấu.) Tôi sẽ đợi cô gọi sau khi cô xong việc. Trong khoảng hai giờ nữa cô có thể gọi cho tôi theo số điện thoại trên danh thiếp. (Ông ta trả lại danh thiếp. C và E, bối rối trước diễn biến này, trừng mắt nhìn.) Cô chắc sẽ tới chứ, phải không? Tôi rất mong có thể đưa cô đi ăn tối, để tỏ lòng cảm kích.

KIYOKO: Giả sử tôi gọi ông…

ÔNG A: Vâng?

KIYOKO: Giả sử tôi gọi ông… liệu ông có muốn gặp tôi kể cả nếu mặt tôi đã hoàn toàn thay đổi?

ÔNG A: Nói đùa thật dí dỏm, tiểu thư ạ. Tuy tôi không chắc là mình hiểu ý.

KIYOKO: Kể cả nếu tôi đã biến thành một nữ quỷ đáng sợ?

ÔNG A: Hử? Mỗi phụ nữ đều có nhiều khuôn mặt. Đến tuổi tôi rồi thì điều đó không làm ngạc nhiên được đâu. Thôi nhé, tôi sẽ gặp cô sau.

(A tung tẩy đi ra, vui vẻ. C và E miễn cưỡng đi theo.)

NHÀ BUÔN: Cưng làm người ta hơi bị thất kinh rồi đó, phải không? (Kiyoko xoay người dợm đi theo A. Nhà buôn cảnh giác, chặn nàng lại.) Nào nào, đừng giận. Bản thân tôi cũng hơi nóng… Cô nói cô là vũ nữ. (tự nói với mình) Vũ nữ thật cơ đấy. Ôi dào, vũ kiểu gì đây!

KIYOKO: Hãy nghe những gì tôi nói, xin chớ ngắt lời.

NHÀ BUÔN (ngồi xuống một ghế): Được lắm. Tôi nghe đây. Tôi sẽ không ngắt lời. Nhưng cứ nghĩ xem, một người trẻ như thế, với khuôn mặt đẹp, dễ thương như thế…

KIYOKO: Phải. Tôi muốn nói với ông chính về cái đó: khuôn mặt đẹp, dễ thương của tôi.

NHÀ BUÔN (tự nói với mình): Con gái thời nay trơ tráo như vậy đó!

KIYOKO: Yasushi lúc sinh thời là người yêu của tôi.

NHÀ BUÔN: Gã trai trẻ bị giết bên trong tủ?

KIYOKO: Phải. Anh ấy từng là người yêu của tôi, nhưng anh ấy bỏ tôi mà trở thành nhân tình của Sakurayama phu nhân lớn hơn anh chục tuổi. Anh ấy, phải, đúng vậy, anh ấy là loại đàn ông luôn luôn thích được yêu.

NHÀ BUÔN: Thế thì tệ cho cô lắm.

KIYOKO: Tôi nhớ là ông đã có nói sẽ không ngắt lời… Có lẽ rằng, tôi không chắc, có lẽ chính tình yêu của tôi đã khiến anh ấy bỏ tôi mà đi. Phải, ắt hẳn là thế. Một mối tình hạnh phúc, dễ dàng, đường đường chính chính, anh ấy không ưng, anh ấy ưng sự bí mật, sự âu lo, sự sợ hãi hơn, đấy, anh ấy thích là thích thế. Anh ấy khôi ngô tuấn tú lắm. Mỗi khi hai chúng tôi đi bên nhau, ai cũng nói chúng tôi là một cặp đẹp đôi hiếm thấy trên đời. Mỗi khi chúng tôi đi bên nhau, bầu trời xanh, cây cối trong công viên, chim chóc, tất thảy vui mừng chào đón chúng tôi. Bầu trời xanh và bầu trời đêm đầy sao là của chúng tôi, có thể nói vậy. Thế mà anh ấy lại chọn bên trong một cái tủ.

NHÀ BUÔN: Cái tủ này rộng thế kia mà. Có khi bên trong nó có cả một bầu trời đầy sao, và một vầng trăng mọc ở góc này lặn ở góc kia.

KIYOKO: Phải, anh ấy ngủ trong đó, thức dậy trong đó, đôi khi còn ăn trong đó. Trong căn phòng lạ lùng, không cửa sổ này, căn phòng nơi gió không bao giờ thổi cây không bao giờ xào xạc. Trong căn phòng như một cỗ áo quan, một nấm mồ chôn sống. Anh ấy chọn sống trong một cỗ áo quan ngay cả trước khi người ta giết chết anh. Một căn phòng của lạc thú và sự chết, bọc trong mùi nước hoa ôi của đàn bà, và mùi của cơ thể chính anh… Cơ thể anh ấy có mùi nhài.

NHÀ BUÔN (dần dần hưng phấn lên bởi những lời miêu tả đó): Bị chôn vùi không phải giữa hoa, mà giữa hàng hàng lớp lớp quần áo của bà ta.

KIYOKO: Hoa thêu ren, hoa bằng xa-tanh, những bông hoa nặng mùi, lạnh, chết.

NHÀ BUÔN (tự nói với mình): Anh ta vậy là khôn ngoan quá. Ước gì mình cũng chết theo cách ấy.

KIYOKO: Anh ấy chết đúng như anh ấy từng mong. Giờ tôi hiểu điều ấy rất rõ. Thế nhưng, tại sao anh ấy làm vậy? Anh ấy muốn chạy trốn cái gì? Anh ấy tuyệt vọng muốn thoát khỏi cái gì đến nỗi thà chết còn hơn như thế…

NHÀ BUÔN: Tôi e mình chẳng thể trả lời.

KIYOKO: Tôi biết chắc thứ anh ấy muốn thoát khỏi là tôi. (Cả hai người im lặng.)… Nói tôi nghe, vì sao mà như vậy? Chạy trốn khỏi tôi, khỏi một khuôn mặt đẹp, dễ thương như thế… Có lẽ sắc đẹp của bản thân anh ấy là đã quá đủ sắc đẹp mà sức anh ấy chịu nổi rồi.

NHÀ BUÔN: Lý do ta thán hay ghê. Một số phụ nữ suốt đời phẫn uất với khuôn mặt gớm guốc của chính mình. Hàng bao nhiêu người tiếc nuối tuổi xuân đã mất. Cô có nhan sắc, có thanh xuân, vậy mà cô còn tham lam đi ta thán với kêu ca.

KIYOKO: Chưa từng có ai khác trốn chạy trước thanh xuân và nhan sắc của tôi. Anh ấy hắt hủi chính hai báu vật mà tôi có.

NHÀ BUÔN: Cô cũng biết anh chàng Yasushi đâu phải là đàn ông duy nhất trên đời. Dù gì đi nữa, thị hiếu của anh ta ắt phải có gì đó bất thường. Lấy ví dụ người như tôi chẳng hạn, một người có thị hiếu hoàn toàn lành mạnh… (Anh ta chìa một tay về phía nàng.)

KIYOKO (gạt phắt tay anh ta): Thôi đi. Dục vọng trên bất cứ khuôn mặt đàn ông nào không phải mặt anh ấy đều khiến tôi lộn mửa. Như là tôi thấy một con cóc vậy… Nhìn kỹ tôi xem. Tôi đã già đi phải không?

NHÀ BUÔN: Đừng làm tôi cười chứ. Với tuổi xuân của cô…

KIYOKO: Nhưng tôi gớm guốc?

NHÀ BUÔN: Nếu cô mà gớm guốc thì trên đời này chẳng còn đàn bà nào đẹp nữa.

KIYOKO: Cả hai câu hỏi ông trả lời sai cả. Giá như ông nói tôi già, tôi xấu, thì biết đâu đấy, có khi tôi đã trao thân cho ông rồi.

NHÀ BUÔN: Tôi cũng có biết chút ít về tâm lý phụ nữ. Giờ thì chắc tôi sẽ phải nhắc lại: “Cô nói gì vậy kia chứ? Dù có chết tôi cũng chẳng bao giờ có thể nói ra một lời dối trá xấu xa rằng cô già nua xấu xí.” Tôi nói đúng không?

KIYOKO: Đáng ghét quá đi mất! Cái mặt cứ rù quến đám đàn ông tôi không thể chịu nổi này, tôi chỉ muốn lấy hai bàn tay mình rứt sạch da khỏi mặt tôi thôi, đấy, giấc mơ duy nhất, mơ tưởng hão huyền duy nhất của tôi bây giờ. Đôi khi tôi tự hỏi có phải nếu mặt tôi gớm guốc và kinh tởm không lời nào tả xiết thì anh ấy sẽ yêu tôi hơn không.

NHÀ BUÔN: Những người trẻ trung đẹp đẽ có những giấc mơ điên rồ như vậy đó! Từ lâu tôi đã miễn nhiễm với những giấc mơ phi lý như vậy. Cô nương à, bất mãn là một thứ thuốc độc lật nhào mọi nguyên lý của sự sống và làm tiêu tan hạnh phúc của cô.

KIYOKO: Bất mãn, một chữ đơn giản thế thôi sao. Tôi không sống trong cái thế giới đó. Có gì đó bị thiếu ở đâu đó, một bánh răng nào đó lẽ ra có thể khiến cho anh ấy và tôi yêu nhau mãi mãi, khiến cho cỗ máy chạy êm. Tôi đã phát hiện ra cái bánh răng đó là gì. Đó là khuôn mặt tôi phải trở nên gớm guốc.

NHÀ BUÔN: Thế gian đầy những bánh răng còn thiếu. Tôi không biết cỗ máy của cô là gì, nhưng theo tôi thấy, ít nhất là về phần quả địa cầu này, thì chính những bánh răng thiếu chỗ này chỗ nọ là cái làm cho quả địa cầu xoay êm.

KIYOKO: Dẫu sao, nếu giấc mơ của tôi thành sự thật…

NHÀ BUÔN: Chắc hẳn anh ta không thể tái sinh rồi.

KIYOKO: Ông lầm. Tôi nghĩ anh ấy có thể tái sinh.

NHÀ BUÔN: Cô cứ đòi những thứ càng lúc càng không thể có. Giờ cô đang nghĩ ra một điều thực sự kinh khủng. Cô đang cố phủ nhận tự nhiên.

KIYOKO: Thi thoảng ngay đến một anh già keo cú thảm hại như ông cũng có khả năng nói một điều thông thái. Ông nói đúng. Kẻ thù của tôi, tình địch của tôi không phải Sakurayama phu nhân. Mà là… mà là bản thân tự nhiên, khuôn mặt đẹp của tôi, tiếng xào xạc của rừng cây vây bọc chúng tôi, những ngọn thông dáng hình thanh thoát, bầu trời ẩm ướt sau mưa… Phải, bất cứ cái gì tự nhiên không tô vẽ đều là kẻ thù của mối tình giữa chúng tôi. Thế rồi anh ấy bỏ tôi mà chạy trốn vào trong cái tủ này, vào một thế giới sơn vécni, một thế giới không cửa sổ, một thế giới được soi sáng duy chỉ bằng đèn điện.

NHÀ BUÔN: Tôi đồ rằng đó là lý do cô nhất quyết mua cái tủ – cô muốn thử cướp lại người yêu của mình đã mất bên trong nó.

KIYOKO: Đúng. Tôi sẽ nói với mọi người; tôi sẽ kể chuyện cái tủ này, dội gáo nước lạnh vào bất cứ ai nảy ra chút ý định mua nó. Tôi phải có cái tủ này và với giá của tôi, ba ngàn yên.

(Khi nàng nói mấy lời này, từ bên trái sân khấu vang lên những tiếng kêu lạ chẳng thành lời, giống như tiếng kêu của những người đánh trống trong một vở kịch Noh, cùng với những âm thanh giống như sáo và trống Noh. Các âm thanh này đệm theo đoạn thoại tiếp theo, khi hai người tranh cãi về giá tiền cái tủ, tạo ra hiệu ứng giống như tiết tấu của một vở kịch Noh.)

NHÀ BUÔN: Mẹ kiếp. Những tiếng kêu điên khùng đó, cái âm thanh đập phá thình thình đó lại bắt đầu trong xưởng nữa rồi. Đôi khi nó cứ vang lên trong khi tôi tiếp khách ở đây, làm tôi chỉ muốn khùng lên. Rồi sẽ có ngày tôi mua cái cơ ngơi này và tống khứ cái xưởng đó. Hừ, âm thanh sản xuất cơ đấy. Sản xuất là cái gì chứ. Lũ đó cả đời không bao giờ hiểu nổi rằng một món đồ chỉ trở nên có giá khi nó dần dần cũ đi, trở thành lỗi thời, vô dụng. Họ cứ sòn sòn tạo ra những thứ ba láp rẻ tiền càng nhanh càng tốt, thế rồi cả đời bị cái nghèo đeo đẳng đến lúc chết.

KIYOKO: Tôi đã nói đi nói lại với ông rồi. Tôi sẽ mua với giá ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Ba triệu yên.

KIYOKO: Không, không, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Hai triệu yên.

KIYOKO (giậm chân theo tiết tấu Noh): Không, không, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Một triệu yên.

KIYOKO: Không, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Năm trăm ngàn yên.

KIYOKO: Ba ngàn yên, ba ngàn yên, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Bốn trăm ngàn yên.

KIYOKO: Khi tôi nói ba ngàn yên, ý tôi là ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Ba trăm ngàn yên.

KIYOKO: Nỗ lực đi, nỗ lực một lần thật lớn đi. Xuống đến mức của tôi, nhảy xuống tận đây là rất tốt. Một khi đã nhảy xong sẽ thấy rất vui. Xuống tới tận ba ngàn yên, chỉ cần ông nói một lời. Ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Hai trăm ngàn yên.

KIYOKO: Không, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Một trăm ngàn yên.

KIYOKO: Không, ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Năm mươi ngàn yên.

KIYOKO: Không, ba ngàn yên! ba ngàn yên! ba ngàn yên!

NHÀ BUÔN: Năm mươi ngàn yên, ngoài ra một xu cũng không bớt thêm.

KIYOKO: Ba ngàn yên.

NHÀ BUÔN: Năm mươi ngàn yên! năm mươi ngàn yên! năm mươi ngàn yên!

KIYOKO (hơi yếu ớt hơn): Ba ngàn yên…

NHÀ BUÔN: Năm mươi ngàn yên là giá chạm đáy của tôi rồi. Tôi sẽ không giảm thêm một xu nào nữa.

KIYOKO: Thế nào cũng vậy?

NHÀ BUÔN: Đã nói năm mươi ngàn yên là năm mươi ngàn yên.

KIYOKO (yếu ớt dần): Tôi chẳng có ngần ấy tiền.

NHÀ BUÔN: Tôi bán cho cô đúng bằng giá tôi đã bỏ ra mua đó. Nếu cô không có ngần đó tiền để trả thì không phải lỗi của tôi.

(Tiếng huyên náo từ bên trái đột ngột ngừng bặt.)

KIYOKO: Thế nào cũng vậy?

NHÀ BUÔN: Năm mươi ngàn yên. Chào giá cuối. Năm mươi ngàn yên.

KIYOKO: Tôi không mua được. Tôi đã muốn mua nó đem về nhét vô căn hộ bé tí của tôi, vào trong đó ngồi nghĩ đến anh ấy cho tới khi mặt tôi trở nên gớm guốc không lời nào tả xiết, đấy tôi mơ như thế. Nhưng cũng không sao. (Nàng rón rén bước lùi dần về phía cái tủ.) Phải, cũng không sao. Để cho cơn ghen của tôi cho những giấc mơ của tôi những nỗi đau của tôi cơn thống khổ của tôi hủy hoại mặt tôi, cũng chẳng thật cần thiết cất công mang cái tủ này về. Cứ để nguyên nó tại đây…

NHÀ BUÔN: Cô đang làm gì đấy?

KIYOKO: Hay lắm. Lần sau thấy mặt tôi, ông sẽ gục chết vì kinh sợ!

(Kiyoko đột nhiên quay mình chạy tọt vào trong tủ. Cánh tủ đóng lại, vang lên một tiếng động khủng khiếp. Nhà buôn hốt hoảng cố mở cửa ra nhưng không được.)

NHÀ BUÔN: Quỷ tha ma bắt. Cô ta khóa từ bên trong rồi. (Anh ta dộng ầm ầm lên cửa tủ. Không có tiếng trả lời; bên trong lặng như tờ.) Con đàn bà mất nết mặt dày. Nó thừa lúc mình sơ ý, thế là rốt cuộc cũng… Phá đám chuyện làm ăn của mình khiến mình mất cả một đống tiền, nó còn chưa hả dạ, giờ nó lại còn mưu toan phá hỏng bản thân cái tủ, mà cái tủ thì nào có lành lặn cho cam. Kiếp trước mình mắc nghiệp gì để đến cái nỗi này? Mẹ kiếp. Có trời biết nó toan tính làm cái trò gì bên trong tủ. (Anh ta ghé tai vào cửa.) Nó làm cái gì trong ấy mới được? Hôm nay đúng là ngày đen đủi của mình mà… Mình chả nghe thấy gì ráo. Không một tiếng động nào. Như là ghé tai vào một quả chuông. Những vách sắt dày đôi khi vang những tiếng inh tai, giờ cũng tuyệt đối câm lặng … Mình tin chắc cô ả không thể tự hủy hoại dung nhan mình được… Không, đó chẳng qua chỉ là nói vống, là một chiêu trò hòng lợi dụng sự yếu đuối của mình… (Anh ta lại ghé tai vào tủ.) Nhưng dù sao cô ả đang làm gì mới được? Mình đến là rợn gáy. Ồ, cô ả vừa bật đèn. Mặt cô ả phản chiếu trong các tấm gương khắp xung quanh cô ả, lặng câm, không nói một lời. Lạy trời! chuyện này có gì đó thật rợn gáy… Không, chỉ là dọa đó thôi. (Dường như anh ta có một dự cảm.)… Chỉ là đe dọa thôi. Chẳng có lý gì để cho rằng cô ả sẽ thực sự làm chuyện như vậy.

(Người QUẢN LÝ tòa nhà căn hộ nơi Kiyoko ở từ bên phải chạy xộc vào.)

QUẢN LÝ: Có một vũ nữ nào tên là Kiyoko đến đây không? Một cô gái trẻ đẹp? Tên cô ta là Kiyoko.

NHÀ BUÔN: Kiyoko? … Ông là ai?

QUẢN LÝ: Tôi là quản lý tòa nhà căn hộ nơi Kiyoko ở, cô ta không ở đây phải không, nếu cô ta tới…

NHÀ BUÔN: Đừng kích động thế. Nếu cô ta tới thì sao?

QUẢN LÝ: Bạn cô ta là dược sĩ cho tôi hay cô ta vừa ăn cắp một chai acid sulfuric từ cửa hàng của anh ta…

NHÀ BUÔN: Hả? Acid sulfuric?

QUẢN LÝ: Anh ta nói cô ta lao ra ngoài tay cầm chai acid. Tôi tìm cô ta khắp nơi rồi. Một người tôi gặp trên đường nói thấy cô ta vào cửa hàng của ông…

NHÀ BUÔN: Ông nói là acid à?

QUẢN LÝ: Người yêu của cô ta bị người ta giết mới đây thôi, với một cô gái dở dở ương ương như cô ta thì ai mà biết cô ta có thể làm gì. Tôi lo là lo chuyện đó, cứ giả sử cô ta hắt acid vào mặt ai đó mà xem…

NHÀ BUÔN: Hả? (Anh ta rùn lại và kinh hãi đưa tay lên mặt.)… Không, cô ta không phải đang định làm vậy đâu. Cô ta sắp tự hắt acid vào mặt chính mình.

QUẢN LÝ: Cái gì?

NHÀ BUÔN: Đúng. Cô ta không phải đang định làm vậy đâu. Ý tôi là cô ta sẽ tự hủy hoại dung mạo mình. Thật là ghê rợn! Khuôn mặt xinh đẹp đó – cô ta sắp sửa tự sát hại khuôn mặt của cô ta.

QUẢN LÝ: Tại sao cô ấy làm vậy?

NHÀ BUÔN: Ông không hiểu tôi nói gì sao? (Anh ta chỉ vào cái tủ.) Kiyoko đang ở trong đó. Cô ta khóa từ bên trong rồi.

QUẢN LÝ: Hả? Kinh khủng quá. Chúng ta phải lôi cô ta ra.

NHÀ BUÔN: Cửa chắc như tảng đá.

QUẢN LÝ: Dù gì chúng ta cũng phải làm gì đó. (Ông ta nện cửa.) Cô Kiyoko! Cô Kiyoko!

NHÀ BUÔN: Một khuôn mặt như thế mà sẽ biến thành mặt nữ quỷ! Ngày hôm nay đen đủi thế là cùng! (Anh ta cũng hùa vào cùng nện cửa.) Đi ra! Đừng gây phiền phức cho chúng tôi. Đi ra đi!

QUẢN LÝ: Cô Kiyoko! Cô Kiyoko ơi!

(Một tiếng thét ghê rợn vang lên từ trong tủ. Hai người đàn ông rụng rời thất đảm. Im lặng khủng khiếp. Chặp lâu sau nhà buôn chắp tay cầu nguyện trong vô thức. Anh ta chật vật nói từng lời.)

NHÀ BUÔN: Đi ra đi cho. Tôi xin cô. Cái tủ giờ vô dụng với tôi rồi. Cô mua nó với giá ba ngàn yên cũng được. Ba ngàn yên thôi. Tôi sẽ để cô lấy nó. Làm ơn đi ra đi.

(Cuối cùng cửa mở với tiếng két nhói tim. Nhà buôn và quản lý bất giác nhảy lùi lại. Kiyoko bước ra, tay cầm chiếc lọ. Mặt cô hoàn toàn không thay đổi.)

NHÀ BUÔN: Mặt cô kìa?

QUẢN LÝ: May quá!

NHÀ BUÔN: May quá, ôi chao. Ai mà ngờ được cơ chứ. Cái con lừa gạt. Làm người ta chết điếng thế này, tôi đến là đứt mạch máu não vì cô. Đây không phải chuyện để đùa đâu.

KIYOKO (điềm tĩnh): Tôi không lừa gạt ông. Tôi thật sự đã có ý định hắt acid vào mặt mình.

NHÀ BUÔN: Thế tại sao có tiếng thét đó?

KIYOKO: Tôi bật ngọn đèn bên trong tủ. Bốn phía gương phản chiếu khuôn mặt tôi. Và các hình phản chiếu lại phản chiếu trên các tấm gương đằng sau chúng, rồi thì các hình phản chiếu đó lại phản chiếu, nét mặt trông nghiêng của tôi phản chiếu trong gương lại phản chiếu trong gương, rồi các gương lại phản chiếu, vô số, vô vàn khuôn mặt của tôi không có tận cùng… Bên trong tủ lạnh quá. Tôi đợi. Tự hỏi liệu giữa ngần ấy khuôn mặt của tôi có thể đột nhiên hiện ra khuôn mặt của anh ấy không.

NHÀ BUÔN (lại rùng mình): Rồi có hiện ra không?

KIYOKO: Không, không hiện ra. Đến tận cùng mặt đất, đến tận cùng biển, đến tận cùng thế giới, mặt tôi và chỉ mặt tôi thôi. Tôi mở nắp cái chai. Tôi đăm đắm nhìn khuôn mặt mình trong gương. Giả sử khuôn mặt bị acid hủy hoại này được lặp đi lặp lại đến tận cùng trái đất… Đột nhiên tôi như thấy nó. Khuôn mặt mình sau khi tôi đã hủy hoại nó, khuôn mặt kinh khiếp của nữ quỷ, bị đốt cháy.

NHÀ BUÔN: Và khi đó cô hét lên.

KIYOKO: Phải.

NHÀ BUÔN: Đó là khi cô mất hết lòng can đảm để hắt acid vào mặt mình, phải không?

KIYOKO: Không. Tôi trấn tĩnh lại và vặn nắp chai vào như cũ. Không phải vì tôi mất tinh thần. Mà vì tôi đã hiểu. Ngay đến cả những thống khổ, ghen tuông, tức giận, dằn vặt và đau đớn khủng khiếp mà tôi đã trải qua cũng chẳng đủ làm thay đổi khuôn mặt một con người. Rằng dù chuyện gì xảy ra đi nữa, mặt của tôi là mặt của tôi.

NHÀ BUÔN: Cô thấy chưa, cô chiến đấu với tự nhiên thì cô không thể thắng.

KIYOKO: Tôi nào có bị đánh bại. Tôi đã hòa giải với tự nhiên.

NHÀ BUÔN: Nhìn theo cách đó kể cũng tiện đấy.

KIYOKO: Tôi đã được hòa giải. (Cô để rơi cái chai xuống sàn. Nhà buôn hấp tấp đá nó sang một bên.)… Đang mùa xuân, phải không? Lần đầu tiên tôi nhận ra. Đã lâu, lâu lắm rồi các mùa chẳng còn ý nghĩa gì với tôi nữa. Từ khi anh ấy vào trong tủ này. (Cô hít hít bầu không khí.) Đang độ chính xuân. Ngay cả trong gian hàng cũ mốc meo này tôi vẫn ngửi ra được từ đâu đó hương đất xuân, cây cỏ, hương hoa. Đào chắc đang rộ nở. Ngoài đào ra lại có thông. Màu cây xanh mướt giữa nền hoa như khói sương, in nét lá cành sắc đậm vì chúng chẳng có giấc mơ nào… Chim hót. (Vẳng nghe tiếng chim ríu rít.) Tiếng chim hót như nắng trời lọt qua những bức tường dày nhất. Ngay khi chúng ta đứng đây, mùa xuân riết róng ép lên ta. Bằng trùng trùng lớp lớp hoa đào, bằng cơ man là chim hót, bằng từng nhành cây mang chứa nhiều hết sức bình sinh và nheo mắt tê mê dưới sức nặng ngon lành ấy. Và gió. Tôi nghe mùi hương thân thể sống động của anh ấy trong làn gió này. Tôi đã quên mất, đang xuân rồi đó!

NHÀ BUÔN: Cô có làm ơn mua cái tủ này rồi đi đi không thì bảo?

KIYOKO: Mới rồi ông nói ông sẽ để tôi mang nó đi với giá ba ngàn yên, phải không?

NHÀ BUÔN: Đừng ngốc thế. Đó chỉ là trong trường hợp mặt cô bị hủy hoại. Giá vẫn là năm trăm ngàn yên. Không, sáu trăm ngàn.

KIYOKO: Tôi không muốn nó.

NHÀ BUÔN: Hử?

KIYOKO: Đúng. Thật tình tôi không muốn nó nữa. Bán nó cho gã giàu đần độn nào đó đi. Chớ lo. Tôi sẽ không gây phiền lụy nào cho ông nữa.

NHÀ BUÔN: Lạy trời.

QUẢN LÝ: Chúng ta hãy cùng về căn hộ. Cô sẽ phải xin lỗi anh bạn cô ở hiệu thuốc vì đã làm anh ta lo lắng. Rồi cô cần ngủ một giấc ngon. Cô chắc kiệt sức rồi.

KIYOKO (lấy trong xắc tay ra một tấm danh thiếp mà ngắm nghía): Không, giờ tôi có hẹn rồi.

QUẢN LÝ: Ở đâu?

NHÀ BUÔN (để ý tấm danh thiếp Kiyoko đang cầm): Với ngài kia à? Bây giờ?

KIYOKO: Phải, với ngài kia.

NHÀ BUÔN: Nếu cô đi, cầm chắc là ông ta sẽ vần cô ra trò đấy.

KIYOKO: Tôi chẳng lo. Không gì có thể bợn đến tôi, dù chuyện gì xảy ra đi nữa. Ai có thể làm tôi tổn thương bây giờ?

QUẢN LÝ: Mùa xuân là một mùa nguy hiểm.

NHÀ BUÔN: Cô rồi sẽ tan tành xác pháo. Tim cô sẽ bị xé thành nhiều mảnh. Rồi cô sẽ chẳng còn khả năng cảm thấy một cái gì.

KIYOKO: Dù vậy, sẽ chẳng xảy ra chuyện gì có thể làm thay đổi mặt tôi đâu.

(Kiyoko lấy trong xắc tay ra một thỏi son tô lên môi, rồi, xoay lưng lại hai người đàn ông đang ngây mặt nhìn nàng, nàng đột ngột lao nhanh như gió ra bên phải sân khấu.)

MÀN HẠ

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s